جمله «فشار بیمار افتاده» برای من واقعاً ترسناک بود. آلارمها فریاد می زدند، همه اینطرف و آنطرف میدویدند و من ایستاده بودم و منتظر انفجار بودم! 🤯
👨⚕️ همین که این جمله «فشار بیمار افتاده» را میشنیدم، میدویدم و داد میزدم:
«یک سرم نرمالسالین وصل کنید! نورآدرنالین کجاست؟!»
و در دلم میگفتم:
«من چیزی نمیبینم، چیزی نمیشنوم، چیزی نمیگم... خدایا فقط فشار قبل از رسیدن استاد بالا بره!» 😅😅
تا اینکه فهمیدم شوک فقط به معنی «افت فشار» نیست؛ بلکه چند مسیر متفاوت برای فروپاشی سیستم گردش خون وجود دارد و هرکدام ویژگیهای خاص خودشان را دارند:
👮♂️ شوک سپتیک (Septic Shock) – متقلبِ پخششونده
این همان مافیای بخش مراقبتهای ویژه است! باکتری وارد خون شده و باعث وازودیلاتاسیون شدید (Severe Vasodilation) شده؛ عروق بیش از حد گشاد شدهاند و خون در محیط پخش شده، در نتیجه فشار خون بهشدت افت میکند.
ویژگی جالبش این است که بیمار در مراحل اولیه ممکن است Warm & Flush باشد؛ یعنی اندامهای گرم و پوست برافروخته و مرطوب داشته باشد، بهدلیل اتساع شدید عروقی.
درمان شامل احیای مناسب با مایعات است و قهرمان اصلی اینجا نورآدرنالین (Norepinephrine) است تا عروق گشادشده را منقبض کند؛ البته همراه با شروع سریع آنتیبیوتیک وسیعالطیف و بدون تأخیر.
شوک هیپوولمیک (Hypovolemic Shock) – بیمارِ خالیاینجا مشکل این است که «انبار هیچ کالایی ندارد!» 😅
یا بیمار دچار خونریزی شدید (Hemorrhagic) شده، یا بهدلیل دهیدراتاسیون شدید، استفراغ و اسهال حجم داخل عروقی را از دست داده است.
بیمار معمولاً Cold & Clammy است؛ اندامها سرد و پوست عرقکرده است و قلب با سرعت دیوانه واری میزند تا کمبود حجم را جبران کند.
اشتباه کشنده این است که بدون توجه به کمبود حجم، سریع سراغ داروهای وازواکتیو بروی! وقتی مخزن خالی است، قرار است چه چیزی را تحت فشار قرار دهی؟
راهحل مشخص است: مخزن را پر کن!
در خونریزی
خون و فرآوردههای خونی.در دهیدراتاسیون
کریستالوئیدهای مناسب.🕺 شوک کاردیوژنیک (Cardiogenic Shock) – موتور خراب
اینجا حجم وجود دارد و عروق هم مشکل اصلی نیستند؛ خود موتور یعنی قلب از کار افتاده است!
اغلب در زمینههایی مثل STEMI شدید یا نارسایی حاد قلبی (Acute Heart Failure) دیده میشود.
بیمار دچار افت فشار، تنگی نفس و Crackles واضح در سمع ریه است؛ یعنی ریهها بهدلیل ادم ریوی پر از مایع شدهاند.
اینجا اصلاً نباید بیمحابا مایع تجویز کنی! چون با این کار داری بیمار را بیشتر غرق می کنی.
اولین و مهمترین قدم این است که فوراً Norepinephrine را بهعنوان انتخاب اول شروع کنیم تا فشار را بالا ببریم و از کلیه و مغز محافظت کنیم؛ و بعد از اینکه فشار را تنظیم کردیم، همراه آن Dobutamine اضافه میکنیم تا موتور را هل بدهد و انقباض عضله را قویتر کند!
شوک آنافیلاکتیک (Anaphylactic Shock) – شوک حساسیتی سریعاین همان شوکی است که ممکن است چند ثانیه پس از تزریق یک آنتیبیوتیک یا دارویی که بیمار به آن حساسیت دارد رخ دهد.
هیستامین به مقدار زیادی آزاد میشود و باعث وازودیلاتاسیون ترسناک، همراه با برونکواسپاسم و ادم شدید حنجره میشود.
بیمار همزمان دچار احساس خفگی و افت فشار میشود.
اینجا وقت فکر کردن نیست؛ داروی نجاتبخش اصلی آدرنالین (Adrenaline) عضلانی (IM) است که باید فوراً در عضله ران تزریق شود. آدرنالین به باز شدن راههای هوایی، کاهش برونکواسپاسم و حمایت از فشار خون کمک میکند، پیش از آنکه انسداد راه هوایی کامل شود.
ادمین کانال طب اطفال
@TebeAtfal
