افت تستوسترون در مردان؛ مقصر سن است یا چربی پنهان شکم؟ 🔹 معمولاً… — @science_focus

@science_focus@science_focus · 0 subscribers Open in TelegramOpen

🔺 افت تستوسترون در مردان؛ مقصر سن است یا چربی پنهان شکم؟

🔹 معمولاً تصور می‌شود که تستوسترون از حدود ۳۵سالگی به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. این کاهش واقعاً می‌تواند با افزایش سن رخ دهد، اما پژوهش جدیدی با بررسی نزدیک به ۵۰۰۰ مرد ۲۰ تا ۵۹ ساله نشان می‌دهد عامل دیگری ممکن است نقش بسیار مهم‌تری داشته باشد: مقدار و محل تجمع چربی بدن، به‌ویژه چربی احشایی.

❕ چربی احشایی چیست؟
چربی احشایی همان چربی‌ای است که در عمق شکم و اطراف اندام‌های داخلی تجمع پیدا می‌کند؛ برخلاف چربی زیرپوستی که درست زیر پوست قرار دارد.
این بافت فقط یک «انبار انرژی» نیست؛ یک بافت فعال متابولیکی است که می‌تواند روی التهاب، حساسیت به انسولین و تنظیم هورمون‌ها اثر بگذارد.

🔹 پژوهشگران در این مطالعه دریافتند که هرچه چربی احشایی بیشتر باشد، سطح تستوسترون معمولاً پایین‌تر است. نکته جالب‌تر اینکه BMI به‌تنهایی همیشه این رابطه را نشان نمی‌دهد.
برای مثال، در هر سه گروهِ وزن طبیعی، اضافه‌وزن و چاقی، مردانی که چربی احشایی بیشتری داشتند، حدود ۳۳ تا ۳۶ درصد تستوسترون کمتری نسبت به مردانی با همان گروه BMI اما چربی احشایی پایین‌تر داشتند. حتی مردان با وزن ظاهراً طبیعی اما چربی احشایی زیاد، سطح تستوسترونی مشابه برخی مردان چاق با چربی احشایی کمتر داشتند.

❕ چطور چربی شکم می‌تواند تستوسترون را کاهش دهد؟
مکانیسم دقیق هنوز کاملاً روشن نیست، اما چند توضیح محتمل وجود دارد:
- چربی احشایی با مقاومت به انسولین ارتباط دارد و این تغییرات متابولیکی می‌توانند بر سلول‌های بیضه و فرایند تولید تستوسترون اثر بگذارند.
- بافت چربی همچنین در تنظیم هورمون‌ها نقش دارد و می‌تواند تبدیل تستوسترون به استرادیول را افزایش دهد؛ در نتیجه تعادل هورمونی تغییر می‌کند.
- التهاب مزمن مرتبط با چربی احشایی نیز ممکن است در اختلال مسیرهای هورمونی نقش داشته باشد.

❕ پس سن بی‌تقصیر است؟
نه. سن همچنان با تغییرات هورمونی مرتبط است، اما در یک تحلیل جداگانه روی همین مجموعه داده‌ها، سن فقط حدود ۲٫۵ درصد از تغییرات تستوسترون را توضیح می‌داد؛ در حالی که شاخص‌های چربی بدن و چربی احشایی حدود ۱۸ تا ۲۰ درصد از این تغییرات را توضیح می‌دادند. به بیان ساده، در این گروه سنی وضعیت متابولیکی بدن اطلاعات بیشتری درباره سطح تستوسترون می‌داد تا صرفاً تاریخ تولد.

❕ آیا یعنی قبل از هورمون‌درمانی فقط باید شکم را آب کرد؟
این نتیجه چنین توصیه‌ای را ثابت نمی‌کند.
پژوهش حاضر مقطعی است؛ یعنی داده‌های افراد در یک بازه بررسی شده‌اند و نمی‌تواند ثابت کند کاهش چربی احشایی حتماً باعث افزایش تستوسترون می‌شود یا همه موارد کمبود تستوسترون با کاهش وزن برطرف خواهند شد.

🔹 با این حال، یافته‌ها یک نکته مهم پزشکی را برجسته می‌کنند: در مردی که تستوسترون پایینی دارد، چاقی و وضعیت متابولیکی باید بخشی از بررسی علت باشند و نباید همه چیز را صرفاً به «افزایش سن» نسبت داد.

❕ و یک نکته مهم درباره «تستوسترون پایین»
خستگی، کاهش توده عضلانی یا افت خلق به‌تنهایی به معنی کمبود تستوسترون نیستند و کاهش طبیعی هورمون با افزایش سن نیز با «بیماری» یکسان نیست. تشخیص کمبود تستوسترون به علائم سازگار و اندازه‌گیری‌های معتبر هورمون، معمولاً با آزمایش صبحگاهی و تکرار آن در صورت پایین بودن نیاز دارد.

🔹 بنابراین پیام اصلی این پژوهش این نیست که «سن هیچ نقشی ندارد»؛ بلکه این است که محل ذخیره چربی، به‌ویژه چربی احشایی، ممکن است یکی از مهم‌ترین عوامل قابل‌تغییر مرتبط با تستوسترون باشد.
شاید در بعضی مردان، آنچه به‌عنوان «افت هورمونی ناشی از پیری» دیده می‌شود، تا حدی بازتاب تغییرات متابولیکی قابل‌تغییر در طول زندگی باشد. اما برای اینکه بفهمیم کاهش این چربی واقعاً تا چه حد می‌تواند تستوسترون را برگرداند، به مطالعات مداخله‌ای و طولی بیشتری نیاز داریم.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#پزشکی #سلامت #تستوسترون #غدد #هورمون_ها #متابولیسم #سبک_زندگی