ایرانِ عصر زند Zand Dynasty

در میان خاندان‌هایی که در ایران پادشاهی کرده‌اند هیچ خانواده‌ای نیست که مانند سلسله زند، مردان آن همه پاکدامن و غیرتمند و دادگر و مهربان و دوستدار دیار خویش و بیزار از بیگانه و بیگانه‌پرستی بوده باشند.

کریم‌خان زند یکی از مردان بسیار گرامی تاریخ است و گذشته از پادشاهی، جای آن دارد که پیشوای اخلاقی آدمی‌زادگان باشد.

جانشینان او اگر هم مانند ابوالفتح‌خان، خوشگذران و باده‌پیما بوده‌اند، با مردم ایران ستم نکرده و دود از نهادی یا دیاری برنیاورده‌اند.

لطفعلی‌خان یکی از عزیزترین و دلجوی‌ترین مردان تاریخ ایران است. هنوز اگر کسی بر احوال او بنگرد و آن رنج‌های جانفرسا و دلاوری‌های شگفت و بزرگواری‌های پیدا و پنهان او را بنگرد، جای آن دارد که بر او اشک ریزد و در اندوه او همزبان شود.

مسلماً زال‌خان حاضر است چادر و وسایل بهتری در اختیار من بگذارد، ولی تا روزی که همه چیز را به‌دست نیاورده‌ام من که لطف‌علی هستم، نباید بهتر از فقیرترین همراهم زندگی کنم. بعلاوه آقا، این همان روشی است که وَکیل، بنیانگذار دودمان ما در سخت‌ترین موقعیتها بکار می‌بُرد...

بن‌علوی منظورش این است که مردم بصره از احمد بن سعید بوسعیدی برای رهایی از محاصره سپاه کریم‌خان زند کمک خواستند. احمد بن سعید ناوگانی فرستاد. به‌دلیل این محاصره، برخی از مردم بصره به کویت مهاجرت کردند و تجارت به آنجا منتقل شد و سکونت در آن‌جا آغاز شد.

چاپارهایی که از اردوی شاه به خراسان می‌آمدند می‌گفتند که به تمام مردم ایالات ایران، مالیات‌های کلانی بسته شده که به کمک انواع بی‌رحمی‌ها از آن‌ها گرفته می‌شود و در نتیجه بیشتر حکام آذربایجان و عراق و کرمان و دیگر ایالات ایران از شاه رویگردان شده‌اند. چاپارها می‌گفتند: چنان تصور کردیم که دولت نادر ثباتی نداشته و به انتها رسیده.

نادرشاه می‌خواست به قیمت قتل و کشتار و نابودی ده‌ها هزار نفر، حاکمیت خود را در کشور صدپارچه‌ای که دچار زوال عمیق اقتصادی نیز بود حفظ کند.

سگان و ساکنین آن سرزمین(عمان)، به دلیل فقدان غلات و عدم وجود حبوبات، محتاج به ولایات دیگر می باشند..چنانکه جمیع آذوقه و مایحتاج آنها از فارس و سواحل بنادر و قوّتِ اعراب که خرماست، از بصره به عمان حمل  می شود. درین یکی دو سال که تنبیهِ این جماعت، منظور نظر حضرتِ گیتی ستان بود، قدغن فرموده بودند که از سواحل و بنادر فارس حبه‌ای از حبوبات و دانه‌ای از غلات به عمان حمل نشود. به همین دلیل احتیاج آن‌ها بیش از پیش شده بود. لذا امامِ عمان کمک به اهل بصره را بر خود فرض دیده بود..