🔺 «آمیب آتشین»: کشف موجود تک‌سلولی پیچیده‌ای که مرزهای حیات در دمای بالا را جابجا کرد
🔹 سال‌ها زیست‌شناسان بر این باور بودند که سلول‌های دارای ساختار درونی پیچیده، توانایی مقاومت در برابر گرمای سوزان را ندارند و حیات در محیط‌های داغ تنها در تسخیر میکروب‌های بسیار ابتدایی است. اما پژوهشگران دانشگاه سیراکیوز در کشفی که در ژورنال معتبر Cell به چاپ رسیده، گونه‌ای جدید از آمیب‌ها را در چشمه‌های زمین‌گرمایی کالیفرنیا شناسایی کرده‌اند که قادر است در دمای خارق‌العاده ۶۳ درجه سانتی‌گراد به زندگی و تکثیر فعال ادامه دهد.
❕ چرا تکثیر یک موجود یوکاریوت در دمای ۶۳ درجه یک شگفتی علمی است؟
در دنیای میکروارگانیسم‌ها، جانداران ابتدایی پروکاریوتی (باکتری‌ها و آرکی‌ها) قهرمانان سرسخت گرما هستند و برخی از آن‌ها حتی در آب جوش ۱۰۰ درجه نیز زنده می‌مانند. اما ماجرا برای «یوکاریوت‌ها» — جاندارانی که سلول‌های پیچیده‌تری با هسته مشخص دارند و طیف وسیعی از آمیب‌ها تا گیاهان و انسان را تشکیل می‌دهند — کاملاً فرق می‌کند. در چنین دماهایی غشاهای پیچیده سلولی معمولاً ذوب می‌شوند و ماشین‌آلات پروتئینی فرومی‌پاشند. دستیابی به دمای ۶۳ درجه سانتی‌گراد برای رشد و تقسیم سلولی این آمیب، رکورد جدیدی برای حیات پیچیده محسوب می‌شود؛ شبیه به روزی که دونده‌ای توانست برای نخستین بار مسافت یک مایل را در کمتر از چهار دقیقه بدود و مرزهای ناممکن را فروبریزد.
🔹 این جاندار تازه کشف‌شده که «اینسندی‌آمیبا کاسکادنسیس» (به معنای آمیب آتشین رشته‌کوه کسکید) نام‌گذاری شده، علاوه بر زادآوری در دمای ۶۳ درجه، می‌تواند تحرک و رفتارهای زیستی خود را تا دمای ۶۴ درجه حفظ کند و حتی در دمای ۷۰ درجه سانتی‌گراد با پناه بردن به سازوکارهای دفاعی، آسیب نبیند. تصویربرداری‌ها نشان دادند این آمیب حتی در آب‌های داغ نیز با تغییر فرم مایع‌گونه خود، حرکاتی شبیه به تمرینات یوگا را به نمایش می‌گذارد.
❕ مسیر تکاملی وارونه در نبرد با گرمای طاقت‌فرسا
به طور معمول، ارگانیسم‌های شدت‌دوست برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی و رقابت در محیط‌های خشن، ژنوم خود را به شدت فشرده و کوچک می‌کنند. با این حال، تحلیل‌های ژنتیکی نشان داد که این آمیب آتشین مسیری متضاد در پیش گرفته و ژنومی بزرگ‌تر از بستگان معمولی خود دارد. دانشمندان دریافتند که ساختار مولکولی این جاندار به ترفندهایی نوین برای حفظ استحکام پروتئین‌ها و پایدار نگه‌داشتن غشای سلولی مجهز شده است.
🔹 شناخت سازوکار بقای این آمیب تنها یک کشف تئوریک نیست؛ این داده‌ها چشم‌انداز جستجو برای حیات در سایر سیارات داغ کیهان را بازتعریف می‌کنند و در حوزه مهندسی ژنتیک، می‌توانند به دانشمندان در طراحی پروتئین‌های دارویی پایدارتر و توسعه محصولات کشاورزی مقاوم به موج‌های گرمای حاصل از تغییرات اقلیمی کمک کنند.
[منبع]
🆔 @Science_Focus
#میکروبیولوژی #زیست_شناسی #تکامل #اکستریموفیل #سلول #حیات_پیچیده #Cell
NPR
This 'fire amoeba' pushes the limit of what's possible for complex life
Scientists have found a species they've named the fire amoeba, which is capable of reproducing at 145°F and continuing to move up to temperatures of 147°F — a record for complex eukaryotic life.
2
1
1October 4, 2026 118
