📕 سیره رضوی در مواجهه با قدرت سیاسی
✍ دکتر علیرضا آزاد
🔻متن کامل مصاحبه با ایسنا:
https://isna.ir/xdWSG2
🔻خلاصه:
▪️امام رضا(ع) در طول حدود ۲۰ سال امامت خویش، با سه چهره متفاوت از خلافت روبهرو شد. قدرتی سرکوبگر در عصر هارون، قدرت تضعیفشده دوره امین و قدرتی فریبنده در روزگار مأمون. در عصر هارون، بحران مشروعیت زیر پوشش اقتدار سیاسی پنهان بود، اما پس از او، در بحران جانشینی از درون شکافته شد.
▪️در جنگ میان امین و مأمون، امام به یکی از آن دو نپیوست و قیام مسلحانه سومی نیز آغاز نکرد زیرا جنگ امین و مأمون، نزاع بر سر دیانت و عدالت نبود، بلکه رقابت دو مدعی عباسی بر سر قدرت سیاسی بود. امام رضا(ع) نشان داد که حفظ استقلال معرفتی و مرجعیت اخلاقی و مشروعیت الهی در برابر حاکمان نیز صورتی از مبارزه است.
▪️مأمون عالمان ادیان مختلف را به مجالس خویش دعوت میکرد، و بر صدر مینشست، زیرا میخواست اندیشه دینی را کنترل کند و قدرت سیاسی ودینی را همزمان در دست داشته باشد. در مناظرات یزرگان ادیان، مأمون میخواست امام را موضوع نمایش خود کند، اما امام خودِ قدرت را به موضوع پرسش بدل ساخت.
▪️مأمون عنوان ولایتعهدی را به امام داد تا امامت الهی را به ساختار سیاسی فروبکاهد، اما امام همان عنوان را به ابزاری برای آشکارکردن تفاوت میان منصب حکومتی و مشروعیت الهی تبدیل کرد.
▪️پیام اصلی امام رضا(ع) آن است که میتوان در حقیقت اختلاف داشت، اما در کرامت انسانی شریک بود. اعتقاد به حقیقت نباید مجوزی برای سلب حقوق دیگری شود و احترام به دیگری نیز نباید به معنای بیاعتقادی یا ترک حقیقتجویی باشد.
▪️پیام معنوی امام رضا(ع) در مناظراتش آن بود که میتوان در تعریف حقیقت اختلاف داشت، اما در کرامت انسانی شریک بود. اعتقاد به حقیقت نباید مجوزی برای سلب حقوق دیگری شود و احترام به دیگری نیز نباید به معنای بیاعتقادی یا ترک حقیقتجویی باشد.
@AzadName
4
2August 13, 2026 1.1K 1 4
