🟢श्री गजानन जाधव यांचा कृषी सल्ला🟢
🌱सोयाबीनबद्दल माहिती🌱
या वर्षीच्या अनियमित पाऊस, कीड रोगास पोषक हवामान व एकंदरीत विपरीत परिस्थिती यामुळे काही ठिकाणी हे पीक संकटात आहे. व वेगवेगळ्या वेळेत पेरणी झाल्याने वेगवेगळ्या अवस्था व परिस्थितीत पीक असल्याने गरजेनुसार उपाययोजना करणे महत्त्वाचे आहे.
➡️ कमी पाऊस
काही ठिकाणी अजूनही पावसाचे प्रमाण अत्यल्प असल्याने हलक्या जमिनीत पिके दुपारी ऊन धरत आहेत. ज्यांच्याकडे सिंचनाची व्यवस्था असेल त्यांनी लगेच हलके स्प्रिंकलर किंवा जोड ओळ पद्धतीने सोड ओळ पद्धतीने पाणी द्यावे. ताण पडत असलेल्या पिकाला हलकी अंतरमशागत करावी. शक्य असल्यास पिकावर पाण्याचा किंवा १९:१९:१९ चा फवारा द्यावा. अशा पिकांमध्ये फवारणी करताना साधे अळीनाशक वापरावे व दुपारची फवारणी टाळून सकाळी लवकर किंवा ४ वाजेनंतर फवारणी करावी. ताण पडत असलेल्या सोयाबीनवर जास्त फुले काढणाऱ्या संजीवकांचा फवारा शक्यतो देऊ नये.
➡️ कमी वाढ
काही जागी विविध कारणांमुळे सोयाबीनची अपेक्षित वाढ झाली नाही, अशा सोयाबीनला वाढीसाठी रिफ्रेश किंवा टॉप अप किंवा इसाबियान आणि टाटा बहार अशा संजीवकाचा फवारणीत वापर करावा. शक्यतो कमी वाढ असलेल्या सोयाबीनवर जास्त फुले लागणाऱ्या संजीवकाची संजीवकांची फवारणी करू नये.
➡️ खोडाळी व चक्रीभुंगा
यावर्षी खोड अळी व चक्रीभुंग्याचे प्रमाण अपेक्षे पेक्षा प्रमाण जास्त आहे. खोडात गेलेल्या अळ्यांच्या नियंत्रणाचा फारसे मागे लागून विशेष फायदा होत नाही. फक्त यापुढे नुकसान टाळण्यासाठी रावडी, सिंजो, विटारा प्लस अशा अळीनाशकांचा फवारणीत वापर करावा. जास्त प्रादुर्भाव असलेल्या पिकात सतत विद्राव्य खतांचा पीक अवस्थेनुसार वापर करावा.
➡️ पिवळेपणा (येलो मोझॅक) व लीफ रिन्कल व्हायरस
पाण्याचा ताण, पाणी साचणे, खोड अळीचा जास्त प्रादुर्भाव असल्याने पिवळे पडलेल्या ठिकाणी १९:१९:१९ चा फवारणीत वापर करावा. चुनखडी किंवा पांढऱ्या जमिनीत पिकावर झिंक ईडीटीए व फेरस ईडीटीए प्रत्येकी २० ग्रॅमचा फवारा द्यावा. येलो मोझॅक किंवा लीफ रिन्कल व्हायरस असल्यास अशी झाडे उपटून व्हायरस पसरवणाऱ्या पांढऱ्या माशीच्या नियंत्रणासाठी चांगले कीटकनाशक किंवा ओढाची एक्स्ट्रा ४० मिली फवारावे.
➡️ अळ्यांचे नियंत्रण
सध्या सोयाबीनमध्ये वेगवेगळ्या प्रकारच्या अळ्या वेगवेगळ्या अवस्थांमध्ये आहेत. यासाठी उत्कृष्ट अळीनाशके आलटून-पालटून वापरावीत, ज्यामध्ये रावडी २० मिली, सिंजो १२ मिली, विटारा प्लस ४० मिली किंवा मस्केट ४० मिलीचा वापर आलटून-पालटून करावा. व अळीचा प्रादुर्भाव जास्त किंवा सोयाबीनची दाटणी जास्त झाली असल्यास या सोबतच पांडा सुपर किंवा धुरीजन्य क्रिया असलेले कीटकनाशक घ्यावेत. काहींना या मुळे फुले गळतील असे वाटते, मात्र योग्य प्रमाणात वापरल्यास फुले गळत नाहीत.
➡️ रोगांचे नियंत्रण
सोयाबीनवर येणाऱ्या विविध रोगांमध्ये एरिअल लीफ ब्लाइट म्हणजे वरचे पान एकदम भाजल्यासारखे होणे हा रोग किंवा सर्वच रोगांसाठी नॅझो सुपर २० मिली किंवा करपा, तांबेरा, लीफ स्पॉट या रोगांच्या प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून विसल्फ ५० ग्रॅम किंवा प्रोपिको २० मिली किंवा सुखई हेक्झाकोनाझोल ४० मिलीचा प्रति पंप वापर करावा.
➡️ संजीवकांचा व विद्राव्य खतांचा योग्य वापर
ताण पडलेल्या पिकावर शक्यतो संजीवकाचा वापर करू नये. कमी वाढ किंवा कमी फुटवे असल्यास टॉप अप ५० मिली किंवा इसाबियान ५० मिली अधिक १९:१९:१९ फवारणीत घ्यावे. योग्य वाढ व पुरेसा ओलावा असल्यास व फुलांची अवस्था असल्यास झेप किंवा फन्टॅक प्लस १५ ते २० मिली अधिक १२:६१:० फवारणीत वापरू शकता. चलप किंवा शेंगा भरणे अवस्थेमध्ये भरारी किंवा डबल अधिक १३:०:४५ किंवा बिग बी याचा वापर करू शकता.
➡️ सोयाबीन मधील इतर महत्त्वाच्या बाबी
सोयाबीनला फुले लागल्यानंतर शक्यतो तणनाशकांचा वापर टाळावा, तसेच अंतरमशागत सुद्धा शक्यतो करू नये. मात्र ताण पडलेल्या पिकात हलकी अंतरमशागत करावी. तण मोठी असल्यास उपटावी किंवा निंदण करावे, मोठ्या तणांच्या नियंत्रणासाठी तणनाशकांचा वापर टाळावा.
* फूल व दाना भरणे या नाजूक अवस्थांमध्ये पाण्याचा ताण पडल्यास सिंचन करावे. जास्त वाढ होत असल्यास प्रोपिको किंवा प्रोपिकोनाझोल २५ मिली फवारणीत घ्यावे.
* हुमणी अळीची सुरुवात असल्यास ओलाव्यात जैविक कीटकनाशक मेटारायझियम १ लिटर अधिक बिव्हेरिया १ लिटरचा एका एकरात आळवणी करावी.
* बोरोनच्या कमतरतेमुळे पाने खरबड किंवा वेडीवाकडी झाल्यास त्यावर बोरोन २० ग्रॅम फवारणीत वापरावे.
➡️ चारकोल रॉट व फायटोप्थोरा
शेतात काही खरगे किंवा पॅचेस अचानक पिवळे पडून खोड खालच्या बाजूला तांबडे-लाल होऊन झाड सुकत असल्यास हे चारकोल रॉट किंवा फायटोप्थोराचे लक्षण आहे. अशा भागात व त्याच्या आजूबाजूला मेटलॅक्झिल अधिक मॅन्कोझेब म्हणजे रिडोमिल गोल्ड अशा बुरशीनाशकाचा खोडावर व जमिनीवर दाट फवारा द्यावा. प्रमाण वाढत असल्यास सर्व शेतात हे फवारावे.
🌱कापसाबद्दल माहिती🌱
August 17, 2026 4.4K 1
