هیئت دانشجویی محبان اهل بیت(ع)

🔹چه می‌شود شما را (چگونه خواهيد بود) آنگاه كه زنانتان فاسد و جوانانتان فاسق شوند، و شما (باز در چنين حالتی هم) #امربه‌معروف‌ونهی‌ازمنكر نمی كنيد⁉️

اصحاب گفتند: يا رسول اللَّه! چنين روزى خواهد آمد؟

▫️حضرت فرمودند: بله! و از اين بدتر هم می شودچگونه خواهد شد روزگار شما هنگاميكه به كارهاى ناپسند امر كنيد و از كارهاى نيك جلوگيری كنيد⁉️

اصحاب تعجب مي كنند و ميپرسند: يا رسول اللَّه چنين روزى خواهد آمد؟!

▫️فرمودند: بله از اين هم بدتر می شود. چگونه خواهد بود حال شما، زمانيكه خودِ شما معروف را منكر ببينيد و منكر را معروف ببينيد⁉️
(📚وسائل الشيعة ج۱۶ ص۱۲۲)

❶ سير كلی اين حديث برای ما حائز اهميت است، كه هشدار می دهد اگر دست پيش نگرفتيد، پس می‌افتيد!
اگر امربه‌معروف‌ونهی‌از‌منكر نكردی و فضا افتاد دست گنه‌كاران و فضا برای گنه كاران اَمن شد، ديگر جمع كردنش كار سختی است و در نهايت خودت هم دچار تغيير باورها و #استحاله_فرهنگی خواهی شد.

❷ اگر می خواهيم (ثَبِّت قُلوبنا عَلی ديِنك) باقی بمانيم و باورهايمان محكم بماند و عوض نشود، راهش اين است كه با اين احاديث و هشدارها انس بگيريم و امربه‌معروف‌ونهی‌ازمنكر را انجام دهيم تا قُبح گناه هميشه باقی بماند.

❸ حضرت در اين حديث اهميت زمان را می‌گويند؛ كه اگر در قبال گناه به موقع امربه‌معروف‌ونهی‌ازمنكر نكنيم، گناه عادی و ارزش ميشود و در مرحله دوم ما را امر به منكر و نهی از معروف می‌كنند
و بدتر از آن و در كمال تعجب، روزی می‌ شود در جامعه اسلامی ما را مجبور به انجام گناه كنند مثلا وقتی می‌خواهيم عبادتی انجام دهيم متلك به ما می‌ اندازند، فضا طوری سنگين می‌شود كه ما مؤمنين در منگنه و فشار قرار می‌ گيريم كه برويم به سمت گناه🔥

❹ يكی از هشدارهای اين روايت، اين است كه:
▪️همه‌ی نمازخوان ها يك روز نماز را كنار می‌گذارند
▪️همه محجبه ها يك روز حجاب را كنار می‌گذارند
▪️همه قرآن خوان ها و روزه بگيرها يك روز قرآن خواندن و روزه گرفتن را مسخره خواهند كرد

✅ آمران به معروف و ناهيان از منكر هر چقدر گناه ببينند اثر نمی پذيرند، يا الاقل ديرتر از بقيه اثر می پذيرند؛ گناه به راحتی برايشان عادی نمی شود.
چرا؟ 👈🏻 چون سامانه پدافند غيرعامل در وجودشان هست: امر به‌ معروف‌ و نهی‌ از‌ منكر كه جلوی عادی شدن گناه را می‌گيرد.

ساعت سه نیمه‌شب بود و هوای نجف آنقدر سوز داشت که استخوان‌های آدم به هم می‌خورد. از ترس گم شدن، دستم را محکم گرفته بودم به لبه‌ی پیراهن یک پیرمردِ اهلِ دزفول که جز «یا حسین» چیزی بلد نبود. موجِ جمعیت، مرا مثلِ کاه در رودخانه، به سمتِ ستونِ شماره ۵۸۰ هل می‌داد. پاهایم تاول زده بود و نفس‌هایم ابری می‌شد؛ نه از سرما، که از گریه‌ای که تهِ حلقم گیر کرده بود. نمازِ شب را خوانده بودم و سجده‌ی آخر را با این جمله تمام کرده بودم: «یا اباعبدالله، من خسته‌ام... برای من گناه‌کار، این راهِ سخت را آسان کن...»

ناگهان، صدایی شبیه ترقه، گوشم را پر کرد. نه، ترقه نبود؛ صدای شکستن شیشه‌ی عطر بود زیر پای یک موکب‌دار خسته. اما در آن لحظه، چیزی عجیب اتفاق افتاد. همه‌ی موکب‌ها چراغ‌هایشان را یک‌باره روشن کردند. کویرِ تاریک، یک‌دفعه به دریایی از نور تبدیل شد. جمعیت نفس‌هایش را حبس کرد. من ایستادم. پیرمردِ دزفولی هم ایستاد. حتی باد هم وزیدن را قطع کرد.

در میانِ این سکوتِ سنگین، چشمم به کودکی افتاد، پسر بچه‌ای که پشتِ چادر یک موکب، گوشه‌ای لم داده بود و خواب بود. صورتش را برفِ نمناکِ صحرا پوشانده بود و روی پیشانی‌اش، با خطی درشت، با خودکارِ مشکی نوشته بود: «ضامن آهو». مادرش کنارش نشسته بود و آهسته برایش لالایی می‌خواند، اما صدایش در آن سکوتِ عظیم، فقط به گوش من می‌رسید: «حسینم، خوابِ تو به چشم من روشن...»

در آن شب عجیب، در همان لحظه‌ای که همه فریاد می‌زدند «لَبَّیْکَ یا حُسَیْن»، من زبانم بند آمده بود. به آن بچه خیره شدم که با چه آرامشی در دل این طوفانِ جمعیت، خوابیده بود. گویی حضرتِ عباس (ع) به او امان‌نامه داده بود که هیچ غوغایی بیدارش نکند. یک‌دفعه یاد حرفِ پدرم افتادم که می‌گفت: «همه می‌خوان برای حسین گریه کنند، اما حسین دنبال کسی می‌گردد که برایش سکوت کند.»

در آن یک لحظه، هجوم خاطراتِ گناه، تمامِ وجودم را شست. هجوم جبران‌نشدنی‌ها، هجوم کوتاهی‌ها، هجوم دوری‌ها... من در بینِ دو میلیون زائر، تنها ماندم با یک کودکِ خواب‌آلود و یک جمله‌ی مادرانه.

صبح شد. هوا روشن شده بود که به آن موکب برگشتم. بچه بیدار شده بود و با یک لیوان شیر، مشغولِ غذا دادن به یک گربه‌ی زخمی بود. مادرش را صدا زدم و گفتم: «دیشب، این بچه به من یک درس تمام‌نشدنی داد. اسمش چیست؟» مادر خندید و گفت: «اسمش را نذاشتم. توی این راه، هر که ازش بپرسه، می‌گه: این بچه، قندِ سکوتِ حسینه...»

من اشکم را پاک کردم. فهمیدم که در مسیر اربعین، زائر کسی نیست که پا پیاده تا کربلا برود؛ زائر، کسی است که در دل شلوغ‌ترین جای دنیا، سکوت حسین (ع) را بچشد. من گناه‌کار، در یک چشم به هم زدن، از یک بچه، «سکوت» را یاد گرفتم؛ و این بزرگ‌ترین تغییر درون من بود؛ از هیاهوی توبه، تا لذت سکوتِ وصل.

ساعت ۱۷:۵۵ دقیقه، عصرگاه سه‌شنبه ۶ مرداد: در نجف اشرف به آغاز آغاز رسیدم. نهر نجف بارگاه ساقی‌کوش است؛ کافیست زنجیر دل باز شود، خودش راه بلد و راهنمای عقل خواهد شد. اینجا سامان خودش را دارد... دل راهنمایی می‌کند و عقل را می‌سازد. و این‌گونه است «جایی که دل حکم کند عقل هم میل ماندن دارد.»

از دو رود، چهار شهر و یک مرز گذشته و یک رود دیگر و چندین شهر و قصبه در عراق گذشته تا به این نهر گوارا برسیم و در میانه‌های آن روی زخم‌های زمانه مرهمی بگذاریم. همان زخم‌ها که در عاشقانه بین مخلوق و خالق در رمضان و در دعای افتتاح از آن‌ها شکایت می‌کنیم: دوری از پیامبر و غیبت ولی، فتنه‌های روزگار و گذر زمان هرکدام زخمی بر پیکر ما انداخته. به نجف وارد می‌شویم... درد می‌ایستد و دل آرام می‌گردد. نرمینه نسیم بر چهره نشسته و غبار غمی دیگر در کار نیست. دو اذان و سه نماز را مهمان نجف بودم و از این خشنود که سعادتش را داشتم اذن کربلا را از پدرش بگیرم. مولای موحدان هم پذیرفت که در شب زیارتی پسرش در بارگاه پسرانش باشم.

در واقع نجف دروازه کربلاست! از بحر به سوی نهر و از نهر به سوی بهشت! در میانه روز چهارشنبه آهنگ کربلا می‌کنم. مسافر مشایه شدن پس از نوشیدن آب گوارا از نهر نجف آرزوی هر دوستدار این تبار است. این مسیر هرطور باشد سختی دارد، سفر رنج و گنج است. مسیر اربعین مسیر عدم قطعیت‌ها و نقض پیش‌فرض‌هاست. به برنامه و سناریو خلاصه نمی‌شود، نشانی از یخچال و بار سرد و گرم هتل نیست که موهای سشوار کشیده و چهره آراسته نشانه یک زائر باشد. زائر اربعین قید آراستگی را زده و عطای هتل را به لقایش بخشیده و شام را در موکب‌های گرم و مرطوب غایت آمال زائر اربعین می‌شود. توانش از به مدد مولا گرفته و دیدگاهش چیزی جز زیبایی نیست. به قول یک انگلیسی: "we walked to wake" به سحر می‌رساند.

شب جمعه و ایام اربعین و نوای دلنشین «لبیک یا حسین» زیر آستان حضرت حسین چیزی بود که امسال برایش روپاپردازی می‌کردم. عزم جزمی که انگیزه رسیدنم به کربلا بود خستگی و رنج را در کامم از شهد شیرین‌تر می‌کرد. از رسیدن به کربلا در ساعت ۲۲:۴۴ به وقت بغداد حس سبکی داشتم، سنگینی کوله‌پشتی و درد ناشی از خستگی عضلات جایی برای نمایان شدن نداشت. پنج‌شنبه شب هشتم مرداد در حرم بودن و نشستن غم شیرین او بر دل هوای روح را تازه می‌گرداند. بادی بر ذهن که غبار از روی جان را برداشته و دیدگان خیس شاید گواهی بر پذیرفته شدن حضور در این شب روحانی در این مکان شریف باشد.

دیدن برآمدن آفتاب به افق کربلا زیر سایه نخلستان و آبی آسمانی که زیر آن میلیون‌ها ژانر قدم به قدم به کربلای حسین می‌آیند فرصتی کم‌نظیر شاید باشد. از سیطره عتبه به سمت میعادگاه از میان نخیلات باید گذر کرد. نخل هم برادری‌اش را اثبات می‌کند؛ چتری بر سر مجاوران و عابران افکنده تا پناهی برای گرمای بی‌رحمانه تابستان باشد.

دومین رزق زیارتی با اذان مغرب به افق کربلا فرا رسید و تا بامداد ادامه داشت. با خود به این می‌اندیشیدم که مگر چندبار قرار است به این مکان مقدس بیایم؟! ارتباط با خلق الله برایم اهمیت نداشت در این هنگامه که مهمان ولی الله هستم. با خودم می‌گفتم هدفم چه بوده؟ در یک گوشه از عتبه مقدسه تا انتهای شب به این موضوع فکر می‌کردم و تلاشی برای بهبود داشتم؛ چرا که یک ساعت تفکر بالاتر از سال‌ها عبادت است.

---

سومین رزق زیارت، مصادف با آخرین ساعات شد. همیشه در پایان، یک آغاز نهفته است. تمام اندیشه‌ام این بود که باز جرعه‌ای از این آب گوارا به دستم برسد. نمی‌دانیم که چه در انتظار ماست؛ آیا به اربعین می‌رسیم؟ آیا به رمضان و عاشقانه‌هایش با پروردگار می‌رسیم؟ و آیا خون‌خواه خوبی برای شهیدان هستیم؟ تقدیر و دست بی‌رحم زمانه را می‌شود شکست داد و درمقابل شیطان ایستاد؟ اندیشه‌ام در پایان این بود: «رسیدن به آن هدف نهایی که پرچم لا اله الا الله را بر قله بزنیم، راهی پر گردنه و پرتگاه است که کمین‌گاه زشتی و پلیدی شیطان را پناه داده. باشد که ثابت قدم بمانیم، همانطور که یارانش در شب عاشورا ماندند تا یاری‌گر دین خدا باشند.»

همه چیز از آخرین‌ها آغاز می‌شود: عشای ربانی عیسی، حجه‌الوداع رسول الله، آخرین شب رمضان و شب عاشورا که بیعت از هرکه نمی‌خواست یا نمی‌توانست برداشته شد. تاریخ این گونه نوشته شده و حتی ما هم در آخر زیارت می‌گوییم: «و لا جعله الله آخر العهد منی لزیارتکم» که بازهم گوشه‌چشمی داشته باشیم... پرونده جدیدی را آغاز می‌کنیم که باز دعوت شویم... به یاد آیه شریفه «فاستبقوا الخیرات» می‌افتم که می‌کوشیم تا امتیازی کسب کنیم تا برگ دعوت‌نامه را از مادرش بگیریم! و چه سعادتی است که نام ما هم در این برات باشد.

اولین بار چشم‌هایم را بستم و تصور کربلا را کردم را نمی‌دانم چه زمانی بود: بین فروردین ۱۳۹۱ و آذر همان سال شک دارم! آن سال‌ها هنوز خبری از زیارت اربعین نبود. عراق هم هنوز در اشغال نیروهای ائتلاف به اصطلاح بین‌المللی به بهانه مبارزه علیه تروریسم! باید برای ویزا چیزی را در مقابل کنسول عراق در اهواز سپری می‌کردی تا یک ویزا برایت صادر شود. البته آن سال یک رخداد به یاد ماندنی هم داشتیم: قرار بر این بود تا ضریح شش‌گوشه از شهر ما عبور کند. ضریح عبور نکرد، یک شامگاه را در دزفول به بامداد رساند. رشته‌ای میان ما و او این‌گونه ساخته شد. او به ما نگاه کرد! او خودش ما را کربلایی می‌خواست! سال ۱۳۹۲ آمد و زمزمه‌هایی به گوش می‌رسید که برخی آهنگ سفر دارند و در مسیر اربعین به زیارتش می‌روند. ۱۳۹۳ عشاق بیشتری همسفر کاروان شدند. ۱۳۹۴ پیاده‌روی اربعین تصاویر و قاب‌هایش از خاورمیانه خارج شد در زیر باران، قدم‌زنان عمود به عمود به سرمنزل معشوق می‌رفتند. این قدر بزرگ شد که گزارش دادند در سال ۱۳۹۸ تا دو روز مانده به اربعین بالغ بر ۱۵ میلیون زائر را اباعبدالله میزبانی کرده...

سال ۱۳۹۸ در یک شب جمعه‌ای مهمان این سرسرا شدم و پس از آن نوری در دل گذاشت که آغازی بر این داستان است:

پس از ۵ بار زیارت، امسال جدی‌ترین عزم را داشتم. شش ماه قبلش، درست پیش از اولین دعای سحر، آخرین نماز صبح را در باب‌القبله اقامه و چیزی را در بین‌الحرمین به تماشای زائران و مجاوران امام می‌خواستم سپری کنم. از دیدن کودکان خوش‌سیمایی که در بین‌الحرمین فوتبال بازی می‌کردند یا تازه‌دامادی که حاجت پخش می‌کرد و عروسش با خنده به دنبالش می‌آمد و در یک گوشه دانشجویان سرگرم عکس دسته‌جمعی بودند عمیقاً احساس خوبی داشتم و گفتم: «خوش به حال اهالی کربلا!» از این سفر لذت‌بخش رمضان را شروع کردم و با امیدواری به اربعین، زیر بمباران وحوش یهودی و یانکی در شیفت امدادی هلال‌احمر شام تا سحر را احیا می‌گرفتم و به تماشای لحظاتی می‌پرداختم که کمتر از یک ماه از آن‌ها گذشته بود. زیر لب مرتب می‌گفتم که اگر بشود که چه می‌شود!

در گیر و دار امورات پایان‌نامه، محرم هم آمد و احساس خوبی داشتم؛ مثل همان احساس‌های کودکی. شب‌ها تایمی برای استراحت و رهایی از سردرد ناشی از فرمالین یا اخبار و ملال‌های خوابگاه پیدا کرده بودم. ولی بازهم هیچ تضمینی در کار نبود که آیا به شب زیارتی می‌رسیم یا نه! یا اصلاً! عمر به دنیا داریم که بخواهیم برنامه‌ریزی کنیم؟ سپوی روغن و چوپان شده بودم... نمی‌دانستم که تکلیفم چیست! آیا می‌رویم... نمی‌رویم؟! آیا در این سال پر حادثه می‌توانیم صدای بچه‌های خوش‌سیمای میاناب باشیم؟ یا اینکه یک گوشه بنشینم بجای اینکه در صحنه و فعالانه به وسع خود نقش‌آفرینی کنم! به هر حال! یهودی و یانکی که نمی‌فهمد که خون بر شمشیر پیروز است. نمی‌فهمد که حتی با ترور رهبر و مرجع ما چیزی از دردناک بودن چوب سخت واقعیت نمی‌کاهد! بهانه امسالم برای زیارت اربعین این بود که به یاد چند دانش‌آموز دبستان شجره طیبه که شاید یکی از آنها را در کربلا دیده‌ام هم باشم، علاوه بر اینکه به یاد شهدای امدادگر این جنگ چند قدم بردارم. به عنوان یک امدادگر مسئولیت سنگینی برعهده دارم و پژوهشگر بودن نیز من را وام‌دار اساتید و پژوهشگران شریفی می‌کند که در بمباران مراکز پاستور - همچنین دانشجو و جهاد دانشگاهی دست از فعالیت نکشیدند.

...قرار نبود من بروم.
قرار بود پدر و مادرم بروند و من بمانم. اما در این میان یک شخصی اصرار بسیار کرد؛ بابت پاسپورت، ثبت‌نام، همه‌چیز. و من که جراحی کرده بودم و پلاتینی در پایم داشتم، هر شب دعا می‌کردم مدارکم نرسد؛ دعا می‌کردم نتوانم بروم. از جاده می‌ترسیدم، از پای خودم می‌ترسیدم، از منع پزشک، از این همه راه...

اما مدارک رسید. سر وقت. کامل.
و من، با پدر و مادرم، سوار بر اتوبوس کاروان، راهی شدم. بامداد بود که به مرز رسیدیم و پیاده‌روی از همان جا آغاز شد.

من پیاده‌روی اربعین را فقط شنیده بودم؛ با خودم می‌گفتم این «موکب»ها واقعاً چه شکلی‌اند؟ جوابش را همان روز اول گرفتم: موکب‌هایی پر از غذا و نوشیدنی و خوراکی‌های تازه و متنوع؛ نان‌های عراقی، چای‌های عراقی... هر چه بخواهی، توی راه بود و خالصانه و با عشق از ما پذیرایی می‌شد.

آن شب در کوفه، به خانهٔ زنی رفتیم که خودش دعوتمان کرده بود. خانهٔ محقرانه‌ای بود؛ حمام کوچک، اتاق‌های کوچک. دو سه بچهٔ کوچولو داشت که دور ما می‌چرخیدند، دست‌هایمان را می‌گرفتند، به وسایلمان دست می‌کشیدند و مسرورانه می‌خندیدند. سفرهٔ شام را آوردند: پلو با رشته و ماست و میوه. ما شروع کردیم به خوردن. گمان می‌کردیم اهل خانه و بچه‌ها در اتاقی دیگر شام خوردند.

غذایمان را که خوردیم و از سر سفره کنار آمدیم، مادر خانه بچه‌های کوچکش را سر سفره نشاند و از باقی‌ماندهٔ غذای سینی برای بچه‌هایش غذا کشید تا شکم‌های کوچک و گرسنه‌شان را سیر کنند.
در همان لحظه اولین رایحهٔ عشق و مهربانی خدمت به زائرین اباعبدالله الحسین را با وجود استشمام کردیم.

در کوچه‌های کوفه قدم می‌زدیم و عجیب بود؛ این خاک‌ها، این نخل‌ها، این کوچه‌ها... بوی قصه‌های امیرالمؤمنین می‌دادند.

به نجف رفتیم، به حرم امام علی (ع). چه حال و هوایی! اما به خاطر شلوغی جان‌فرسا و پای خودم نرفتم داخل؛ نشستم دم در و با آن همه کفشی که آنجا ریخته بود، شدم مسئول کفش‌های گمشده! هر کس لنگه کفشش را پیدا نمی‌کرد، آدرس کوه کفش را می‌دادم و می‌گفتم کجا دنبالش بگردد.

نماز خواندیم، دعا کردیم، جاهای مختلف رفتیم؛ خسته شدیم، استراحت کردیم، خوابیدیم، بیدار شدیم. آدم‌های عجیبی دیدیم؛ بچه‌ها و بزرگ‌هایی که خواهش می‌کردند چیزی از دستشان بگیریم، چیزی بخوریم، یا شب به خانه‌شان برویم و استراحت کنیم. هر جا موکب ایرانی می‌دیدیم، به یاد ایران خودمان می‌افتادیم و حتماً چای و دمنوش ایرانی می‌نوشیدیم و لذت می‌بردیم.

گرما داشت ما را می‌سوزاند؛ دنبال آب خنک می‌گشتیم و از آب‌پاشی‌های دستی استفاده می‌کردیم؛ می‌رفتیم زیرشان تا خیس و خنک شویم.

یک شب هم در خانهٔ یکی از خادمان حرم خوابیدیم. دخترهای کوچولویش دورم حلقه زده بودند و هی اسم را صدا می‌زدند و با زبان شیرین عربی حرف‌هایی می‌زدند که نمی‌فهمیدم؛ فقط سرشان را می‌بوسیدم و با آنها بازی می‌کردم.

مریض هم شدیم؛ سرماخوردگی، حالا از گرم و سرد شدن یا از ویروسی، خدا می‌داند. با چند لایه لباس، مقنعه و چادر، ماسک N95 و کوله‌پشتی، در آن گرما و آن مسیر راه می‌رفتیم. اما این خستگی می‌ارزید. می‌رفتیم و غبار خستگی، با این مهمان‌نوازی و مهربانی، با شوق وصال، از تنمان می‌تکید.

رفتیم و رسیدیم به خانهٔ یار.
بین‌الحرمین؛ واقعاً «بین» است؛ نمی‌فهمی اول به کدام سمت بروی. دو تا حرم، دو تا برادر، دو تا عزیزِ دل. همان جا روی سنگفرش نماز خواندیم و سر به سجده گذاشتیم.

بعد رفتیم در صف زیارت. صف خیلی طولانی بود؛ شاید دو ساعت ایستادیم تا رسیدیم به ضریح.
هر قدم که نزدیک‌تر می‌شدم، قلبم تندتر می‌زد.
یک آن به خودم آمدم: این منم... این منم... کجا؟! این منم که روبه‌روی ضریح ایستاده‌ام.
واقعاً این منم و اینجا...؟
خدای من، چه قابل دانستی مرا؛ چگونه طلبیدی مرا؟ که این منم، اینجا، در حرم امام حسین (ع)، پادشاه کربلا، کنار برادر عزیزش، ساقی عطشانِ کربلا؛ این منم که ایستاده‌ام و زیارت می‌کنم.

باورکردنی نبود؛ مثل خواب و خیال بود. نماز در صحن بین‌الحرمین، جارو زدن حرم، سجده کردن روی فرش‌های حرم...
این باورکردنی نبود.
منی که دعا می‌کردم مدارکم نرسد و نروم، حالا شکر می‌کنم که آن دعا مستجاب نشد.
قرار نبود نروم؛ قرار بود اینطور بروم؛ با ترس، با پای جراحی‌شده، با هزار اما و اگر... تا اینجا بفهمم دعوتم را چه کسی صادر کرده بود.

خدای من،
چه قابل دانستی مرا.
ممنونتم.
چه قابل دانستی مرا...

بعد، به موکب‌ها می‌رسیدیم و باز همان سؤال در ذهنم می‌چرخید: چرا؟
چرا کسی باید تمام داشته‌هایش را بگذارد تا غریبه‌ای از راه برسد و او را عزیزترین مهمان خانه‌اش بداند؟
چرا خانه‌ها باز بودند؟ چرا سفره‌ها بی‌انتها بودند؟
در آن مسیر، مرز میان «من» و «تو» گم شده بود.
دیگر کسی نمی‌پرسید از کجا آمده‌ای.
کافی بود زائر حسین باشی.
همین یک کلمه کافی بود تا برایت آب بیاورند، غذا بیاورند، جایی برای استراحتت آماده کنند، خستگی‌ات را ببینند و گاهی حتی بی‌آنکه چیزی بگویی، درد پاهایت را بفهمند.
فقط می‌دیدم که این جاده، پر از آدم‌هایی است که هیچ نسبت خونی با یکدیگر ندارند، اما برای چند روز، از یک خانواده‌اند.

و بعد... کربلا نزدیک شد.
نمی‌دانم از چه لحظه‌ای فهمیدم دیگر چیزی نمانده.
شاید از وقتی که نگاه‌ها دیگر به زمین نبود.
همه به دوردست خیره بودند.
انگار هزاران نفر در آن جاده، دنبال یک نشانه می‌گشتند.
و ناگهان... دیدمش.
گنبد.
برای اولین بار.
همان تصویری که سال‌ها از دور دیده بودم، حالا روبه‌رویم ایستاده بود.
اما این بار نه روی صفحه‌ای روشن، نه در قاب عکسی، نه در خیال؛
واقعی بود.
آن‌قدر واقعی که دلم می‌خواست فقط نگاهش کنم و هیچ چیز نگویم.
گنبد را دیدم و چیزی در درونم شکست.
یا شاید چیزی در درونم تازه متولد شد.
نمی‌دانم.
فقط می‌دانم آن لحظه، تمام آن سه روز از جلوی چشمم گذشت:
شب‌هایی که خواب را جا گذاشته بودیم،
پاهایی که درد گرفته بودند،
گرمایی که نفس را سنگین می‌کرد،
کودکی که با دست‌های کوچک آب تعارف می‌کرد،
پیرمردی که با تمام ناتوانی‌اش آمده بود،
پیرزن‌هایی که هر قدمشان را با عشق بر می‌داشتند،
و آن دست‌های مهربانی که هرچه داشتند، برای زائر حسین گذاشته بودند.

همه چیز ناگهان معنا پیدا کرد.
من آمده بودم تا حسین را ببینم.
اما انگار حسین، پیش از آنکه به من اجازه دیدن بدهد، خودش را در تمام طول راه نشانم داده بود:
در یک لیوان آب،
در یک سفره،
در یک لبخند،
در یک پای خسته،
در دستی که بی‌منت به سمت زائر دراز می‌شد.
...و حالا
من مانده بودم و گنبدی که نمی‌توانستم از آن چشم بردارم.
در برابر آن عظمت، ناگهان خودم را هیچ دیدم.
نه از آن «هیچ»هایی که بوی ناامیدی می‌دهند؛
از آن هیچ بودنی که وقتی در برابر یک دریای بی‌کران می‌ایستی، می‌فهمی قطره‌ای بیش نیستی.
من قطره بودم و حسین، دریا.

چند قدم مانده بود.
جمعیت زیاد بود، اما عجیب‌تر اینکه هرچه جلوتر می‌رفتم، احساس می‌کردم راه برایم باز می‌شود.
نه اینکه آدم‌ها کنار بروند؛ انگار چیزی از درون مرا می‌کشید.
قدم برمی‌داشتم، اما حس می‌کردم قدم‌ها دیگر از من نیستند.
نزدیک‌تر شدم و نزدیک‌تر.
هرچه فاصله کمتر می‌شد، زبانم بیشتر بند می‌آمد.
تمام حرف‌هایی که فکر می‌کردم روزی به حسین خواهم گفت، جایی میان راه گم شدند.
آدم وقتی به مقصدی می‌رسد که سال‌ها در دلش ساخته، گاهی دیگر هیچ حرفی برای گفتن ندارد.
فقط نگاه می‌کند، فقط می‌ایستد، فقط دلش می‌خواهد زمان، همان‌جا متوقف شود.

و من ایستادم، روبه‌روی ضریح.
نمی‌دانم چند دقیقه گذشت.
نمی‌دانم چند قطره اشک از چشمم پایین آمد.
نمی‌دانم چه گفتم.
شاید اصلاً چیزی نگفتم.
فقط در دلم گذشت:
«حسین... من برای اولین بار آمده‌ام.»
و شاید تمام حرفم همین بود.
اولین بار بود که آمده بودم.
اما در آن لحظه حس نکردم غریبه‌ام.
انگار کسی که سه روز مرا در جاده با خودش کشانده بود، حالا مرا به خانه رسانده بود.

آن وقت فهمیدم شاید اربعین، فقط رسیدن به کربلا نیست.
اربعین، همان جاده‌ای است که آدم در آن، خودش را جا می‌گذارد.
همان کودکی که آب می‌دهد،
همان پیرمردی که با ناتوانی می‌آید،
همان زنی که خستگی را به جان می‌خرد،
همان موکبی که درش به روی همه باز است،
همان شب‌هایی که خواب از چشم‌ها می‌رود، اما شوق از دل نه.

و شاید راز این راه همین باشد:
آدم هرچه به کربلا نزدیک‌تر می‌شود، بیشتر می‌فهمد که فاصله‌اش با حسین، با کیلومتر اندازه‌گیری نمی‌شود.
گاهی هزاران کیلومتر راه می‌روی و هنوز دوری،
و گاهی فقط چند قدم تا ضریح مانده، اما ناگهان احساس می‌کنی تمام راه را کسی برای رساندنت به همین لحظه طی کرده است.

من زائر اولی بودم.
با کوله‌ای بر دوش آمدم و با قلبی که دیگر شبیه قبلش نبود، برگشتم.
سال‌ها فکر کرده بودم.
سال‌ها سینه زده بودم به عشق او.
اما امروز که به آن سال‌ها فکر می‌کنم، می‌بینم شاید حقیقت چیز دیگری بوده:
تمام این مدت، حسین بود که مرا به سوی خودش می‌کشید.

یا حسین (ع)

...نمی‌دانم از کدام قدم باید برایتان بگویم.
از اولین قدمی که از نجف برداشتم، یا از آن قدمی که در کربلا، درست چند قدم مانده به ضریح، دیگر شبیه هیچ قدمی که در تمام عمرم برداشته بودم نبود.

من پیش از آن، زائر کربلا نبودم.
کربلا برایم نامی بود که بارها شنیده بودم؛ تصویری بود که بارها دیده بودم؛ گنبدی بود که در قاب عکس‌ها و صفحه تلفن‌ها می‌شناختم.
اما هیچ وقت فکر نمی‌کردم روزی برسد که میان آن همه آدم، در جاده‌ای که انتهایش به حسین(ع) می‌رسد، قدم بردارم.

آن شب، وقتی آسمان آرام آرام تاریک می‌شد، جاده جان دیگری می‌گرفت.
خورشید که می‌رفت، هزاران چراغ روشن می‌شد؛ چراغ موکب‌ها، چراغ دست زائران، چراغ چشم‌هایی که خستگی را پشت سر گذاشته بودند و هنوز به جلو نگاه می‌کردند.
شب، در این جاده عجیب بود.
خواب از چشم‌ها رفته بود و خستگی در پاها خانه کرده بود؛ اما هیچ‌کس انگار دلش نمی‌آمد راه را رها کند.
قدم‌ها سنگین می‌شدند، پلک‌ها روی هم می‌افتادند، بدن گاهی التماس چند دقیقه آرامش می‌کرد؛ اما چیزی درون آدم بود که نمی‌گذاشت بایستد.
انگار هر قدم، جوابی بود به یک دعوت قدیمی.
گاهی در تاریکی فقط صدای قدم‌ها را می‌شنیدم؛
قدم‌هایی که از کنارم می‌گذشتند و نمی‌دانستم صاحبشان از کدام شهر آمده، چه نامی دارد، چه داستانی پشت سر گذاشته و چه نذری در دل دارد.
اما مقصد همه یکی بود:
حسین.
و چه عجیب بود که در این راه، خستگی هم رنگ دیگری داشت.

صبح‌ها، وقتی روشنایی آرام‌آرام روی جاده می‌نشست، بدن‌ها به دنبال سایه‌ای می‌گشتند تا چند ساعتی از جهان فاصله بگیرند.
اما همین که شب دوباره می‌رسید، انگار جان تازه‌ای در مسیر می‌دوید.
و من فهمیدم بعضی خستگی‌ها را باید دوست داشت؛
چون آدم را به جایی می‌رسانند که هیچ آسودگی‌ای نمی‌تواند برساند.

در آن جاده، چیزهایی دیدم که شاید هیچ کتابی نتواند برایم تعریف کند.
کودکانی را دیدم که هنوز قامتشان به زحمت به دست زائران می‌رسید، اما دستان کوچکشان پر از آب بود.
چه تناقض عجیبی...
کودک بودند، اما انگار سال‌ها بود معنی بخشیدن را می‌دانستند.
یک لیوان آب تعارف می‌کردند و لبخند می‌زدند؛
انگار نه آب، که جرعه‌ای از محبت را به دست آدم می‌سپردند.
کمی آن‌طرف‌تر، پیرمردی را دیدم که سال‌ها پیش شاید پاهایش دیگر توان این راه را از او گرفته بودند؛ اما دلش هنوز توان رفتن داشت.
پیرزن‌هایی را دیدم که هر قدمشان به اندازه یک دنیا درد داشت.
آدم‌هایی را دیدم که بدنشان می‌گفت «نرو»، اما قلبشان می‌گفت «باید بروم».
آن‌جا بود که فهمیدم راه کربلا را با پا نمی‌روند.
پا فقط بهانه است.
بعضی‌ها با عشق می‌روند، بعضی‌ها با دلتنگی، بعضی‌ها با اشک، و بعضی‌ها شاید با آخرین توان باقی‌مانده در تنشان.

با اولین گام، تازه می‌فهمم که این جاده، جاده‌ی رفتن نیست؛ جاده‌ی «کنده شدن» است. کنده شدن از خویشتنِ همیشه‌ی خودم. اینجا منِ قبلی، آن که گیر کرده بود در گیرودارِ روزمرگی، پشت سرم می‌ماند و هر قدم، او را بیشتر به فراموشی می‌سپارد.

جاده، مادری است که با آغوشی از غبار، مرا دوباره می‌زاید. در این زایشِ دشوار اما شیرین، پایم تاول می‌زند، اما این تاول‌ها برایم مرهم‌اند؛ یادم می‌آورند که زنده‌ام و هر تپشِ درد، نجوای «لبیک»ی است که از تهِ جان زمزمه می‌شود.

اینجا، مرزها رنگ می‌بازند. زبان‌ها، لهجه‌ها، ملیت‌ها، همه در یک واژه‌ی واحد گم می‌شوند: «حسین». با چشمانی که از اشک و گردوغبار تر است، نگاه می‌کنم به انبوه انسان‌هایی که چون سیل، خروشان و آرام، به سوی قبله‌گاهِ دل‌ها روانند. پیرمردی که با عصا می‌آید، کودکی که بر دوش پدر خوابیده، و زنی که با چشمانی بارانی، پارچه‌ای بر سرِ راه می‌گستراند. آن‌ها که چیزی ندارند، همه چیزشان را پیشکش می‌کنند. یک کاسه چای در میانِ هزاران دستِ خسته، از هزاران سخنرانی پرمعنا تر است. نگاه‌شان، بی‌آنکه کلمه‌ای بشنوم، تمام قصه‌ی عاشورا را برایم روایت می‌کند. در این صحرا، غریبه‌ای نیست. هرکه می‌رسد، دستی بر شانه‌ام می‌گذارد که گویی سال‌هاست مرا می‌شناسد.

شب که می‌شود، آسمانِ بی‌نهایتِ بیابان، چراغانی می‌شود از ستاره‌هایی که انگار برای تماشای این شکوه، از افلاک پایین آمده‌اند. صدایِ یا حسینِ موکب‌ها، در هم می‌آمیزد و لالایی‌ای می‌شود برای دل‌های خسته. در آن خلوتِ پُر ازدحام، تنهایم و با خدایم. اشک‌هایم را از چشمانِ گرمم پاک نمی‌کنم؛ می‌گذارم جاری شوند، تا کویرِ تشنه‌ی وجودم را سیراب کنند. این اشک، نه برای مرگی دور، که برای حیاتی تازه است.

صبح روز موعود، از دور، گنبدی را می‌بینم که می‌درخشد. گویی خورشید از آن جا طلوع می‌کند. پاها دیگر توانِ برداشتن ندارند، اما دلی که بال می‌زند، مرا می‌کشاند. آن لحظه‌ای که پشتِ درِ حرم می‌ایستم، دنیا می‌ایستد. من نیستم که وارد می‌شوم؛ این حرم است که با تمام عظمتش، در جانِ کوچکِ من جای می‌گیرد. خیلی فکر می‌کردم که برای حسین (ع) گریه می‌کنم، اما آن‌جا، در آستانِ امنش، می‌فهمم که در تمام این مسیر، من بودم که به این همه اشتیاق و محبت بی‌چون و چرا، نیاز داشتم. در حقیقت، من به دیدارِ خودِ گمشده‌ام آمده بودم که در میانِ غبار این مسیر، زیر سایه‌ی پرچم‌های عزادار، پیدایش کردم.

وقتی برمی‌گردم، دستانم خالی است اما دلم، چنان پُر است که مبادا با یک حرکت، لبالبِ وجودم سرریز کند. به خانه که می‌رسم، جای پایم در کوچه‌های شهر گم می‌شود، اما جای قدم‌هایم در آن جاده‌ی بی‌نهایت، هرگز. رفتم که پیاده‌روی کنم، اما دیدم که این جاده، بر دوشِ فرشتگان، مرا تا عرش بُرد. این، پایانِ راه نبود؛ این، آغازِ زیستنِ تازه‌ای بود که هر لحظه‌اش، نوای «هل من ناصر» است در گوشِ جانِ تشنه‌ام.

شوق دیدار توان داده مرا
کرده آهنین پاهای خسته را
نمی‌کرد کس تحمل درد تاول
ولی اکنون بدیدم این عجب را

در آن گرمایِ خانمان‌سوز
امان از تشنگیِ جان‌سوز
کرده بودند اجتماع
کودک و پیر و جوان
یاغی و اهل دل و هر ناتوان

کودکان سینی به سر
پیش پای هر نفر
نبودشان بیم ز گرما
بکردند تعارف هر سبد را

بگفتند با زبان تازی
ندانستم من هرگز این زبان را
مگر چند سال دارند آنها
که این گونه شناخته‌اند شما را

چه کرده‌ای با دل آنها
که می‌کنند با عشق کار خود را
نکویم از آن موکب عراقی
از قهوه تلخ پیرمرد شامی
(از آب شفای یوما)
یوما: زن مهماندار عراقی

که می‌کند درمان هر بال را
نگویم از تربت‌های ام عباس
(ام عباس: زنی که به زائران تربت می‌داد)
که می‌کند زنده هر مرده‌ای را

گمان همه از شوق تو باشد
گمان می‌دانند عاقبت چیست
من آن لحظه بفهمیدم این را
که دیدم حرم زیبای او را

بکردم لب به سخن باز
بگفتم شعری بهر آن حال
تا که دیدم حرم زیبای تو را
اشک افتاد از چشمانم به راه

از یاد برفت آن همه سختی راه
تا که دیدم روی زیبای تو را
گفته بودند که هرکس دیده یک آن تو را
دل بسته شده به این مکان

و هرسال بخواهد تو را
یاور غیبم بودی هر زمان
لحظه‌ای که هرگز ندیده بودم تو را
زین‌پس تویی رفیق سختی
شیرینی دل‌چسب روز تلخی

آری او حسین بن علی است
پدر طفل صغیر و فرزند علی است