میدیای سەربەرزی

امضا کنندگان:
◾️بهرام صادق وزیری، طاها اردلان، حسن قریشی، اجلال قوامی، اقبال بایزیدی، سعید بهرامی، فریدون فریدونی، حامد فرازی، پژمان حبیبی ، عبدالله سهرابی، بهرام سنجابی، هاشم حسامی، صباح حسنی، شریف علیرمایی، روزبه اکرادی، محسن کاویانی، علی والایی، غفور سلیمانی، مختار محمدی، محمود لامعی، کمال جهان نمایی، حیدر احمدی، حسن سرداری، گلاله ابطحی، نوشین فرهمندی، سارا عزیزی، مستوره جهانی، نشمیل اسدی، جمیله پولادی، آرش فاتحی، ناصر خیاطی،صادق رحیمی، اکبر ولدی، کوروش یاسینی، حمید روشنی، حسین خالدیان، حبیب الله رنجبر، سارو فیضی، نامق رضایی، صالح میرزایی، کاوه زرافشان، مختار رضاعی، افشین خسروی، خسرو ملکی، مهدی باوفا، کمال رمضانی، مجید طاهری، وریا هاشمی، جهانگیر حاتمی، ارسلان محمد خانی، پدرام حمیدی، هانیه روحی، نسرین صفامنش، هاجر علیخانی، منیره هدایتی، شاهو فتحی، بختیار قهرمانی، مبین لاهورپور، سیروس بهمنی، توفیق بهمن بیگی، حکمت صالحی، سهراب نیلی، صابر خدامرادی، کیوان محمدی، اسماعیل راشد نسب، یحیا علمایی، داریوش زنگنه، امید صلواتی، فرشید بزدوده، سیروان  غریبی، لطیف تهامی، فرهاد قاسمی، زبیر صمدی، جمال باخی، نجم الدین گوهری، الیاس کوردی، بهزاد درخشانی، بهمن رفیعی، شعیب مهرپناه، مسعود خدابنده، کاوان طاهری، جمیل فاروقی، هیمن جواهری، جمشید صلاحی سنندجی، فردین ناموری، سالار نامداری، اقبال بایزیدی، هوشنگ جهانتابی،مهران صادقی، عبدالله خالدی، طهمورث قریشی، حامد دولابی، علی رمضانی، آرام حقگو، زاهد مرادی، طیفور ارغوانی، طهمورث غیاثی، خبات نگهداری، حمید روشن، امیر خدایی، یاشار همیلی، شریف ملک محمدی، منصور خدارحمی، حشمت دارابی، زاهد افضلی، کیومرث بهاری، محمود درویشی

یازده انسان؛ انسان‌هایی که هرکدام دنیایی داشتند، خانواده‌ای، آرزوهایی و کسانی که چشم‌انتظار بازگشتشان بودند. اما در چند لحظه، همه‌چیز پایان یافت؛ یازده زندگی دود شد و به هوا رفت.
اما آیا این فقط یک «حادثه» است؟
حادثه ممکن است در هر شهر و هر جایی رخ دهد؛ اما وقتی حوادث مشابه بارها تکرار می‌شوند، وقتی پیش‌تر هشدار داده شده و تجربه‌های تلخ گذشته وجود دارد و با این همه، اقدام مؤثر و پیشگیرانه‌ای صورت نمی‌گیرد، دیگر نمی‌توان همه‌چیز را به حساب «حادثه» گذاشت.
پرسش مردم این است: چرا این حوادث واکاوی نمی‌شوند؟
چرا پس از هر فاجعه، علت‌ها و عوامل آن به‌صورت شفاف و کارشناسی برای مردم تشریح نمی‌شود؟
چرا مردم نباید بدانند علت واقعی حادثه چه بوده است؟
آیا نقص فنی در میان بوده؟ آیا جاده و زیرساخت‌های آن از ایمنی لازم برخوردار بوده‌اند؟ آیا مقررات حمل مواد خطرناک رعایت شده است؟ آیا نظارت کافی وجود داشته است؟ و اگر قصوری صورت گرفته، مسئولیت آن با چه کسی است؟
مردم حق دارند پاسخ این پرسش‌ها را بدانند؛ نه از سر کنجکاوی، بلکه برای اینکه مطمئن شوند مرگ این یازده انسان، مقدمه‌ی مرگ انسان‌های دیگری نخواهد شد.
مسئله فقط این حادثه نیست. مسئله، تکرار فاجعه است.
اگر از حادثه‌های گذشته درس نگیریم، اگر نقاط پرخطر شناسایی و اصلاح نشوند، اگر هشدارها جدی گرفته نشوند و اگر مسئولیت‌ها مشخص نشوند، چگونه می‌توان انتظار داشت حادثه بعدی رخ ندهد؟
مسئولیت یعنی چه؟
حضور مسئولان در صحنه‌ی حادثه، ابراز همدردی با خانواده‌های داغدار و اعلام دو روز عزای عمومی، اقدامی انسانی و ضروری است؛ اما آیا کافی است؟
آیا عزای عمومی می‌تواند یازده انسان را به زندگی بازگرداند؟
آیا حضور در صحنه‌ی حادثه جای پیشگیری را می‌گیرد؟
آیا پیام تسلیت می‌تواند جای خالی یک پدر، مادر، فرزند یا همسر را پر کند؟
عزاداری برای قربانیان، وظیفه است؛ اما جلوگیری از قربانی بعدی، مسئولیت.
مردم حق دارند بدانند چه کسی مسئول پیشگیری بوده و چه کسی باید پاسخگوی کوتاهی احتمالی باشد.
اگر مدیری در حوزه‌ی مسئولیت خود نتوانسته است از خطری که امکان پیشگیری از آن وجود داشته جلوگیری کند، آیا نباید مسئولیت مدیریتی خود را بپذیرد؟
چرا در چنین حوادثی کمتر شاهد پذیرش مسئولیت، استعفا یا برکناری مسئولانی هستیم که عملکرد دستگاه تحت مدیریتشان با پرسش‌های جدی روبه‌رو شده است؟
آیا مسئولیت فقط گرفتن حکم و نشستن پشت میز است یا در برابر جان شهروندان نیز معنایی دارد؟
امروز موتورسوار، فردا قربانی
نگران‌کننده‌تر اینکه گاهی خطر را همین امروز، جلوی چشم خودمان می‌بینیم.
موتورسوارانی که در پیاده‌روها ویراژ می‌دهند، از میان عابران عبور می‌کنند و جان و امنیت مردم را به خطر می‌اندازند.
همه این را می‌بینیم.
پس چرا منتظریم حادثه‌ای رخ دهد؟
چرا باید ابتدا انسانی قربانی شود و سپس به فکر چاره بیفتیم؟
پیشگیری یعنی اقدام قبل از حادثه، نه حضور در محل حادثه.
مدیریت شهری موفق مدیریتی نیست که پس از وقوع فاجعه بهترین سخنرانی را انجام دهد؛ مدیریتی است که اجازه ندهد فاجعه اتفاق بیفتد.
سنندج امروز بیش از پیام‌های تسلیت، به اقدام‌های پیشگیرانه نیاز دارد؛ به نظارت جدی، اجرای قانون، اصلاح نقاط پرخطر، شفافیت و مهم‌تر از همه، احساس مسئولیت در برابر جان شهروندان.
یازده نفر از میان ما رفتند.
کمترین احترام به آنان این است که بپرسیم:
چه شد که این فاجعه اتفاق افتاد؟
و مهم‌تر از آن:
چه خواهیم کرد که فاجعه‌ی بعدی اتفاق نیفتد؟
زیرا اگر علت‌ها واکاوی نشوند، اگر مسئولیت‌ها مشخص نشوند و اگر اقدام عملی صورت نگیرد، عزای عمومی تنها به آیینی برای بدرقه‌ی قربانیان تبدیل خواهد شد؛ و ما همچنان باید منتظر فاجعه‌ی بعدی بمانیم.
سنندج شایسته‌ی چنین سرنوشتی نیست.
مردم این شهر حق دارند در خیابان، پیاده‌رو، جاده و خانه‌ی خود احساس امنیت کنند.

چرا فاجعه را در این شهر پایانی نیست؟

لوورەی مەرگ بەدەم کزەی باوە دەهات.لە دڵی خۆیدا دەیگوت:«پاش ئەو هەموو ئاوارەییە،نەوەک ئەم بەفرە سپییە لێم ببێتە کفن؛هەر ئەوەندە بۆ جارێکیش بێت،دیسان چاوم بە بنەماڵەکەم بکەوێتەوە»
دەست و پێی کەسیرە ببوون.نزیک بوو بەتەواوی پەکی بکەوێ کە لە دوورەوە چەند ڕەشاییەکی بینی.چەند ڕەشماڵێک بوون کە هێشتا لە زۆزان مابوونەوە.
کە نزیکەوە بوو،پیاوێک لە ڕەشماڵەکە هاتە دەرەوە.لەژێر بەفردا بەرەو سوارەکە هات و دەستی بە ڕەشمەی ئەسپەکەوە گرت.
چاویان بە یەکتر کەوت؛بۆ چەند چرکەیەک هیچ کامیان نەجووڵان؛هەردووکیان یەکتریان ناسییەوە.دەستی سوارەکە بە هەوساری ئەسپەکەوە وشک بوو.

خاوەنی ڕەشماڵەکە سەرۆکی عەشیرە بوو.کەمێک دواتر وتی:ئەمشەو کەس لە دەرەوە دەرنابات.ڕووی کردە پیاوەکانی:ئەسپەکەی لەسەر ئاخوڕ ببەستنەوە.

لە ناو چادرەکە چەند پیاوێک لە دەوری کوانوو دانیشتبوون؛یەکێکیان شوێنێکی بۆ کردەوە.
سەرۆک وتی:میوانی غەریبمان هەیە؛دەبێ مەڕێکی بۆ سەر ببڕن.
کەمێک دواتر باڕەی مەڕێک لەپشتی چیخەکەوە هات.کاتێ سفرە ڕاخرا و هەمووان لە دەوری سفرەکە دانیشتن،سەرۆک بۆخۆی خواردنی بۆ میوانەکە دانا.میوانەکە لە ماوەی خواردنەکەدا چاوی لە سفرەکە هەڵنەبڕی.

پاش نانی شەو،پیاوەکان یەک‌بە‌یەک لە چادرەکە هاتنە دەرەوە.سەرۆکی عەشیرە جێگای نووستنی بۆ میوانەکە ڕاخست و بۆ خۆیشی لە چەند هەنگاو دوورتر.

میوان خەوی لێ نەدەکەوت؛سەرۆکیش هەر بەخەبەر بوو؛هەرکامە بەرامبەرەکەی خۆی باش دەناسی.

هەر جارە کە ڕەشەبا خۆی بە دەواری چادرەکەدا دەکوتا،سەرۆک دەستی دەبردە ژێر سەرینەکەی و دەستی لەسەر چەکەکەی دادەنا.
تا بەیانی هیچ کامیان نەخەوتن.بەیانی هەوری ڕەش ڕەوییەوە و هەتاو دەرکەوت.
میوانەکە زووتر هەستا و ماوەیەک سەیری ژیلەمۆی سکڵی دامرکاوی کرد.کاتی نانی بەیانی،هیچیان باسی شەوی پێشوویان نەکرد.
سەرۆک کەمێک نان و پەنیر و تۆشەی ڕێگای لە چارەکەیەکدا بۆ میوانەکە پێچایەوە.
ئەمری کرد ئەسپەکەیان هێنا.میوانەکە سوار بوو.خۆشی چەکی هەڵگرت و سوار بوو.

دوو پیاو لە تەنیشت یەکدا دەڕۆیشتن؛تەنیا خرمەی بەفری ژێر ناڵی ئەسبەکان دەهاتە بەر گوێ.تا دواقۆناغی موڵکی عەشیرە هیچ کامیان قسەیان نەکرد.
کە گەیشتنە کۆتایی موڵکی عەشیرەکە،سەرۆک ئەسپەکەی ڕاگرت.سەیری میوانەکەی کرد و پاشان وتی:وا مەزانە ناتناسم؛زیاتر لە ساڵێکە بەدووتدا دەگەڕێین.میوانەکە هیچی نەگوت.سەرۆک کەمێک بێدەنگ بوو.
ـبەڵام ئەمشەو تۆ بە میوانی هاتییە ماڵم.میوان‌کوشتن کاری پیاوان نییە.نامەوێ عەشیرەکەم فێری کاری نامەردانە بن.
ـدوێنێ‌شەو لە ترسی ئەوەی کە نەوەک یەکێک لە پیاوەکانم تۆی ناسیبێت و بێت بۆ کوشتنت،هەتا بەیانی نەخەوتم.
سەرۆک چەکەکەی لەسەر شانی ڕێکخست.
ـبڕۆ؛بەڵام وامەزانە لێت خۆش بووم.تۆڵەی خوێن هەر بە خوێن دەکرێتەوە.
مێوانەکە سەری بەرز نەکردەوە؛ئەسپەکەی وەرگێڕا و لە ناو بەفردا دوور کەوتەوە.
سەرۆک ڕاوەستا هەتا میوانەکە لە چاو ون بوو.

بۆ ئێوارە پیاوەکە گەیشتە گوندەکەی خۆی.خەڵک لە دەوری کۆبوونەوە.پرسیاریان کرد:بەم بەفرە چۆن هاتیتەوە؟
ـلە هۆبەی عەشیرەیەک مامەوە.
وتیان:کام عەشیرە؟
ناوی سەرۆکی عەشیرەکەی گوت.
خەڵک سەیری یەکتریان کرد؛وتیان:نەیزانی تۆ قاتڵی براکەی ئەوی؟
کابرا وەڵامی نەدایەوە.
یەکێکی‌تر پرسی:باشە چۆن بە زیندوویی گەڕایتەوە؟
کابرا ماوەیەک سەیری بەرپێی خۆی کرد و پاشان گوتی:من ئێستاش زیندوو نیم.من مردووی گەورەیی ئەو پیاوەم. کاتێ من دەمەویست زیندوو بمێنمەوە،ئەو دەیەویست پیاوەتی نەمرێت.

بەیانی کابرا چووە مزگەوتی نێو دێ و چەند گەز کفنی هەڵگرت. کفنەکەی دایە ژێر باڵی و چەند کەسێک لە نزیکەکانی خۆی بانگ کرد و بەرەو بارگەی ئەو خێڵە ملی ڕێگایان گرت.
کە گەیشتنە ڕەشماڵەکان،لە ئەسپەکەی دابەزی.
سەرۆک لە ڕەشماڵەکە هاتە دەرەوە.
کابرا وتی:ئەمجارە بۆ پەنابردن نەهاتووم.
کفنەکەی لەسەر دەستان بردە پێشەوە.
ـخوێنی من بۆ تۆ حەڵاڵە؛ئەگەر خوێنی براکەت هێشتا لەسەر زەوی ماوە،من بکوژە و بە دەستی خۆت کفنم بکە.
کەمێک بێدەنگ بوو.
ـئەگەر نامکوژیت،بە گەورەیی خۆت لێم خۆش بە.
سەرۆک ماوەیەکی زۆر سەیری کرد؛نە چەکەکەی هەڵگرت؛نە هەنگاوێکی بەرەو پێش نا.تەنیا وتی:بڕۆ.
بەڵام پیاوەکە لەبەر ڕەشماڵەکە نەجووڵا.
سەرۆک دووبارە سەیری کرد.پاشان وتی:لەوڕۆ بەولاوە تۆ لە جێی براکەمی.
پیاوەکە سەری خستە خوارەوە؛کفنەکە هەروا لەسەر دەستی مابوو.
سەرۆک گەڕایەوە بۆ ناو چادرەکەی.