⚙️ اساس آزمایش چیست؟
اساس بسیاری از روشهای Antibody Screen، Indirect Antiglobulin Test (IAT) یا همان Indirect Coombs Test است.
در این روش:
🩸 سرم/پلاسمای بیمار با گلبولهای قرمز معرف (Screening Cells) که دارای آنتیژنهای شناختهشده هستند، انکوبه میشود.
⬇️
اگر آنتیبادی اختصاصی علیه یکی از آنتیژنهای موجود روی این سلولها وجود داشته باشد، به گلبول قرمز متصل میشود.
⬇️
پس از شستوشوی سلولها، Anti-Human Globulin (AHG) اضافه میشود.
⬇️
در صورت وجود آنتیبادی متصلشده، آگلوتیناسیون مشاهده میشود و نتیجه Screen مثبت گزارش میشود.
📌 امروزه علاوه بر روش لولهای، روشهایی مانند Gel/Column Agglutination و Solid-Phase نیز برای غربالگری آنتیبادی استفاده میشوند.
━━━━━━━━━━━━━━
🧪 چه نمونهای مورد نیاز است؟
🔹 نمونه معمول: خون کامل وریدی
🔹 در برخی سیستمهای آزمایشگاهی، نمونه EDTA دار استفاده می شود.
🔹 در بعضی روشها و بر اساس دستورالعمل سیستم مورد استفاده، سرم نیز میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
📌 نوع لوله و نمونه باید مطابق SOP آزمایشگاه و دستورالعمل کیت/سیستم آزمایش باشد.
━━━━━━━━━━━━━━
❄️ شرایط نگهداری نمونه
حداکثر طی ۷۲ ساعت آزمایش شود و در صورت تأخیر، در دمای ۲ تا ۸°C نگهداری شود.
🚫 نمونه نباید منجمد شود؛ زیرا ممکن است گلبولهای قرمز لیز شود.
📌 زمان و شرایط دقیق نگهداری میتواند بر اساس روش، سیستم آزمایش و SOP آزمایشگاه متفاوت باشد.
━━━━━━━━━━━━━━
🧬 چه آنتیبادیهایی مورد توجه هستند؟
هدف اصلی غربالگری، شناسایی آنتیبادیهای غیرمنتظرهای است که میتوانند علیه آنتیژنهای سیستمهای مختلف گروه خونی ایجاد شوند؛ از جمله:
🩸 Rh
🩸 Kell
🩸 Duffy
🩸 Kidd
و سایر سیستمهای گروه خونی.
❗️بسیاری از آنتیبادیهای بالینی مهم در دمای 37°C و با روش IAT قابل شناسایی هستند.
━━━━━━━━━━━━━━
🏥 اهمیت بالینی تست
🩸 پیش از انتقال خون
شناسایی آنتیبادیهای بالینی مهم به انتخاب واحدهای خونی سازگار و کاهش خطر واکنشهای همولیتیک انتقال خون کمک میکند.
🤰 در دوران بارداری
برخی آنتیبادیهای مادری میتوانند از جفت عبور کرده و علیه گلبولهای قرمز جنین واکنش نشان دهند و در ایجاد Hemolytic Disease of the Fetus and Newborn (HDFN) نقش داشته باشند.
━━━━━━━━━━━━━━
🔎 اگر Antibody Screen مثبت شود چه میشود؟
در صورت مثبت شدن غربالگری، معمولاً آزمایش Antibody Identification برای مشخص کردن اختصاصیت آنتیبادی انجام میشود.
سپس بر اساس نوع آنتیبادی و شرایط بیمار، بررسیهای تکمیلی و انتخاب خون سازگار انجام خواهد شد.
📌 بنابراین، Antibody Screen مرحله غربالگری است، نه شناسایی اختصاصی نوع آنتیبادی.
━━━━━━━━━━━━━━
⚠️ عوامل مداخلهگر و محدودیتها
برخی عوامل میتوانند باعث ایجاد واکنشهای کاذب، نتایج غیرقابل تفسیر یا کاهش توانایی شناسایی آنتیبادی شوند، از جمله:
▫️ نگهداری نامناسب نمونه
▫️ وجود برخی Cold Autoantibodies
▫️ برخی اتوآنتیبادیها
▫️ آنتیبادیهای بسیار ضعیف یا با تیتر پایین
▫️ آنتیبادی علیه آنتیژنهای با شیوع پایین که روی سلولهای غربالگری وجود ندارند
▫️ برخی داروها و درمانهای خاص
▫️ انتقال خون اخیر و ایجاد آنتیبادی جدید
📌 هیچ روش غربالگری نمیتواند تمام آنتیبادیهای بالینی مهم را شناسایی کند؛ بنابراین نتیجه منفی به معنی نبود مطلق تمام آنتیبادیهای ضد گلبول قرمز نیست.
━━━━━━━━━━━━━━
💡 یک نکته مهم در ایمونوهماتولوژی
Antibody Screen فقط یک آزمایش «مثبت یا منفی» نیست؛ بلکه یکی از مراحل مهم Pre-transfusion Testing است که با شناسایی آنتیبادیهای بالینی مهم، به انتخاب خون مناسبتر و کاهش خطر واکنشهای نامطلوب انتقال خون کمک میکند. 🩸🔬
━━━━━━━━━━━━━━
📚 منابع
1⃣ مشاهده منبع MedlinePlus
2⃣ مشاهده منبع Meta Organon
3⃣ مشاهده منبع Labcorp
4⃣ مشاهده راهنمای ANZSBT
5⃣ مشاهده راهنمای UK Transfusion Guidelines
6⃣ مشاهده منبع AABB
#انجمن_علمی #علوم_آزمایشگاهی_مشهد #ایمونوهماتولوژی
Forwarded fromYousef Win
3
1August 31, 2026 82