📌 کانال تخصصی «پارک آیندهپژوهی»
🔗 https://t.me/parkfs
🎬 آخرالزمان در سینمای ایران؛ از ناکجاآباد تا آیندههای مغفول
سینمای ایران با وجود برخورداری از ژانرهای متنوع، در عرصه آثار آخرالزمانی یا علمی-تخیلی، به استثنای موارد معدود، تقریباً غایب است. جالب اینجاست که با وجود داشتن غنیترین میراث روایی و انگارههای منجیگرایانه، از این ظرفیت برای روایتپردازی آیندهنگر بهره نبرده است .
🔸 چرا ژانر علمی-تخیلی در ایران مغفول مانده است؟
1️⃣فقدان فرهنگِ پرسشگری و تخیل جمعی: به گفته کارشناسان و فیلمسازان، تا زمانی که مطالبه جدی جامعه برای دریافت محتوای علمی-تخیلی شکل نگیرد و «خودباوریِ» لازم برای ورود به این حوزه در میان هنرمندان و مخاطبان ایجاد نشود، این ژانر در سینمای ایران به جریان نخواهد افتاد . فیلمسازانی که دست به تولید آثاری در این ژانر زدهاند، با واکنشهایی مواجه شدهاند که ریشه در «نگرش خودتحقیرانه» یا باور به «عدم امکانپذیری» چنین آثاری در ایران داشته است .
2️⃣. همچنین با وجود انگارههای ناب مهدوی، یا صرفاً بهصورت مستقیم و شعاری (مانند فیلمهای «قدمگاه» یا انیمیشن «شاهزاده روم») پرداخته شده، یا بهصورت غیرمستقیم در آثاری که بارقههایی از عدالتخواهی و گریز از ظلم را بازنمودهاند (مانند «آژانس شیشهای» یا «ماجرای نیمروز»)؛ آثاری که با استعاره، به ترسیم جهانی پاکتر پرداختهاند، نه با زبان تصویریِ یک «آینده» ساختهشده و ملموس . این رویکرد، تصویر یک «آینده درخشان» را در هالهای از انتزاع نگه داشته و از روایتپردازیِ دقیق و زمینشده در ژانر علمی-تخیلی بازمانده است .
🔸سینمای ایران بهجای خلق «جهانهای موازیِ آینده»، بیشتر بر بازنماییِ «واقعیتِ اجتماعیِ امروز» متمرکز مانده است .
🔹 از ناکجاآباد تا آیندههای مغفول: سینمای امروز ایران، بیش از آنکه به خلق آیندههای ممکن (خواه آرمانشهری، خواه ویرانشهری) بینجامد، در «ناکجاآبادِ» تکرارِ بحرانهای روزمره باقی مانده است. پرسش اصلی آن است: چگونه میتوان روایتِ «انتظارِ منجی» را در قالب یک داستان علمی‑تخیلی ملموس و قابلدرک برای نسل امروز بازنویسی کرد؟ چگونه میتوان از قابهای بسته به سوی زیستجهانهای تازه و آیندههای جایگزین گام برداشت؟
🔺 پرسش :
به نظر شما، برای خلق یک «سینمای موعودگرای آیندهنگر»، کدام یک از این دو رویکرد ضروریتر است: «روایتِ یک جهان پساآخرالزمانیِ ساختهشده» یا «طراحی یک مسیر زمینشده برای رسیدن به وضعیتِ موعود»؟
#پارک_آینده_پژوهی
#سینمای_آخرالزمانی
#سینمای_ایران
#آینده_پژوهی_روایت_محور
#ژانر_علمی_تخیلی
