Анты-ватыканізм амерыканскай адміністрацыі – нібы прэсвітэрыяніна Трампа і культурніцкага каталіка-неафіта Вэнса – не ёсць нечым новым. І гаворка нават не пра першых каланістаў, якія як радыкальныя пратэстанты ўцякалі ў Новы свет у тым ліку ад «папістаў». Гаворка пра ХІХ стагоддзе, калі ў маладой амерыканскай дзяржаве ўзмацніліся галасы «карэнных» супраць «мігрантаў». Перадусім – супраць ірландцаў, а затым італьянцаў ды ўрэшце выхадцаў з Усходняй Еўропы. Адлюстраванне гэтага можна пабачыць, напрыклад, у «Бандах Нью-Ёрку», што распавядаюць пра 1840-1860-я гады.
І вось гэтым мігрантам сярод іншага (а іншае – гэта ў тым ліку нібы расавая, працоўная і культурная «непаўнавартаснасць» ірландцаў і італьянцаў адносна англасаксаў) ставіўся ў дакор каталіцызм. Асабліва падкрэслівалася, што ў выпадку чаго для каталікоў вярхоўным аўтарытэтам будзе заморскі Папа Рымскі, а не амерыканскія ўлады. То бок, іх вінавацілі ў нелаяльнасці зорна-паласатаму сцягу на падставе рэлігійнай прыналежнасці.
Пакуль да гэтага ў ЗША не дайшло. Тым больш, што і ў самой амерыканскай адміністрацыі ёсць каталікі. Апроч згаданага віцэ-прэзідэнта Вэнса, які нарадзіўся ў кансерватыўнай пратэстанцкай сям’і, пабыў атэістам, а ў 2019 годзе быў ахрышчаны і бежмаваны ў касцёле, гэта яшчэ і карэнны каталік-дзяржсакратар Руб’ё кубінскага паходжання. (Што цікава, калі Вэнс ужо не ўпершыню сварыцца з Касцёлам і яго іерархамі, Руб’ё стараецца ў гэта не ўлазіць).
Дый сам Трамп не тое, каб быў ужо на 100% супраць Папы Рымскага. Не, але ён хоча свайго кішэннага пантыфіка. Такога, які ёсць у Пуціна – які ўхваляе ўсё, што робіць Крэмль і па некалькі разоў за казанне згадвае «нашага праваслаўнага прэзідэнта». А з гэтым не атрымліваецца. Хоць і Папа нібы не проста рымскі, але і ўпершыню ў гісторыі амерыканскі.
Таму незадаволенасць Касцёлам будзе расці ў Вашынгтоне. Амерыканскія біскупы і так актыўна крытыкавалі трампаўскую адміністрацыю за міграцыйную палітыку. Цяпер жа да гэтага дадалося і рознае стаўленне да вайны як сродку развязання палітычных праблемаў. Да вайны, у якую Трамп наскокам улез і з якой не можа вылезці. І ў адказ на крытыку Ватыкану Трамп, Вэнс і ко заяўляюць, што той мусіць займацца пытаннямі маралі, а не вайны, нібыта пытанне вайны не ёсць маральным пытаннем.
І гэтая чарговая нястрыманасць б’е ў тым ліку па падтрымцы ды палітычных амбіцыях Трампа і Вэнса, калі кансерватыўныя рэспубліканцы-каталікі пачынаюць з усё большай насцярожанасцю і крытыкай ставіцца да іх, выказваць сваё падтрыманне біскупу Рыму. А значыць, у пэўнай ступені амерыканскія натывісты ХІХ стагоддзя былі правыя датычна каталікоў: для іх вучэнне двухтысячагадовага Касцёлу сапраўды шмат у чым важнейшае за бздуры і хацелкі часовых прэзідэнтаў. Толькі гэта не нелаяльнасць да ЗША (як і да любой іншай краіны). Гэта, кажучы амерыканскай жа тэрміналогіяй, незаўважны інструмент стрымак і супрацьвагаў у палітыцы.
P.S. Па напісанні згадаўся «Расповед служанкі» (не кніга, а першы сезон серыялу). Там таксама быў нібы кансерватыўны і нібы хрысціянскі ўрад, толькі Біблія ў яго была свая – цэнзураваная, без усялякіх «экстрэмісцкіх матэрыялаў», якія супярэчаць палітыцы партыі. А каталіцкіх святароў там, дарэчы, вешалі.