| مروری کوتاه در کارهای سامپه
از هویت سامپه فقط این را میدانم که جوانی است سی و چند ساله و فرانسوی، شاید در بعضی مطبوعات تخصصی از زندگیاش بیش از این نوشته باشند. اما من فقط یکبار به مناسبتی چند سطر دربارۀ او خواندم. عکسی هم همراهش بود که نشان میداد این کاریکاتوریست بزرگ لاغراندام است، اما با همهٔ این بیخبری از اوضاع و احوال خصوصی او، از وقتی کارش را شناختم -چندین سال پیش- همهجا تعقیبش کردم. تا آنجا که میدانم در میان مجلات فعلاً فقط با اکسپرس کار میکند و باز تا جایی که پیجویی کردهام سه کتاب منتشر کرده است. یکی به نام «نیکلا کوچولو Le Petit Nicolas» که پنج جلد است، متن این کتاب را گوسینی Goscinny نوشته و سامپه برای داستانهای کوتاه آن کاریکاتور کشیده است. سی چهل تا از داستانهای نیکلا کوچولو به ترجمهٔ من پارسال در مجلهٔ تماشا چاپ شد. همراه با کاریکاتورهای مربوط. دو کتاب دیگر سامپه که مجموعههایی است از کاریکاتور، یکی به نام «هیچ چیز ساده نیست Rien n'est Simple» و دیگری به اسم «همهچیز پیچیده است Tont Se Complique» در ۱۹۶۲ برای بار اول چاپ شده و بعداً بارها تجدید چاپ گشته است. سامپه کاریکاتوریست متفکری است. متفکر نه به معنای فیلسوف، بلکه فقط اندیشمند دربارۀ همهٔ آنچه که ما میبینیم و توجهی بهشان نمیکنیم، یا به سرعت از کنارشان رد میشویم. اگر بخواهیم زمینههای مورد اعتنای سامپه را وارسی کنیم، به تعداد بیشماری سوژههای مهم و جالب برمیخوریم که کموبیش در چهارچوب زندگی انسان متوسط فرانسوی -که اختلاف زیادی با انسان متوسط بیشتر نقاط دنیا ندارد- محدود میشود و این نخستین مشخصهٔ کار سامپه است که به انسان و مسائل محسوس و ملموس او میپردازد. مشکلات رانندگی در شهرهای بزرگ، تعصب انسان نسبت به اتومبیل خود، زنهای جاافتادهٔ پرحرف و سخنچین، عقدههای روانی آدمها، اختلافات زن و شوهرها (همیشه از دیدگاه مرد) اندیشههای تبهکارانهٔ مرد در مورد معدوم کردن زن خود، شیطنتهای بچهها (در این زمینه متخصصی بزرگ است) خیالبافیهای آدمهای خردهپا، اندکبینیها و کنجکاویهای زنان، هجو زندگی اشرافی، هجو ماشینیسم، آدمهای دورو که نان را به نرخ روز میخورند و بسیاری لحظههای مضحک زندگی که داخل طبقهبندی معیّنی نمیشود.
–جمشید ارجمند، مجلهٔ تماشا شمارهٔ ۱۰۳، اسفندماه ۱۳۵۱، صفحهٔ ۲۸
@sempearchive
21
2
1December 28, 2025 809 4
