ویتگنشتاین ما را گرفتار این فرض می‌بیند که تمام مصادیق یک مفهوم باید…

ویتگنشتاین ما را گرفتار این فرض می‌بیند که تمام مصادیق یک مفهوم باید در ذات مشترکی سهیم باشند. ما مصرانه باور داریم که چنین ذاتی باید وجود داشته باشد، ولو این‌که قادر به تشریحش نباشیم. ویتگنشتاین از مثال بازی، که تنها مثال او نیست منتها مشهورترینشان شده، استفاده می‌کند تا نشان بدهد که در واقع این‌طور نیست که تمام مصادیق در ذات مشترکی سهیم باشند. اما او فرض نمی‌گیرد که یافتن تعاریفِ ذات‌باورانه برای اصطلاحات با ناکامی بزرگی مواجه شده، یا لازم است که بشود. اگر این‌گونه بود، ناکامی‌های متعدد سقراط آشکارا به منزله‌ی مهر تأییدی بر دیدگاه ویتگنشتاین تلقی می‌شد. اما برعکس، ویتگنشتاین حتی در جاهایی که موفقیت‌هایی هم وجود دارد، می‌خواهد قانعمان کند که مفاهیم نباید لزوماً از طریق ذوات مشروعیت پیدا کنند. آن‌ها تمام وحدت مورد نیازشان را از طریق پیوندها و شباهت‌های متنوع و متعددی دارند که تحت عنوانِ (تقریباً گمراه‌کننده‌ی) «شباهت‌های خانوادگی» جای می گیرند. («گمراه‌کننده» به این دلیل که چنانچه «خانواده» به معنای زیست‌شناختی‌اش گرفته شود، به هر روی دلالت بر پیوندی ژنتیکی دارد.)




متن: ویتگنشتاین در تبعید، جیمز سی. کلاگ، ترجمه احسان سنایی اردکانی، نشر ققنوس

#ویتگنشتاین #جیمز_سی_کلاگ

@volupte
۲ آبان ۱۴۰۴ ۴۰۲ ۸