شکست‌های من (پایان یافت)

در اندیشه‌ی سیاسیِ مدرن، محبوبیتِ حکومت، یک اصلِ بدیهی است. یعنی حکومت، باید از سویِ مردم، موردِ قبول واقع شود وگرنه، نامشروع است. اصلِ بسیار ساده‌ای است؛ اما مشکل اینجاست که ذاتِ قدرت، بهانه‌جو است! هیچ حکومتی، منصفانه و صادقانه با جامعه روبه‌رو نمی‌شود و واقع‌بینانه، محبوبیتش را نمی‌سنجد! همچنین …

شمسِ تبریزی، مواجهه‌ی عجیبی با جهنم دارد که مدت‌هاست ذهنم را درگیر کرده. قبل از گفتنِ مواجهه‌ی شمس، باید اشاره کرد که در عرفان، جهنم فقط یک مکان نیست؛ بلکه دارایِ شخصیت می‌شود و یک جمله‌ی بنیادین را می‌گوید: هَلْ مِنْ مَزِید؟ یعنی آیا بیشتری هست؟ این جمله، در قیامت است. زمانی که خدا ظالمانِ بسیاری …

برشی از مقالاتِ شمس‌الدینِ تبریزی: مرا نیز با شما خوش‌تر، که آنجا که مُلکی و منصبی به من داده باشند. من اگر به تبریز (شهرِ شمس) روم، آنجا جاهی شود عظیم. با شما نشستن خوش‌تر، که آنجا (تبریز). زیرا کسی مرا جاه و مال می‌دهد و سخن من فهم نکند و درنیابد، چه خوش باشد؟ با کسی خوش باشد که سخنِ من فهم می‌کند…

البته داستانِ فوق را می‌توان در زندگیِ روزمره هم دید. هر چقدر هم که دوستِ ارزشمند، در سختی‌ها برای‌مان معجزه انجام بدهد و با حضورش، دریایِ تنهاییِ ما را بشکافد، در نهایت اگر باطل و عاطل باشیم، به بانگِ گوساله‌ی انسانِ مبتذل دلخوش می‌کنیم.

داستانِ سلطنت‌طلب‌ها، شباهتِ عمیقی با داستانِ گوساله‌ی سامری دارد! اینگونه است که موسی، معجزاتِ مختلفی را انجام می‌دهد و سپس مدتی از قبیله‌اش جدا می‌شود. در غیابِ موسی، شخصی به نامِ سامری، یک گوساله‌ی طلایی می‌سازد که وقتی باد می‌وزد، صدایِ گاو از آن بلند می‌شود و همین باعث می‌شود که برخی به این گوس…

ها، صدای بازدم است؛ تولیدِ آن آنقدر ساده‌ست که در گستره‌ی وسیعی از جانوران مشاهده شده. این صدا، عموماً متعلق به وجودی است که خسته است و یا دردی را تحمل می‌کند و یا اضطراب را پشتِ سر گذاشته؛ البته خستگی و درد و اضطرابی که متعلق به دنیایِ طبیعت است. انسان نیز این صدا را تولید می‌کند؛ مثلاً وقتی که…

حداقل از زمانِ یونان، این اندیشه وجود داشته است که «خدا» یک فرافکنیِ انسانی‌ست؛ یعنی انسان، آرزوها و ذهنیاتِ خودش را، به چیزی در بیرون از خودش منتقل کرد. در کلیشه‌ای‌ترین مثال، انسان در درونِ خودش نیاز به حمایت داشت و لذا خدایی ساخت که از او حمایت کند. اما اگر نیک بنگریم، شاید همه‌ی جهانِ انسانی، …

دعوت‌نامه‌ای به یک سفر؛ که البته دوست نخواهید داشت! متنِ بالا و اساساً تمامِ متن‌هایی که در یک ماهه‌ی اخیر از من خوانده‌اید، دستاوردهایی از یک سفرِ عمیق هستند؛ سفری که هنوز آغاز نشده! فعلاً در مرحله‌ی بستنِ چمدان‌هایم هستم و مدام ذهنم را می‌گردم که چه چیزهایِ دیگری را بردارم. سفرِ بسیار سخت و خطرن…

و برگردیم به قصه؛ دیوانه از عاشق فراتر رفت زیرا عاشق، دنبالِ این بود که خدا او را دوست دارد یا نه؟ ولی دیوانه دنبالِ اعترافِ خدا بود که قبول کند حرکتِ اول را او زده؛ و البته این مرحله از عاشقی، بسیار نادر است! آنقدر نادر که حضرت عطار که خودش راویِ این حکایت است، به این مرحله نرسید ... .

موسی به سمتِ کوهِ طور می‌رود تا با خدا صحبت کند. در راه سه نفر را می‌بیند که هر یک، پیامی را به او می‌دهند که به خدا برساند. اولین نفر، یک زاهد است که سال‌ها «اطاعت» کرده و حالا خواهانِ «رحمت» است. موسی پیام را قبول می‌کند و مسیر را ادامه می‌دهد. دومین نفر، یک عاشق است که سال‌ها به خدا عشق ورزیده و…

تا به حال بسیار پیش آمده که متنی بنویسم که چون به دل خودم ننشسته، نه تنها منتشرش نکردم، بلکه کلاً پاکش کردم. و حالا متنی دارم که از فرطِ خوب بودن، نمی‌خواهم منتشرش کنم! حس عجیبی‌ست؛ مخصوصاً برایِ من که اساساً می‌نویسم تا منتشر شود و با همین هدف نوشته‌ام که منتشر کنم و در نهایت، چیزی خلق شد که فعلاً …

داستانی می‌خواندم که جالب است: پادشاهی بود که پسرِ زیبایی داشت؛ چنان زیبا، که عطار می‌گوید اگر پنجاه سال در موردِ زیباییِ او بگوید، باز هم کم است! القصه یک‌روز که شاهزاده از خیابان عبور می‌کند، گدایِ مفلسی او را می‌بیند و عاشقش می‌شود؛ اما واضح است که گدا دم نمی‌زند. روزگاری می‌گذرد و گدایِ مفلس، د…

آیا معشوق، از جلبک بهتر است؟! به گمانم این سوال آنقدر عجیب است که شاید کمی گیج شوید؛ گویی که سوال، غلط است! اما از نظر منطقی، سوالی‌ست که اتفاقاً پاسخِ واضحی دارد: بله! هر چند که از نظر منطقی این مقایسه، کاملاً ممکن است و جواب هم واضح است، اما بعید می‌دانم که معشوقی از پیروزی در این مقایسه، خوشحال …

منصورِ حلاج را به سوی دار بردند و اول دستش را قطع کردند و چهره‌اش از شدت خونریزی، زرد شد. دستِ قطع شده‌اش را برداشت و به صورتش مالید. پرسیدند چرا چنین می‌کنی؟ گفت چون چهره‌ام زرد شده و شما شاید فکر کنید که ترسیده‌ام! صورتم را با خون قرمز نگه می‌دارم که چنین فکری نکنید. اما چرا؟! تمام فکر و ذکر منصو…