https://t.me/newshubmm/380
မြန်မာ့သံတမန်ရေး အရှိန်မြင့်လာခြင်းနှင့် အာဆီယံ၏ ပြောင်းလဲလာနိုင်သည့် မူဝါဒ
၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကို ပြန်ကြည့်မယ်ဆိုရင် သိသိသာသာ အရှိန်မြင့်လာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်အနေနဲ့ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးကို တစ်နိုင်ငံတည်းအပေါ် အားကိုးတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေအပြင် ဒေသတွင်းနဲ့ ပြင်ပအင်အားကြီးနိုင်ငံတွေဆီအထိ ဆက်ဆံရေးတွေ တိုးချဲ့လာတာက လက်ရှိမြန်မာ့နိုင်ငံရေးမှာ သတိထားစရာ အချက်တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။
သမ္မတအဖြစ် စတင်တာဝန်ယူပြီးနောက် မေလ ၃၁ ရက်ကနေ ဇွန်လ ၄ ရက်အထိ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဇွန်လ ၁၅ ရက်ကနေ ၁၉ ရက်အထိ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ဇူလိုင်လ ၃ ရက်ကနေ ၅ ရက်အထိ လာအိုနိုင်ငံ၊ ဩဂုတ်လ ၆ ရက်နဲ့ ၇ ရက်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဩဂုတ်လ ၁၇ ရက်ကနေ ၁၉ ရက်အထိ ရုရှားနိုင်ငံနဲ့ ဩဂုတ်လ ၂၀ ရက်မှာ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံတို့ကို တရားဝင်ခရီးစဉ်တွေ ဆက်တိုက်သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် စက်တင်ဘာလအစောပိုင်းမှာ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံကိုလည်း သွားရောက်မယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။ အလားတူ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံဘက်ကလည်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို ဗီယက်နမ်နိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် လာရောက်ရန် ဖိတ်ကြားထားကြောင်း သိရပါတယ်။
ဒီလို ခရီးစဉ်တွေကို နိုင်ငံအလိုက် သီးခြားကြည့်မယ်ဆိုရင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်တွေလို့ပဲ မြင်ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အားလုံးကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပြန်ကြည့်လိုက်ရင်တော့ မြန်မာနိုင်ငံက နိုင်ငံတကာနဲ့ သံတမန်ရေးအရ ဆက်သွယ်မှုကွန်ရက်ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်အောင် တည်ဆောက်နေတယ်ဆိုတဲ့ ပုံရိပ်ကို မြင်ရပါတယ်။
အထူးသဖြင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ဗီယက်နမ်ကပါ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အတွက် ဖိတ်ကြားလာခြင်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဒေသတွင်း သံတမန်ရေးဆက်ဆံမှုတွေဟာ ဆက်လက်လှုပ်ရှားနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ထပ်မံပြသတဲ့ အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်လို အိမ်နီးချင်းအင်အားကြီးနိုင်ငံတွေ၊ ရုရှားနဲ့ ဘယ်လာရုစ်လို မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ နီးကပ်တဲ့ ဆက်ဆံရေးရှိလာတဲ့ နိုင်ငံတွေ၊ ထိုင်း၊ လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယားလို အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေနဲ့ တစ်ချိန်တည်းမှာ ဆက်ဆံရေးတိုးမြှင့်လာခြင်းက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သံတမန်ရေးအကျယ်အဝန်းကို ပိုပြီးထင်ရှားလာစေပါတယ်။
ဗီယက်နမ်ရဲ့ ဖိတ်ကြားမှုကိုပါ ထည့်သွင်းကြည့်မယ်ဆိုရင် အာဆီယံအတွင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်လိုတဲ့ နိုင်ငံတွေ ရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကိုလည်း တွေ့နိုင်ပါတယ်။
ဒီအခြေအနေဟာ အာဆီယံအတွက်လည်း စဉ်းစားစရာဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ အာဆီယံအတွင်းမှာ မြန်မာ့အရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံအားလုံးက တစ်သဘောတည်း ရပ်တည်နေကြတာ မဟုတ်လို့ပါ။
အချို့နိုင်ငံတွေက အနောက်နိုင်ငံတွေနဲ့ နီးကပ်တဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို ပိုမိုလိုက်နာကြသလို အချို့နိုင်ငံတွေက တရုတ်နဲ့ စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ မဟာဗျူဟာအရ ပိုမိုနီးကပ်တဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေ ရှိနေကြပါတယ်။
ဒါကြောင့် အာဆီယံအတွင်း မြန်မာ့အရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး တူညီတဲ့မူဝါဒတစ်ခုကို အမြဲတမ်း တစ်သဘောတည်း ထိန်းသိမ်းထားဖို့က လွယ်ကူတဲ့ကိစ္စ မဟုတ်ပါဘူး။ အထူးသဖြင့် တရုတ်နဲ့ စီးပွားရေးဆက်ဆံရေး ခိုင်မာတဲ့ အာဆီယံနိုင်ငံတွေအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် ဖိအားပေးမှုထက် ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းပြီး တည်ငြိမ်ရေးကို ဦးစားပေးတဲ့ နည်းလမ်းကို ပိုမိုလိုလားနိုင်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိသံတမန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေက အာဆီယံရဲ့ မူဝါဒအပေါ် သက်ရောက်လာနိုင်တဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဟာ အာဆီယံအတွင်းက နိုင်ငံတွေနဲ့သာ ဆက်ဆံနေတာမဟုတ်တော့ဘဲ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်၊ ရုရှား၊ ဘယ်လာရုစ်တို့လို အာဆီယံပြင်ပ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေနဲ့ပါ ဆက်ဆံရေးကို တိုးမြှင့်ထားနိုင်တဲ့အတွက် မြန်မာ့အရေးကို အာဆီယံက ဘယ်လိုချဉ်းကပ်မလဲဆိုတာမှာလည်း ပိုပြီး လက်တွေ့ကျတဲ့ တွက်ချက်မှုတွေ ဝင်လာနိုင်ပါတယ်။
အဲဒီအခြေအနေက အာဆီယံရဲ့ တူညီဆန္ဒ ၅ ရပ်အပေါ်မှာလည်း သက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။ တူညီဆန္ဒ ၅ ရပ်ဟာ မြန်မာ့အရေးဖြေရှင်းဖို့ အာဆီယံရဲ့ အဓိကမူဘောင်တစ်ခုဖြစ်ပေမယ့် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မှုမှာ အခက်အခဲတွေ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။
အခုလို မြန်မာနိုင်ငံဘက်က သံတမန်ရေးလမ်းကြောင်းတွေ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာတဲ့အခြေအနေမှာ အာဆီယံအနေနဲ့လည်း မူဝါဒတချို့ကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ဆက်ကိုင်ထားတာထက် လက်တွေ့အခြေအနေနဲ့ ကိုက်ညီအောင် ပြန်လည်ချိန်ညှိဖို့ ဖိအားတွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီအချက်ကို မြန်မာဘက်ကပဲ အောင်မြင်နေပြီး အာဆီယံဘက်က မဖြစ်မနေ လိုက်လျောရတော့မယ်လို့ တစ်ဖက်သတ်သုံးသပ်လို့တော့ မရပါဘူး။ အာဆီယံရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေမှာ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံးရဲ့ အကျိုးစီးပွား၊ ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်ရေးနဲ့ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးတွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမှာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သံတမန်ရေးအရှိန်မြင့်လာမှုဟာ အာဆီယံရဲ့ မူဝါဒကို ချက်ချင်းပြောင်းလဲစေမယ့် အကြောင်းတစ်ခုထက် မူဝါဒကို ပိုမိုလက်တွေ့ကျကျ ပြန်လည်သုံးသပ်စေမယ့် အချက်တစ်ခုအဖြစ် မြင်တာ ပိုသင့်တော်ပါတယ်။
တစ်ဖက်မှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ သံတမန်ရေးအရှိန်ကို မြှင့်တင်နိုင်တာနဲ့အတူ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးအခြေအနေကိုလည်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြေလျှော့ပေးနိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးမှာ သံတမန်ရေးအောင်မြင်မှုတစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှု၊ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုနဲ့ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်နိုင်မှုတွေကလည်း အရေးကြီးလို့ပါ။
အဲဒီအတွက် အနာဂတ်မှာ မြန်မာနဲ့ အာဆီယံကြား ဆက်ဆံရေးဟာ တစ်ဖက်က ဖိအားပေးပြီး တစ်ဖက်က ခုခံနေတဲ့ ပုံစံတစ်ခုတည်းနဲ့ ဆက်သွားမယ့်အစား တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အပြန်အလှန် ဖြေလျှော့မှုရှိတဲ့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းရေးလမ်းကြောင်းဘက်ကို ရွေ့လာနိုင်ပါတယ်။
အာဆီယံဘက်က တင်းမာမှုတချို့ လျှော့ပေးလာရင် မြန်မာဘက်ကလည်း နိုင်ငံရေးအရ လိုက်လျောမှုတွေ ပြသပေးနိုင်မှသာ အဲဒီဆက်ဆံရေးက တကယ်အလုပ်ဖြစ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အကျဉ်းချုပ်ပြောရရင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သံတမန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေဟာ အရင်ကထက် ပိုပြီးကျယ်ပြန့်လာပါတယ်။ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်၊ ထိုင်း၊ လာအို၊ ရုရှား၊ ဘယ်လာရုစ်နဲ့ ကမ္ဘောဒီးယားတို့နဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မြှင့်တင်လာတာဟာ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ နိုင်ငံတကာအထီးကျန်မှုကို လျှော့ချပြီး မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်အောင် တည်ဆောက်နေတဲ့ လမ်းကြောင်းတစ်ခုလို့ မြင်နိုင်ပါတယ်။
အဲဒီအထဲမှာ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံကပါ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်အတွက် ဖိတ်ကြားထားခြင်းဟာ အာဆီယံအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်နေတဲ့ အခြေအနေကို ပိုမိုထင်ရှားစေပါတယ်။
ဒါကြောင့် အခုအချိန်မှာ အာဆီယံရဲ့ မေးခွန်းက မြန်မာ့အရေးကို ဖိအားပေးမလား၊ မပေးဘူးလားဆိုတာထက် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အခြေအနေအောက်မှာ ဘယ်လိုနည်းလမ်းနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်ပါဝင်စေပြီး ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်ရေးကို အကောင်းဆုံး ဖော်ဆောင်နိုင်မလဲဆိုတာ ဖြစ်လာနေပါတယ်။
မြန်မာဘက်ကလည်း သံတမန်ရေးအရှိန်ကို အသုံးချရုံနဲ့ မပြီးဘဲ ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးမှာ လက်တွေ့ကျတဲ့ ဖြေလျှော့မှုတွေ ပြသနိုင်မယ်ဆိုရင် အာဆီယံနဲ့ မြန်မာကြား ဆက်ဆံရေးဟာ နောက်ထပ်အဆင့်တစ်ခုကို ရွေ့လျားနိုင်ခြေ ပိုများလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သတင်းဗဟို
