پسر کو ندارد نشان از پدر
این ضربالمثل هم به شکل تعریف و تمجید و هم به شکل طعنه و شماتت و توهین به کار میرود.
در تربیت سنتی از قدیم رسم بود که رفتار و اخلاق و منش نیک و مثبت پسران، مانند و شبیه پدرانشان باشد و اگر خلاف این میشد عجیب به نظر میآمد. و البته اگر هم رفتار پدر زشت میبود، همه انتظار داشتند که پسر نیز شبیه پدرش بار بیاید.
بنابراین هر گاه کار خوبی از کسی سر بزند، در تمجید و تایید وی از این عبارت استفاده میشود.
از سوی دیگر هر گاه هم عمل و رفتار زشت و ناپسندی از کسی سر بزند، برای تحقیر و توهین به شخص مزبور، همین عبارت را به کار میبرند.
به نظر ضربالمثل برگرفته از این شعر ابوالحسن فراهانی است:
ز فرمودهی اوستادان پیش
شبی آمد این بیتم اندر نظر
پسر کو ندارد نشان از پدر
تو بیگانه خوانش مخوانش پسر
وزین بیت اندیشه ی دوربین
بدین معنی نغز شد راهبر
که دوران دو رنگ است و ابنای او
ندارند از آن از دو رنگی گذر
53
1November 20, 2023 23.9K 24 141
