❖ نفت ۵۰ دلاری و آینده پالایشگاههای ایران
بسنت میگه:
به نظر من از این به بعد بازار نفت با عرضه خیلی زیادی روبهرو میشه تا جایی که ممکنه قیمت نفت خام به ۴۰ تا ۵۰ دلار برسه
امروز برنت حوالی ۹۵ دلاره
یعنی در صورت تحقق این سناریو نفت تقریباً نصف قیمت امروز معامله میشه
همین جا نگرانی سهامدار پالایشی شکل میگیره
اما اقتصاد پالایشگاه فقط با قیمت نفت سنجیده نمیشه
پالایشگاه نفت خام میخره و از دل اون بنزین گازوئیل و دهها فرآورده دیگه بیرون میاد
پس برای سودآوری فاصله قیمت نفت با فرآوردهها اهمیت بیشتری داره
همون کرک اسپرد
فرض کن نفت از ۹۵ دلار به ۵۰ دلار برسه
اگه قیمت فرآوردهها کمتر افت کنه حاشیه سود پالایشگاه حتی میتونه تقویت بشه
ولی اگه عرضه سنگین نفت به بازار فرآوردهها هم سرایت کنه و قیمت بنزین و گازوئیل پایین بیاد کرک اسپرد فشرده میشه و سود پالایشگاه عقب میشینه
پس عدد ۵۰ دلار به تنهایی برنده یا بازنده پالایشی رو مشخص نمیکنه
باید دید این افت قیمت چه اثری روی نفت و فرآورده و کرک اسپرد میذاره
حرف بسنت از همین زاویه اهمیت پیدا میکنه
چون اگه بازار واقعاً وارد دوره عرضه فراوان بشه فشار فقط روی قیمت خوراک نمیمونه
تولید بیشتر فرآورده در کنار رشد ضعیف مصرف میتونه حاشیه سود پالایشگاهها رو هم تحت فشار بذاره
یک تغییر بلندمدت هم آروم آروم در حال تغییر دادن زمین بازیه
خودروهای برقی سهم بیشتری میگیرن و بهرهوری خودروها هم مصرف بنزین و گازوئیل رو پایین میاره
آژانس بینالمللی انرژی برآورد کرده خودروهای برقی تا سال ۲۰۳۰ حدود ۵ میلیون بشکه در روز از تقاضای نفت جهان رو جابهجا میکنن یعنی نزدیک ۵ درصد کل مصرف جهان
حذف فقط همین ۵ درصد میتونه تعادل بازار نفت رو به هم بزنه و قیمتها رو با یک شوک جدی روبهرو کنه
در مقابل پتروشیمی همچنان یکی از پیشرانهای مهم تقاضای نفت باقی میمونه
اما این رشد الزاماً به کمک پالایشگاه نمیاد
خوراک پتروشیمی مسیر و اقتصاد متفاوتی داره و رشد این صنعت لزوماً کاهش مصرف سوخت جادهای رو جبران نمیکنه
پس پالایشگاه ایرانی برای سالهای آینده باید از هر بشکه نفت ارزش بیشتری استخراج کنه
عمق پالایش رو بالا ببره
سهم فرآوردههای با ارزش افزوده بیشتر رو افزایش بده
مصرف انرژی و هزینه تولید رو پایین بیاره
و در صورت توجیه اقتصادی به زنجیره پتروشیمی نزدیکتر بشه
بازار صادرات هم اهمیت بیشتری پیدا میکنه چون اتکا به مصرف داخلی انتخابهای شرکت رو محدود میکنه
از طرف دیگه سود نهایی پالایشگاه به فرمول قیمتگذاری خوراک و فرآورده
تخفیف خوراک
نرخ تسعیر
کیفیت نفت خام
و ترکیب تولید گره خورده
به همین خاطر دو پالایشگاه میتونن در یک بازار نفت فعالیت کنن اما سود کاملاً متفاوتی بسازن
سرمایهگذاری برای نوسازی و افزایش عمق پالایش هم فقط زمانی ارزش میسازه که بازده مناسبی ایجاد کنه و سود پایدار شرکت رو بالا ببره
پس اگر نفت روزی به ۵۰ دلار رسید یک پالایشگاه ممکنه از خوراک ارزونتر بهره ببره و دیگری همزمان از افت قیمت فرآوردهها آسیب ببینه
برای سرمایهگذار کوتاه مدت قیمت نفت و فرآورده و کرک اسپرد وزن بیشتری دارن
اما سرمایهگذار بلندمدت باید یک قدم جلوترو نگاه کنه
این شرکت پنج سال بعد چه چیزی برای فروش داره
چقدر از هر بشکه ارزش خلق میکنه
در برابر تغییر تقاضا چقدر انعطاف داره
و سود امروز چقدر قابلیت تکرار داره
پس نفت ۵۰ دلاری فقط یک عدد نیست
یک زنجیره کامل باید دوباره محاسبه بشه
قیمت خوراک
قیمت فرآورده
کرک اسپرد
ترکیب تولید
هزینه تولید
فرمول قیمتگذاری
و آینده تقاضا
وقتی این زنجیره رو کنار هم میذاری تازه معلوم میشه کدام پالایشگاه فقط از نفت امروز پول درمیاره و کدام یکی برای نفت فردا هم راه درآمد ساخته
حساب کن، متفاوت باش.
@topoli
September 4, 2026 2.2K 24
