"تئوری علوم کامپیوتر در ۳ تِرک A و B و C"
——————————————————————
اصطلاح Theoretical Computer Science یا به اختصار TCS شاید اینکه کلیتش یعنی چی نیاز به توضیح خاصی نداشته باشه. اما اینکه چه زیر بخشهایی رو داره، داستان دیگری است. یه اصطلاحی که ممکنه خیلی بین TCS کارها زیاد به گوشتون بخوره اینه که کدوم تِرکی؟ خودم از وقتی اومدم اینجا بیشتر میشنوم این اصطلاح رو. اما داستان ما اینه که کدوم تِرکی چیه و چند تا تِرک داریم و هر کدوم به چه معناست.
والا هیچکدوم از این سوالات جواب درست و قطعی ندارن :)) ولی من سعی میکنم توی این پست تا جای ممکن داستان رو براتون شفاف کنم. داستان اینه که سال ۱۹۹۰ کتاب دو جلدی Handbook of Theoretical Computer Science منتشر میشه. این کتاب خیلی کتاب مهم و تأثیرگذاری تو علم TCS هستش. این کتاب هر فصلش نویسندهی خاص خودش رو داره، یعنی قوی ترین متخصصین مربوط به اون حوزه، اون فصل رو نوشتن و سعی کردن مفاهیم تئوری علوم کامپیوتر رو کلاسه بندی کنن و روش یه اسم بذارن و در قالب یک فصل برای هر کدوم از زیرشاخههای TCS یک مقدمهای بنویسن. اینطوری بهتون بگم که خیلی از نویسندگان این کتاب جایزهی تورینگ اِوارد رو بردن :))
جلد اول با عنوان Algorithms and Complexity و جلد دوم با عنوان Formal Models and Semantics به چاپ رسید. از همینجا میشه گفت که روی اعتبار و عظمتی که این کتاب داشت، علم کامپیوتر به دو تِرک A و B تقسیم شد. مثلا اگر شما منطق و آتوماتا و فانکشنال کار باشی، ترک B حساب میشی و اگر complexity و الگوریتم کار باشی ترک A حساب میشی. خیلی جالبه که طبق این دسته بندی اگر Distributed کار باشی ترک B هستی اما اگر Parallel کار باشی ترک A :))
بماند. قصه به همینجا ختم نمیشه. یه ژورنالی رو Elsevier از سال ۱۹۷۵ داره چاپ میکنه به نام Theoretical Computer Science (TCS)، که خب یکی از درخشانترین و با کیفیتترین ژورنالهای حوزهی TCS محسوب میشه. این ژورنال از سال ۱۹۹۱ تصمیم میگیره که مقالات رو در دو تِرک A و B دسته بندی کنه. ترک A شامل مباحث مربوط به Algorithms, automata, complexity and games میشه و ترک B هم Logic, semantics and theory of programming. این دستهبندی سال ۱۹۹۷ توسط کنفرانس ICALP هم استفاده میشه و حتی خود این کنفرانس یه بار اعلام میکنه که ترک A و B، تعریفشون همینیه که ما یا همون ژورنال TCS میگه :))
این دو دسته بندی باعث به وجود اومدن conflict میشه. چرا که اگر شما حوزهی کاریت Automata باشه هم ترک A میتونی خودتو جا بدی هم B. اما اینجا من توی صحبتایی که اهالی کامیونیتی میکنن اینطور فهمیدم که Automata رو هم ترک B حساب میکنن :))
حالا یه ترک C هم داریم که اینو خیلیها راجع بهش صحبت نمیکنند و خیلی مهجور مونده. نمیدونم دقیقا از کی این ترک به ژورنال TCS اضافه شده اما اسمش هست natural computing. توی توضیحات خود ژورنال اینطوری اومده که :
The third section, 'Natural Computing', is devoted to the study of computing occurring in nature and computing inspired by nature. In the rapidly evolving field of computer science, natural computing plays an important role as the catalyst for the synergy of human designed computing with the computing going on in nature. This synergy leads to a deeper and broader understanding of the nature of computation. Although natural computing is concerned also with experiments and applications, this section of Theoretical Computer Science is focused on the theoretical aspects of natural computing with clear relevance to computing. Among others, it will contain papers dealing with the theoretical issues in evolutionary computing, neural networks, molecular computing, and quantum computing.
خود من توی این ترک به شدت مجذوب بحث Membrane Computing هستم که پیشتر توی کانال هم یه صحبتی راجع بهش کردم.
خلاصه که داستان از این قراره و ما هنوز منتظریم که یه مرجع رسمی بیاد یه بار برای همیشه یه دستهبندی درست انجام بده و تکلیف ما رو روشن کنه. البته ممکنه که این سوال پیش بیاد که آیا وجود چنین دستهبندی اهمیتی داره یا نه که خود این پرسش هم اهمیت خوبی داره.
