🖊📃
اضطراب چه کاربردی در سیستم عصبی دارد؟
اضطراب در اصل یک سیستم هشدار و بقا در مغز و سیستم عصبی است؛ یعنی خودش لزوماً بیماری نیست. مشکل زمانی ایجاد میشود که این سیستم بیشازحد فعال، طولانی یا نامتناسب با موقعیت شود.
نقشهای مفید اضطراب در سیستم عصبی
۱. تشخیص خطر مغز دائماً محیط را پایش میکند. ساختارهایی مثل آمیگدال در تشخیص تهدید نقش دارند و میتوانند قبل از اینکه فرد آگاهانه خطر را تحلیل کند، پاسخ هشدار ایجاد کنند.
۲. فعالکردن سیستم سمپاتیک در مواجهه با خطر، سیستم عصبی سمپاتیک فعال میشود:
ضربان قلب افزایش مییابد
تنفس سریعتر میشود
خونرسانی به عضلات افزایش پیدا میکند
هوشیاری و توجه بالا میرود
بدن برای «مبارزه یا فرار» آماده میشود
این همان پاسخ Fight or Flight است.
۳. افزایش توجه و پیشبینی اضطراب خفیف میتواند مغز را نسبت به نشانههای محیط حساستر کند. مثلاً قبل از یک امتحان، مقدار مناسبی از اضطراب باعث میشود فرد بیشتر مطالعه کند و احتمال پیامدهای منفی را جدیتر بگیرد.
۴. کمک به یادگیری از خطر وقتی یک موقعیت خطرناک تجربه میشود، مغز ارتباط بین آن موقعیت و پیامد ناخوشایند را یاد میگیرد. این فرایند در آینده به تشخیص سریعتر خطر کمک میکند.
۵. ایجاد انگیزه برای اقدام اضطراب میتواند پیام «باید کاری انجام بدهم» ایجاد کند؛ مثلاً:
> «اگر برای این امتحان آماده نشوم، ممکن است نتیجه خوبی نگیرم.»
بنابراین اضطراب در حد متعادل میتواند سازنده و محافظتکننده باشد.
پس چه زمانی اضطراب مشکلساز میشود؟
وقتی سیستم هشدار مغز بدون وجود خطر واقعی یا با شدت نامتناسب فعال شود و خاموششدن آن دشوار باشد.
در این حالت ممکن است فرد دچار:
نگرانی مداوم
اجتناب
تپش قلب و تنش عضلانی
اختلال خواب
نشخوار فکری
کاهش تمرکز
حساسیت بیشازحد به علائم بدنی
شود.
به زبان ساده:
اضطراب سالم = سیستم هشدار که بهموقع روشن و خاموش میشود.
اضطراب آسیبزا = سیستم هشدار بیشفعال یا حساس که خطر را بیش از اندازه تخمین میزند.
از دید عصبشناختی، میتوان گفت اضطراب حاصل تعامل شبکههایی مثل آمیگدال، قشر پیشپیشانی، هیپوکامپ، سیستم عصبی خودمختار و محور HPA است؛ بنابراین صرفاً «یک احساس» نیست، بلکه یک پاسخ پیچیده مغز و بدن برای پیشبینی و مقابله با تهدید است.
#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی
مطالب علمی و کاربردی در حوزه روانشناسی
#روانشناس_بالینی
#طرحواره_درمانی
#رفتاردرمانی_دیالکتیک
#DBT
#روانکاوی
#پژوهشگر
#روانپژوهشگر
#بامن_حرف_بزن
https://t.me/psycho_Coaching
Telegram
🍎 روانشناس من 🍏
مطالب علمی و کاربردی در حوزه روانشناسی
#روانشناس_بالینی
#طرحواره_درمانی
#رفتاردرمانی_دیالکتیک
#DBT
#روانکاوی
#پژوهشگر
#روانپژوهشگر
#بامن_حرف_بزن
#محمدرضا_مهدوی_روانشناس_بالینی
https://t.me/psycho_Coaching
August 18, 2026 41 6
