☪️
🌍 جغرافیایِ تاریخیِ آذربایجان در منابع معتبر تاریخی
✍️#مختاری_نیا
✍️:" نوح پیغمبر ع زمین را از جنوب تا شمال سه قسم کرد: اول را به "حام" و میانه را به سام که پدر اعراب بود و سوم را به "یافث" که پدر اتراک بود، و مشرق زمین را به او [ یافث] داد."(جامع التواریخ رشید الدین فضل الله همدانی، به کوشش دکتر بهمن کریمی،1367: 29)؛
❎ منطقه کوهستانی قَره داغ آذربایجان جنوبی :
🔸 یایلاق ابوبجه خان[لقب یافث پسر حضرت نوح ع) در اورتاق و کَرَتاق که کوههای عظیم و بلند است و در آن حدود شهریست "اینانج" نام، قرار دارد."(همان،1367: 29)؛ " تاق" یا "داغ" و به معنای کوههای بلند می باشد و در اینجا منظور فضل الله همدانی همان کوهها و منطقه کوهستانی کَرَتاق ( قَره داغ ) در آذربایجان جنوبی هست که هم اکنون نیز به همین نام مشهور می باشد و حتی می توان ادعا نمود که " یافت آباد" تهران نیز مأخوذ از نام "یافث آوا = یافث اوبا" باشد که به مرور زمان به صورت "یافت آباد" تغییر یافته و یا تحریف شده است کما اینکه اسم تهران نیز احتمالا از نام " توران - تورهان " اخذ شده که بی ارتباط با "یافث" هم نبوده و نیست.
❎ دیب باقوی>دیب باکوی> باکو
🔸:"و این ابوبجه خان (یافث) را پسری بود به نام دیب باقوی، معنی دیب موضع تخت و جای منصب [ جای عمیق و اسرارآمیز]باشد و باقوی یعنی بزرگ جمهور و این پسر به شوکت و پادشاهی زیادت از پدر بود."(همان،1367: 30)؛
با توجه به اینکه به طوفان نوح در حماسه گیلگامیش( بیلگه میش) نیز اشاره شده و در این حماسه، جغرافیای شکل گیری طوفان، آذربایجان ذکر شده و کشتی حضرت نوح نیز در شرق تورکیه پیدا شده است، احتمال اینکه نام پایتخت جمهوری آذربایجان "باکو" از نام "دیب باقوی" اخذ شده باشد، قوی تر است.
❎ دربندِ آذربایجان
🔸:" وقتی که میان اُغوزخان و اعمام او بواسطه یکتاپرستی اوغوزخان مخالفت افتاد و جنگ و مصاف آغاز شد اویغورها که با اغوزخان بودند وقتی که عزم گرفتن دیگر ممالک کرد؛ ایشان را از حدود دربند بازگردانید تا در آن حد (دربند) نشسته و محافظت آن ملک می کنند تا زمانی که او مراجعت نمایند و تمامت اقوام اویغور از نسل این جماعت اند.."(جامع التواریخ رشید الدین همدانی)؛
با استناد به گفته فضل الله همدانی و طبق مستندات تاریخی و واقعیات امروز آذربایجان، دربند و #دمیر_قاپی در آذربایجان تاریخی بوده و این خود دلیلی بر این است که اویغورها که در اصل در آذربایجان حضور داشته اند بعدها به ترکستان رفته اند.
❎ آس بَی هان ( اسپیهان= اسپَهان = اصفهان) و قوم خَلَج
:" میگویند که چون اوغوز اسبیهان بستد و عزیمت مراجعت کرد؛ در راه به قومی برخورد کرد و نام آن قوم را قَلَج ( خَلَج ) نهاد."(همان،1367: 35)؛ امروزه قوم خلج و منطقه خلجستان در مرکز ایران مخصوصا در استان ها تهران، آلب اوروز ( البرز)، ایراک، قام/ قُم، زنگان، همدان، قزوین، ساوه و استان شیراز و گروس ساکن بوده و هستند و همچنین توپونیم اصفهان بدون شک یک توپونیم تُرکی می باشد که از حضور ترکان خلج و تاریخ کهن تورانیان در مرکز ایران حکایت دارد.
❎ اوغوز خان
🔸 فضل الله همدانی می نویسد:" این ابوبجه خان را پسری بود به نام دیب باقوی و ایشان چهار پسری داشته است به نام قراخان، اورخان، کرَخان و کزخان و قراخان قایم مقام پدر شد و از او پسری به دنیا آمد که در یک سالگی بغایت پاکیزه و خوب صورت بود و آثار رشد و هدایت از ناصیه او می تافت جهت نام نهادن ایشان با خویشان مشورت کرد و بچه یکساله به آوازه آمد و گفت که نام مرا #اوغوز نهید که به اذن خدا من و فرزندانم یکتاپرست خواهیم شد ( جامع التواریخ ،1367: 30)؛ طبق مستندات متقن تاریخی، شخصیت و تمام وقایع تاریخی مربوط به اوغوزخان[ اشبه الناس به #ذوالقرنین] در آذربایجان باستان و تاریخی شکل گرفته است.
✍️ با توجه به نشانه ها و مدلول های موجود در جامع التواریخ و یافته های محققان در مورد تُرک بودن سومریان ، می توان استنباط نمود که حرکت تاریخی ترکان از آذربایجان تاریخی (ایران کنونی) و یا همان توران به سمت شرق ( تُرکستان ) شکل گرفته است که امروزه " نظریه اورمو " نیز همین امر را به اثبات رسانده و خط بطلانی کشیده است بر فرضیه آلتای که توسط روس و پان ایرانیست ها طی یکصد سال گذشته تبلیغ شده و کماکان بر همان طبل پوچ می کوبند.
✅ منبع:
🔹فضل الله همدانی، رشید الدین، جامع التواریخ، به کوشش دکتر بهمن کریمی، تهران، انتشارات اقبال، چاپ سوم 1367
⏭ Metam
✅ @pishroaz
Forwarded fromمطالعات استراتژیک ملل ایران Metam
346
51
20
13
8
3
2August 30, 2026 2.7K 50