محالّ معرفة الله

🕋 ربط القلب بالشيخ، هو عبارة عن تعلّق قلب المرید بالشيخ من جهة الإرادة التامّة الکاملة حتّی یتقیّن أنّه هو الذی یوصله إلی الله تعالی. وإنّ هذه المرتبة والخاصية أعني إيصاله إلی الله غیر ثابتة لأحدٍ من مشايخ وقته، وإن کان کلّ واحد منهم موصوفاً بهذه الخاصیة في حقّ غیره فإنّه لو خطر ببال المريد أنّ فی العالم أحدٌ يوصله إلی الله تعالی غير شيخه، تصرف فيه الشيطان وأزعجه عن الخلوة لا سيما عند ظهور القبض والإبتلاء وإنسداد روزنة القلب وربّما یبلغ هذا التصرف إلی أن یتمثل بصورة شيخه فنريه أشياء يفسد بها إعتقاده وإرادته.

🔰 ربط دل به شیخ، آن عبارت است از تعلق دلِ مرید به شیخ از جهت اراده‌ی تامّ و کامل می‌باشد تا اینکه به یقین رسیده است که شیخ او تنها کسی است که او را به الله متعال می‌رساند، و این مرتبه و خاصیت یعنی رساندن او به الله، برای هیچ یک از مشایخ زمانش ثابت نیست اگرچه هر یک از آنها، به این خاصیت درباره‌ی حق دیگران موصوف هستند.

برای بنده سزاوار است که همت‌ش را در رختخواب در حضور، استعمال کند به گونه‌ای که او حاکم بر خیالش باشد تا با عقلش آن حضور را در خواب هم تصریف دهد چنانکه در بیداری هم بر خیالش حاکم بود.

🕋 السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا .. الْمُحْتَجَبِ عَنْ أَعْيُنِ الظَّالِمِينَ

🔰 لذا این فقره‌ی «الْمُحْتَجَبِ عَنْ أَعْيُنِ الظَّالِمِينَ» بیان‌گر این است که هر آن کس که نمی‌تواند امام عصر عجّ الله تعالی فرجه الشریف را نمی‌تواند ببیند به خاطر این است که ظالم است. و مقصود از ظالم یعنی هر آن کس که اسیر نفس است، اسیر طبع نفس است، اسیر طبع قلب است، اسیر شیاطین است.

به همین جهت، اکثر انسان‌ها از منظر این فقره‌ی زیارت نامه، ظالم هستند.

🕋السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا أَبَا الْإِمَامِ الْمُنْتَظَرِ الظَّاهِرَةِ لِلْعَاقِلِ حُجَّتُهُ
وَ الثَّابِتَةِ فِي الْيَقِينِ مَعْرِفَتُهُ الْمُحْتَجَبِ عَنْ أَعْيُنِ الظَّالِمِينَ.

الف) حُجّت از ریشه‌ی حجّ می‌باشد که این ریشه چهار معنای اصلی دارد:
۱- به معنای قصد
۲- جاده‌ی راه
۳- شکافتن پوسته تا ارزش آن معلوم گردد.
۴- سال
🌟 حُجّت را به این جهت، برهان معنا می‌کنند که در آن قصدِ رسیدن به حقیقت را می‌کنند پس تنها راه رسیدن به حقیقت، دیدن برهان است. لذا در عمل برای رسیدن به حقیقت باید پوسته شکافته شود تا حقیقت آشکار گردد.

☄ از لفظ حجت متوجه می‌شویم تنها زمانی شخص حقیقت را می‌یابد که به حجت برسد. به عبارت دیگر سالک زمانی به توحید می‌رسد که حجت را ببیند. از اینجاست که عرفایی که به انتهای سیر رسیدن اذعان کردند انتهای مسیر برزخ جامعه یا همان عماء است.

🌙با زبان ساده‌تر عرض شود که ذات الله متعال برای هیچ مخلوقی بدون حجاب نمایان نمی‌شود چرا که نور او چنان صولت و عظمت و سطوت دارد که اگر نمایان شود آن مخلوق نابود و مضمحل می‌گردد لذا موجودات الله را از پس پرده می‌توانند ببینند. نزدیکترین پرده به خدا را برزخ جامعه، عماء، حجت الله، وجه الله الاعظم می‌نامند.

و گفته شد زمانی که، نورِ عقلِ کلی متوجه قلبِ سالکِ صافی می‌شود، سالک خودش را می‌شناسد و از طریق شناخت خود، ربّ خودش را می‌شناسد.

🔰 از جمع این دو مطلب منکشف می‌شود که حضرت بقیة الله فی الارضین حجت ابن الحسن م ح م د برای کسانی که به مرتبه‌ی عقل کلی صعود می‌کنند و واصل می‌شوند نمایان است. و آن عارف از طریق حجت ابن الحسن به توحید نایل می‌شود.

عقل کلّ، روح محمد خوانمش
صورت آن، عین اول دانمش

در دو عالم هرچه هست از جزو و کلّ
باشد از ذات و صفات عقل کلّ

روح کلی باشد و لوح و قضا
هست جزویات او ارواح ما

عقل کلّ است او، دیگرها بدن
سرّ این نکته، روان بشنو ز من

عقل جزوی گاه چیره، گه نگون
عقل کلّی آمن از ریب المنون

عقل بفروش و هنر حیرت بخر
رو به خواری نِهْ بخارا ای پسر

نپرد عقل جزوی زین عقیله
چو نبود عقل کل بر جزو لالا

عقل کل مر ترا رهاند زود
از قرینی دیو و آتش و دود

رحمة‌اللّٰه نهاد عالم را
حجّة‌الحق سرای آدم را

عقل اندر سرای پردهٔ کن
از برای قبول کن و مکن

مُقبلی بود مُدبری شد باز
باز اقبال یافت از پی راز

قابل نور امر شد به همه
درخور خود نه درخور کلمه

عقل داند اسامی هرچیز
او کند در به و بتر تمییز

کدخدای تن بشر عقلست
از همه حال با خبر عقلست

پاک و مردار بر یکی خوانست
جز به عقل این کجا توان دانست

هرکه با عقل آشنا باشد
از همه عیبها جدا باشد

هرکه با عقل خویش نااهلست
حلم او زور و علم او جهلست

عقل شاهست و دیگران حشمند
زانکه در مرتبت ز عقل کمند

همه تشریف عقل ز اللّٰه است
ورنه بیچاره است و گمراهست

عقل کل را بسان بام شناس
نردبان پایه سوی بام حواس

هرکه در عقل همچو سلمان شد
دان که دیو دلش مسلمان شد

لاجرم چون ز عقل یافت کمال
سه بیابان بُرد به سیصد سال

هرکرا رای و روی سلمانیست
آخرین منزلش مسلمانیست

🔰 ناگاه انوار و تاریکی‌ها پخش و پراکنده گشت و در همان حال تمام کائنات را در دلم دمید که پس از آن، زمین و آسمانم از هم شکافته شد و مرا بر جمیع اسماء خودم آگاه ساخت که در پی آن خودم و غیر خودم را شناختم و بین شرّ و خیرم امتیاز دادم و بین خالق خود و حقایقم تفصیل دادم سپس آن فرشته از نزدم رفت.