🖊📃 بیش فعالی و نقص توجه
#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی
بر اساس DSM-5-TR، اختلال نقص توجه/بیشفعالی یا ADHD یک اختلال عصبرشدی است که با الگوی پایدار بیتوجهی و/یا بیشفعالی ـ تکانشگری مشخص میشود و علائم آن از دوره رشد آغاز میشوند.
برای تشخیص، علائم باید حداقل ۶ ماه وجود داشته باشند و با سطح رشدی فرد تناسب نداشته باشند و موجب اختلال در عملکرد اجتماعی، تحصیلی یا شغلی شوند. همچنین علائم باید در حداقل دو موقعیت، مانند خانه، مدرسه، دانشگاه یا محیط کار، مشاهده شوند و نباید بهتر با اختلال روانی یا وضعیت پزشکی دیگری توضیح داده شوند.
در افراد ۱۷ ساله و بالاتر، وجود حداقل ۵ علامت از هر یک از دو حیطه بیتوجهی یا بیشفعالی ـ تکانشگری لازم است. در کودکان و نوجوانان زیر ۱۷ سال، حداقل ۶ علامت لازم است.
در حیطه بیتوجهی، فرد ممکن است به جزئیات دقت نکند و اشتباهات ناشی از بیدقتی داشته باشد، در حفظ تمرکز مشکل داشته باشد، هنگام صحبت مستقیم به نظر برسد که گوش نمیدهد، نتواند دستورالعملها را کامل انجام دهد یا کارها را به پایان برساند، در سازماندهی فعالیتها مشکل داشته باشد، از کارهایی که نیازمند تلاش ذهنی مداوم هستند اجتناب کند، وسایل ضروری خود را گم کند، بهراحتی توسط محرکهای نامرتبط حواسش پرت شود یا کارهای روزمره را فراموش کند.
در حیطه بیشفعالی ـ تکانشگری، فرد ممکن است مرتب دستها یا پاهایش را تکان دهد یا روی صندلی بیقرار باشد، در موقعیتهایی که باید بنشیند صندلی را ترک کند، احساس بیقراری داشته باشد، نتواند به شکل آرام در فعالیتهای اوقات فراغت شرکت کند، دائماً در حال حرکت باشد یا مانند فردی رفتار کند که «موتوری روشن» دارد، بیش از حد صحبت کند، قبل از تمام شدن سؤال پاسخ دهد، در انتظار نوبت مشکل داشته باشد یا در فعالیتها و مکالمات دیگران مداخله کند.
یکی از معیارهای مهم DSM-5-TR این است که چند علامت ADHD باید قبل از ۱۲ سالگی وجود داشته باشند. بنابراین، تشخیص ADHD در بزرگسالی به معنای شروع اختلال در بزرگسالی نیست؛ بلکه باید شواهدی از وجود برخی علائم در دوران کودکی وجود داشته باشد.
DSM-5-TR سه Presentation برای ADHD در نظر میگیرد: غالباً بیتوجه، غالباً بیشفعال ـ تکانشگر و ترکیبی. این
Presentation
ها میتوانند در طول زمان تغییر کنند.
همچنین شدت اختلال به صورت خفیف، متوسط یا شدید مشخص میشود و بر اساس تعداد علائم، شدت آنها و میزان اختلال ایجادشده در عملکرد فرد تعیین میشود.
نکته مهم این است که حواسپرتی، اهمالکاری، فراموشکاری یا بیقراری بهتنهایی به معنای ADHD نیستند. در ارزیابی بالینی باید الگوی علائم، شروع آنها در دوران کودکی، وجود علائم در موقعیتهای مختلف، میزان اختلال عملکرد و تشخیصهای افتراقی مانند اضطراب، افسردگی، اختلال دوقطبی، اختلالات خواب، مصرف مواد و سایر اختلالات بررسی شود.
#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی
🍎🍎
https://t.me/psycho_Coaching
Telegram
🍎 روانشناس من 🍏
مطالب علمی و کاربردی در حوزه روانشناسی
#روانشناس_بالینی
#طرحواره_درمانی
#رفتاردرمانی_دیالکتیک
#DBT
#روانکاوی
#پژوهشگر
#روانپژوهشگر
#بامن_حرف_بزن
#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی
https://t.me/psycho_Coaching
August 19, 2026 79 3
