🔺 تله‌گذاری برای ذرات نانوپلاستیک: کشف توانایی شگفت‌انگیز یک باکتری تخمیری در دستگاه گوارش
🔹 آلودگی پلاستیکی دیگر صرفاً یک بحران زیست‌محیطی در اقیانوس‌ها نیست، بلکه به درون رژیم غذایی و دستگاه گوارش انسان نیز نفوذ کرده است. پژوهشگران مؤسسه جهانی کیمچی در کره جنوبی در مطالعه‌ای که در ژورنال معتبر Bioresource Technology منتشر شده، کشف کرده‌اند که یک باکتری اسید لاکتیک جداشده از فرآورده‌های سنتی تخمیری می‌تواند مانند یک جاذب زیستی عمل کرده و مانع از ورود نانوپلاستیک‌ها به جریان خون شود.
❕ نانوپلاستیک‌ها چه هستند و چرا تا این حد خطرناکند؟
نانوپلاستیک‌ها ذراتی فوق‌العاده میکروسکوپی با ابعاد کمتر از ۱ میکرومتر (کمتر از یک‌هزارم میلی‌متر) هستند که از فرسایش پلاستیک‌های بزرگ‌تر حاصل می‌شوند. خطر بنیادین این ذرات در اندازه نانومتری آن‌هاست؛ برخلاف میکروپلاستیک‌های درشت‌تر که اغلب بدون جذب از مجرای گوارش عبور می‌کنند، نانوپلاستیک‌ها می‌توانند از دیواره روده نفوذ کرده، وارد جریان خون شوند و در بافت‌های حساسی همچون کبد، کلیه و حتی مغز رسوب کنند.
🔹 تیم تحقیقاتی در ارزیابی باکتری پروبیوتیک «لوکونوستوک مزنتروئیدس» (Leuconostoc mesenteroides CBA3656) دریافتند که این میکروارگانیسم در شرایط آزمایشگاهی تا ۸۷ درصد از نانوپلاستیک‌های پلی‌استایرن را به دام می‌اندازد. نکته شگفت‌انگیز زمانی آشکار شد که دانشمندان شرایط اسیدی و شیمیایی روده انسان را شبیه‌سازی کردند؛ در حالی که کارایی سایر باکتری‌های مشابه در محیط گوارشی به ۳ درصد سقوط کرد، این باکتری توانست ۵۷ درصد از ظرفیت به دام انداختن ذرات را حفظ کند.
🔹 در مرحله بعد و طی آزمایش بر روی مدل‌های موش آزمایشگاهی، تجویز این سویه پروبیوتیک موجب شد تا دفع نانوپلاستیک‌ها از طریق مدفوع بیش از دو برابر افزایش یابد؛ نشانه‌ای آشکار از اینکه باکتری‌ها با اتصال فیزیکی به این آلاینده‌ها در روده، مانع از جذب آن‌ها شده و به خروجشان از بدن کمک کرده‌اند.
❕ مرز باریک میان یافته آزمایشگاهی و ادعاهای کاذب «سم‌زدایی»
بسیار مهم است بدانیم این پژوهش در مراحل اولیه آزمایشگاهی و بر روی مدل‌های حیوانی انجام شده و اثر یک سویه خالص‌سازی‌شده و مهندسی‌شده را بررسی کرده است. این یافته به هیچ وجه به این معنا نیست که مصرف روزمره ترشیجات یا خوراکی‌های تخمیری می‌تواند نقش داروی پاکسازی پلاستیک را ایفا کند. علاوه بر این، این باکتری‌ها تنها ذرات موجود در روده را به دام می‌اندازند و توانایی دفع نانوپلاستیک‌هایی را که قبلاً در بافت‌های درونی بدن ذخیره شده‌اند، ندارند.
🔹 با وجود این محدودیت‌ها، پژوهشگران امیدوارند این کشف بستری برای توسعه مکمل‌های پروبیوتیک هدفمند در آینده فراهم آورد؛ راهکاری زیستی که بتواند آسیب‌های ناشی از ورود روزانه آلاینده‌های نوین پلیمری به بدن انسان را به حداقل برساند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#زیست_فناوری #میکروبیولوژی #پزشکی #محیط_زیست #نانوپلاستیک #سلامت
ScienceDaily
This popular fermented food may help flush nanoplastics from the body
A kimchi-derived bacterium can bind to nanoplastics under gut-like conditions and may help carry them out of the body. In mice, the probiotic more than doubled the amount of nanoplastics detected in feces, pointing to a surprising potential use for microbes…
1September 29, 2026 127 5
