قرآن تامز | Quran TUMS

امام علی بن موسی‌الرضا(ع)، هشتمین امام شیعیان، در سال ۱۴۸ هجری قمری در مدینه دیده به جهان گشودند. پدر بزرگوارشان امام موسی کاظم(ع) و مادرشان بانویی گران‌قدر به نام نجمه بودند. ایشان در دامان خاندان وحی و در محیط علم و معنویت پرورش یافتند.

پس از شهادت امام موسی کاظم(ع) در سال ۱۸۳ هجری قمری، امام رضا(ع) عهده‌دار مقام امامت شدند. دوران امامت ایشان با حکومت چند تن از خلفای عباسی، به‌ویژه مأمون، هم‌زمان بود؛ دورانی که با فشارهای سیاسی و تلاش حکومت برای کنترل جایگاه اهل‌بیت(ع) همراه بود.

امام رضا(ع) به دانش گسترده، عبادت، بردباری، سخاوت و خوش‌رفتاری با مردم شهرت داشتند. مناظرات علمی آن حضرت با پیروان ادیان و مکاتب گوناگون، جلوه‌ای از جایگاه علمی و توانایی ایشان در تبیین معارف اسلام بود.

مأمون عباسی، در اقدامی سیاسی، امام رضا(ع) را به پذیرش ولایتعهدی وادار کرد. امام(ع) با وجود نارضایتی از این اقدام، از این موقعیت برای تبیین معارف اهل‌بیت(ع)، پاسخ‌گویی به شبهات و گسترش فرهنگ توحید و امامت بهره بردند.

امام رضا(ع) به اجبار مأمون از مدینه به خراسان منتقل شدند و مدتی در شهرهایی همچون نیشابور اقامت داشتند. در جریان این سفر، حدیث مشهور «سلسلةالذهب» را بیان کردند و بر جایگاه توحید و ولایت تأکید فرمودند.

امام رضا(ع) در سال ۲۰۳ هجری قمری در طوس به شهادت رسیدند. در منابع شیعه، شهادت آن حضرت به مسمومیت از سوی مأمون عباسی نسبت داده شده است. پیکر مطهر ایشان در طوس به خاک سپرده شد و آرامگاهشان امروز در مشهد مقدس، زیارتگاه میلیون‌ها عاشق و دلداده اهل‌بیت(ع) است.

امام حسن مجتبی(ع)، دومین امام شیعیان، در پانزدهم ماه رمضان سال سوم هجری در مدینه متولد شدند. پدر بزرگوارشان امیرالمؤمنین امام علی(ع) و مادرشان حضرت فاطمه زهرا(س) بودند. ایشان نخستین فرزند امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) و نوهٔ بزرگ پیامبر اکرم(ص) بودند و از کودکی در دامان رسول خدا(ص) پرورش یافتند.

پس از شهادت امیرالمؤمنین(ع) در سال ۴۰ هجری، امام حسن مجتبی(ع) به امامت رسیدند. دوران امامت ایشان با یکی از پیچیده‌ترین مقاطع تاریخ اسلام و رویارویی با معاویه و جریان اموی همراه بود.

امام حسن مجتبی(ع) به حلم، بردباری، سخاوت، عبادت و بزرگواری شناخته می‌شدند. ایشان در کنار شجاعت و حضور در عرصه‌های مختلف دفاع از اسلام، از کرامت و گذشت در برابر مردم نیز برخوردار بودند.
آن حضرت در دوران پیش از امامت، در کنار امیرالمؤمنین(ع) در جمل و صفین حضور داشتند و در دفاع از جبهه حق نقش فعالی ایفا کردند.

پس از رسیدن امام حسن(ع) به خلافت، معاویه با سپاهی بزرگ به مقابله با ایشان پرداخت. از سوی دیگر، ضعف و پراکندگی نیروهای امام و خیانت برخی فرماندهان، شرایطی را پدید آورد که ادامه جنگ می‌توانست به نابودی نیروهای مؤمن و از میان رفتن جریان اصیل اسلام منجر شود.

در چنین شرایطی، امام حسن(ع) با پذیرش صلح، راه دیگری برای حفظ حقیقت اسلام برگزیدند. این صلح به معنای تسلیم در برابر باطل نبود؛ بلکه تصمیمی آگاهانه برای حفظ اساس اسلام و افشای ماهیت حکومت معاویه بود.

رهبر شهید انقلاب در تحلیل این حادثه، صلح امام حسن(ع) را اقدامی سرنوشت‌ساز می‌دانند و تأکید کرده‌اند که اگر آن حضرت در آن شرایط به جنگ ادامه می‌داد، امکان نابودی خاندان پیامبر و نیروهای مؤمن وجود داشت. از نگاه ایشان، همان‌گونه که شهادت امام حسین(ع) به اسلام خدمت کرد، صلح امام حسن(ع) نیز خدمتی بزرگ به بقای اسلام بود.

پس از صلح، امام حسن(ع) از جایگاه امامت برای تبیین معارف اسلام، تربیت پیروان و افشای انحراف حکومت اموی استفاده کردند. ایشان اجازه ندادند صلح، به معنای پایان مبارزه با انحراف تلقی شود؛ بلکه شکل مبارزه را متناسب با شرایط زمان تغییر دادند.

امام حسن مجتبی(ع) پس از سال‌ها تحمل فشار و محدودیت، در سال ۵۰ هجری قمری در مدینه بر اثر مسمومیت به شهادت رسیدند. در منابع شیعی، مسمومیت ایشان به دسیسه معاویه و اقدام همسرشان جَعده بنت اشعث نسبت داده شده و ۲۸ صفر سال ۵۰ هجری به‌عنوان تاریخ مشهور شهادت آن حضرت ذکر شده است.

حضرت محمد مصطفی(ص)، آخرین پیامبر الهی و خاتم‌الانبیا، در مکه و در خاندان بنی‌هاشم دیده به جهان گشود. پدر بزرگوارشان عبدالله بن عبدالمطلب و مادرشان حضرت آمنه بنت وهب بودند. آن حضرت از همان آغاز زندگی به پاکی، امانت و بزرگواری شناخته می‌شدند و پیش از بعثت نیز مردم مکه ایشان را با عنوان «امین» می‌شناختند.

در چهل‌سالگی، در غار حرا، با نزول نخستین آیات قرآن کریم به پیامبری مبعوث شدند و دعوت خود را با توحید و نفی بندگی غیر خدا آغاز کردند. پیامبر اکرم(ص) در طول ۲۳ سال رسالت، انسان‌ها را به ایمان، عدالت، کرامت انسانی و اخلاق الهی فراخواندند.

رهبر شهید انقلاب، بعثت پیامبر اعظم(ص) را صرفاً یک حادثه تاریخی نمی‌دانند، بلکه آن را دربردارنده درس‌هایی همیشگی برای امت اسلامی می‌دانند؛ از جمله توحید، تربیت عقلانی و اخلاقی و ساختن جامعه‌ای بر پایه ارزش‌های الهی. از نگاه ایشان، زندگی و شخصیت پیامبر(ص) برای مسلمانان یک الگوی همیشگی و قابل پیروی است.

پیامبر اکرم(ص) در رفتار با مردم، نمونه‌ای از رحمت، گذشت، تواضع و عدالت بودند. قرآن کریم نیز ایشان را دارای «خُلُقٍ عَظیم» معرفی می‌کند. آن حضرت در کنار دعوت به عبادت و معنویت، برای اصلاح روابط اجتماعی، مبارزه با ظلم، حمایت از محرومان و حفظ کرامت انسان‌ها تلاش کردند.

رهبر شهید انقلاب از تربیت اخلاقی و حاکمیت فضیلت‌های اخلاقی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابعاد پیام بعثت یاد کرده‌اند؛ مسیری که جامعه را از خودخواهی، جهالت، دنیاطلبی و کینه دور می‌کند.

پس از هجرت به مدینه، پیامبر اکرم(ص) جامعه‌ای بر پایه ایمان، عدالت، برادری و مسئولیت اجتماعی بنا کردند. ایشان در برابر دشمنان و جریان‌های مخالف اسلام ایستادگی کردند و در عین قدرت، از اصول اخلاقی و انسانی دست نکشیدند.

سیره سیاسی و اجتماعی پیامبر(ص) نشان می‌دهد که رسالت ایشان تنها به ابلاغ احکام محدود نبود؛ بلکه ساختن جامعه‌ای توحیدی و تربیت انسان‌هایی مؤمن، آگاه و مسئول، بخش مهمی از مأموریت ایشان بود.

پیامبر اکرم(ص) در روزهای پایانی ماه صفر سال ۱۱ هجری قمری، پس از عمری مجاهدت در راه هدایت انسان‌ها، در مدینه از دنیا رفتند. در منابع روایی شیعه، از مسمومیت پیامبر(ص) در ماجرای خیبر و استمرار اثر آن تا هنگام رحلت سخن گفته شده است؛ در روایتی از امام صادق(ع) نیز آمده است که پیامبر(ص) اثر همان غذای مسموم را تا زمان رحلت بیان کردند و شهادت پیامبران و اوصیای الهی را مطرح فرمودند. بر این اساس، در سنت شیعی، رحلت پیامبر اکرم(ص) به‌عنوان شهادت آن حضرت نیز یاد می‌شود.

«بسیار سعادتمند بودم که در میان شما عزیزان، خانواده مهربان، همسر و دختر مهربانم و خویشاوندان گرانقدر و دوستان عزیزتر از جان بودم. اگر به هر دلیلی از این عمل جراحی جان به در نبردم، دوست دارم پیکر ناچیز مرا، به دانشکده پزشکی تهران یا شیراز بدهند تا دانشجویان عزیز پزشکی از آن علم تشریح بیاموزند و در صورت امکان، از بافت‌های آن برای نیازمندان استفاده کنند.
من زندگی را دوست داشتم!، اما به عنوان پزشک خوب می‌دانم که سرانجام این کالبد بیولوژیک، از کار می‌ایستد.»
- بخشی از وصیت نامه ایشان