🔻🕌ورودیِ حرم از سمتِ «بین الحرمین» در کلام امام جعفر صادق علیه السلام
یکی از مباحث حائز اهمیت در جغرافیای تاریخی کربلا، بررسی تطبیقی روایات زیارت با موقعیت فعلی حرم مطهر است. در روایتی از امام صادق (ع)، سیر حرکتی زائر اینگونه تشریح شده است: «... فَإِذَا أَتَيْتَ الْفُرَات ... ثُمَّ اعْبُرِ الْفُرَات … ثُمَّ تَأْتِي النَّيْنَوَى فَتَضَعُ رَحْلَكَ بِهَا… فَاسْتَقْبِلِ الْقَبْر… فَإِذَا أَتَيْتَ الْبَابَ الَّذِي يَلِي الْمَشْرِقَ…» (کامل الزيارات، ص ۲۲۸).
در آن مقطع تاریخی، فقدان بافت متمرکز شهری در مجاورت مزار، ایجاب میکرد زائران در «نینوا» بهعنوان نزدیکترین آبادی مسکونی واقع در شرق و شمالشرقی منطقه مستقر شده و بار و بنه (رحل) را در آنجا قرار دهند. دلیل این امر در ظاهر، جبر جغرافیایی و دسترسی به زیرساختهای حداقلیِ استقرار بوده است و در باطن، خدا عالمتر است.
حرکت زائر از مختصات شرقی (نینوا) به سمت غرب (مزار)، وی را مستقیما به ضلع شرقیِ محدوده قبر هدایت میکند. بر این اساس، موقعیت منتهی به «الْبَاب الَّذِي يَلِي الْمَشْرِقَ» (درب حرم که رو به مشرق است)، مسیر بینالحرمین از سمت غرب (حرم حضرت عباس) به سمت ورودیهایی نظیر بابالشهداء، بابالکرامة و بابالسلام است.
اللهم ارزقنا ...
@tavanerejal
July 9, 2026 950 9