مرگ اختیاری موت ارادی (💠 شیخ محمود شبستری می‌گوید:) سه گونه نوع… — نردبان آسمان (تدریس فتوحات مکیه) — TG.ME

مرگ اختیاری
موت ارادی


(💠 شیخ محمود شبستری می‌گوید:)

سه گونه نوع انسان را مماتست‏
يكى هر لحظه و ان بر حسب ذاتست‏


(🔰 اسیری لاهیجی در شرح می‌گوید:)
موت عبارت از عدم شعور و خفاء و كمون است؛ يعنى نوع انسان را سه‏گونه و سه نوع مرگست:
۱- يكى از آن سه‏گونه مرگ آن است كه چنانچه ذكر رفت هر لحظه و هر ساعت و در هر طرفة العين به حسب اقتضاى ذاتى ممكن كه لازم امكانيّت است انسان را واقع است كه به حكم‏ «كُلُّ شَيْ‏ءٍ هالِكٌ» اى هالك دائما لا انّه هالك فى وقت من الاوقات، در هر زمان به حسب آن اقتضاء نيست مى‏گردد و به مقتضاى‏ «بَلْ هُمْ فِي لَبْسٍ مِنْ خَلْقٍ جَدِيدٍ» بتجلّى نفس رحمانى به حسب خلع و لبس در هر لحظه هست مى‏شود و از غايت سرعت تجلّى وجودى ادراک انعدام نمى‏كنند و على الدوام وجود واحد مرئى است. چون اشارت به نوع اوّل موت نمود مى‏فرمايد كه‏:

(💠 شیخ محمود شبستری می‌گوید:)

دوم زانها ممات اختياريست
سوم مردن مر او را اضطراريست‏


(🔰 اسیری لاهیجی در شرح می‌گوید:)

۲- يعنى مرگ دوم از آن ممات سه‏گانه مرگ اختياري است كه مخصوص نوع انساني است و آن موت عبارت از قمع هواى نفس و اعراض از لذّات جسمانى و مشتهيات نفسانى و مقتضيات طبيعت و شهوات است. و امام جعفر صادق عليه السّلام مى‏فرمايد كه الموت هو التّوبة، قوله تعالى‏ فَتُوبُوا إِلى‏ بارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ‏ و هركه اجتناب از لذّات و شهوات و آرزوى نفسانى نمود البته نفس خود را كشته است.
و در اصطلاحات صوفيّه مخالفت نفس را موت احمر گفته‏اند و «موتوا قبل‏ ان تموتوا» اشارت به اين موت اختياري است كه ذكر رفت‏.


عارف بالله مکمل اسیری لاهیجی
مفاتيح الإعجاز فى شرح گلشن راز، ص ۱۵۷.
❤7
August 14, 2026 356 4