مهاجرت برای همه یکسان نیست!
حتی اگر دو نفر دقیقاً در یک زمان، از یک شهر، به یک کشور مهاجرت کنند؛ با یک هواپیما بروند، در یک شهر زندگی کنند و حتی تجربههای ظاهراً مشابهی داشته باشند، باز هم ممکن است «مهاجرت» برای هیچکدام معنای یکسانی نداشته باشد.
چون مهاجرت فقط جابهجایی از یک جغرافیا به جغرافیای دیگر نیست.
برای یکی ممکن است معنای رهایی داشته باشد؛
برای دیگری فقدان.
برای یکی امکان ساختن یک زندگی تازه؛
برای دیگری تجربهی تبعید.
برای یکی فاصله گرفتن از خانواده؛
برای دیگری، مواجه شدن با چیزی در رابطه با خانواده که پیش از مهاجرت امکان دیدنش را نداشته است.
و گاهی مهاجرت میتواند همهی اینها را همزمان در خودش داشته باشد.
روانکاوی مهاجرت دقیقاً از همین نقطه شروع میکند:
به جای اینکه بپرسد «مهاجرت با آدمها چه میکند؟»، میپرسد:
مهاجرت برای این فرد، چه معنایی پیدا کرده است؟
این تفاوت کوچکی نیست.
ممکن است کسی سالها خارج از ایران زندگی کرده باشد، زبان کشور مقصد را یاد گرفته باشد، کار پیدا کرده باشد، دوستان جدید ساخته باشد و حتی دیگر خودش را «مهاجر» نداند؛ اما هنوز بخشی از روان او درگیر چیزی باشد که در لحظهی مهاجرت اتفاق افتاده است.
گاهی بدن خیلی زود به کشور جدید میرسد؛
اما روان، مسیر دیگری را طی میکند.
گاهی آنچه ما اسمش را «دلتنگی برای ایران» میگذاریم، واقعاً دلتنگی برای یک کشور نیست.
شاید دلتنگی برای یک رابطه باشد.
برای یک خانه.
برای یک نسخهی قدیمی از خودمان.
برای آدمهایی که دیگر همان آدمهای سابق نیستند.
برای چیزی که در ایران امکانش را داشتیم و اینجا نداریم.
یا حتی برای آیندهای که زمانی تصور میکردیم قرار است داشته باشیم و دیگر قرار نیست اتفاق بیفتد.
به همین دلیل در روانکاوی مهاجرت قرار نیست به همه یک نسخهی مشابه بدهیم.
قرار نیست بگوییم:
«همهی مهاجرها همین احساسات را دارند.»
یا:
«بعد از چند سال بالاخره باید با مهاجرت کنار بیایی.»
بلکه مکث میکنیم و به قصهی خود فرد گوش میدهیم.
اینکه تو چگونه رفتی.
چه چیزی را با خودت بردی.
چه چیزی راجا گذاشتی.
چه چیزی را از دست دادی.
چه چیزی را برای اولینبار پیدا کردی.
و چه چیزی هنوز در فاصلهی میان «اینجا» و «آنجا» باقی مانده است.
شاید یکی از مهمترین پرسشهای روانکاوی مهاجرت این نباشد که:
«چطور با زندگی در کشور جدید سازگار شوم؟»
بلکه:
«در این جابهجایی، چه کسی دارم میشوم؟»
مهاجرت برای همه یکسان نیست.
و روایت تو لازم نیست شبیه روایت هیچکس دیگری باشد تا معتبر باشد.
شاید دقیقاً همین تفاوت است که باید شنیده شود. 🌱
اگر سالهاست خارج از ایران زندگی میکنی و با وجود اینکه ظاهراً «جا افتادهای»، هنوز احساس میکنی بخشی از تجربهی مهاجرتت برای خودت هم قابل فهم نشده، میتوانی از همینجا شروع کنی:
مهاجرت برای من چه شد؟
~مانا سیری
گروه تلگرام
ارتباط با ادمین
اینستاگرام
یوتیوب
صفحات مجازی ما
Telegram
Psychoanalytic notes
مانا سیری
گاهی شاعر
درمانگر و سوپروایزر روانکاوانه
مدرس دوره های آموزش روانکاوی انتقادی و معاصر
در حال پژوهش در حیطه ی تقاطع روانکاوی و جنسیت.قدرت.نژاد.طبقه.استعمار.فرهنگ و جامعه
اینجا نوشته ها و یادداشت های خودم رو قرار میدم.
ایدی تلگرام: @mana_97
August 30, 2026 392 5
