پست امشب رو میخوام با روانشناسِ انسانگرایِ محبوبم شروع کنم.
کارل راجرز عقیده داشت هر آدمی یه قطب نمایِ درونی داره که کمکش میکنه برایِ قضاوت کردن.
برای این قطب‌نما یه اسم هم گذاشته بود و بهش میگفت:
«مرجعِ ارزیابیِ درونی»
(Internal Locus of Evaluation).
این مرجع ارزیابی درونی چیه دقیقاً؟
مثلاً زمانی که یه چیزی ناراحتمون میکنه، به همین قطب‌نما اعتماد میکنیم و میگیم «من این ناراحتی رو احساس میکنم، پس غمِ من واقعیه».
حالا برای فهمِ بهتر منیپولیت شدن میخوام یاد یه بحث با دوستی، پارتنری، همکاری یا هرکسی بیفتید که چندین بار با "دلخوری‌ِ ریشه‌دار" رفتید سراغش.
اون آدم آروم گوش کرده..
سر تکون داده و حتی خواسته شما بیشتر از احساستون حرف بزنید.
و بعدش با یه لحنِ مطمئن سعی کرده بگه «همه حرفات درسته عزیزم اما من میخوام بهش منطقی نگاه کنیم.
کاملاً سوء تفاهم شده و منظور من اصلاً این نبود. خودتو اذیت نکن.»
حرف‌هاش قشنگ و منطقین و حتی مهربونن.
اینحا شما قانع میشی ولی تو همین گفت و گو یه جا به جاییِ خیلی ظریف اتفاق افتاده:
قضاوت درباره‌ی اینکه «چی واقعیه» از شما سلب شده و واقعیت سنجی توسط او انجام میشه.
پس یعنی مرجعِ قطب‌نما عوض شده و مرجعِ ارزیابی بیرونی شده..
16
55
55۹ آبان ۱۴۰۵ ۲۱۶ ۵
