سیمرغ (@marmatin) — Telegram — TG.ME

سیمرغ (@marmatin) — Telegram — TG.ME

به مناسبت بیست و هشتم مرداد، سالروز درگذشت بانوی غزل، سیمین بهبهانی

سیمین سرآغاز نسل سوم سنتی‌پردازان است. نام سیمین یادآور نام پروین و فروغ نیز هست. پروین شاعری است که در دل سنت ایستاد و در قالب قطعه، مفاهیم سنتی درد جامعه را فریاد زد؛ با همان دلسوزی مادرانه، مادری که همه‌ی احاد جامعه را فرزند خود می‌داند. فروغ در مقابل فرهنگ سنتی ایرانی بی‌محابا ایستاد و در برابر سد سنت به نبرد پرداخت و از هزارتوی سنت بیرون آمد. او دردهای مشترک و تاریخی زنان را فریاد کشید. هر کسی از ظن خود همراه فروغ شد و دلش را به درد آورد. اما او، فارغ از درد و غم رنج حیات، افکارش را در قالب شعر نیمایی سرود.

ولی سیمین نه تندی فروغ را علیه سنت داشت و نه وابستگی پروین را به سنت. حتی طرفداران این سه شاعر بزرگ، به‌خصوص هواداران افراطی، حاضر نیستند به اندیشه‌های دیگران هم احترام بگذارند. سیمین بانوی غزل است، ولی غزل‌های دو مجموعه‌ی اولیه‌ی او از تازگی در زبان و بیان و تجدد در تفکر بهره‌ای ندارد.

سیمین از مجموعه‌ی «مرمر» و «رستاخیز» به بعد، نگرشی جدید می‌یابد و سبک و زبان و بیانش تغییر می‌کند. او برای اینکه سخن امروز و دردهای امروز را در قالبی تازه‌تر بیان کند، به سراغ اوزانی می‌رود که در گذشته سابقه نداشته یا کمتر به کار رفته است. به همین دلیل او را «نیمای غزل» نامیده‌اند.

این رویکرد در کتاب «خطی از سرعت و آتش» گرد آمده و به اوج خود می‌رسد. سیمین دردنامه‌ی جامعه‌اش را می‌سراید. تلاش‌ها و تجربه‌های سیمین از مجموعه‌های «رستاخیز» تا «یک دریچه آزادی» در نو شدن غزل‌های سنتی ما تأثیر بسزایی داشته و دارد و تجربه‌های جدید او در غزل مورد توجه بسیاری از شاعران قرار گرفته است.

چون درخت فروردین پرشکوفه شد جانم
دامنی ز گل دارم بر چه کس بیفشانم
— سیمین بهبهانی

دامن گل سیمین همان مجموعه‌ی اشعار اوست که بر شیفتگان شعر افشانده است.

✍ لهراسب بهرامیان