📌نگاهی به اندیشه و عمل سیاسی دکتر محمد مصدق
✒️موسی غنی نژاد
🧩قسمت اول
📍دوران نخستوزیری ۲سال و ۳ماهه دکتر مصدق را به درستی میتوان نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران دانست. اما برخلاف تصور رایج، جنبش سیاسی که او نمایندگی میکرد و دولت وی که بیش از ۲ سال زمام امور کشور را در اختیار داشت نه فقط همسو با جریان تجدد خواهی و نهضت مشروطه ایران نبود بلکه افول بیش از پیش آن را از وجوه مختلف رقم زد. نقطه اوج جنبش تجدد خواهی ایرانی نهضت مشروطه و بزرگترین دستاورد آن برقراری نظام سیاسی مبتنی بر حکومت قانون بود که مجلس ملی مهمترین نماد آن به شمار میرفت. طرفه اینکه جبهه ملی به رهبری دکتر مصدق به منظور اصلاح قانون انتخابات، تقویت مجلس ملی و آزادی مطبوعات شکل گرفت اما عملکرد آن در نهایت تخفیف و تضعیف مجلس در سپهر عمومی و بیخاصیت کردن آن از لحاظ سیاسی بود. درست است که در دوران متاخرِ حکومت رضا شاه، مجلس ملی عملا گوش به فرمان منویات شاهانه شده بود اما با استعفای وی در شهریور ۱۳۲۰ دوران سیاسی جدیدی آغاز شد که در آن نقش مجلس ملی بسیار برجسته بود. عملکرد نهضت ملی به رهبری دکتر مصدق در رابطه با مجلس ملی و حکومت قانون طوری بود که پس از بحران ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ مجلس به نهادی ذلیل و بیخاصیت در انظار عمومی تبدیل شد و شاه که تا آن زمان خود را مقید به قواعد و سنت مشروطه میدانست، با مشاهده شیوه سیاستورزی و حکومتداری دکتر مصدق به این نتیجه رسید که با ترفندهای مشابه وی میتواند مجلس و حکومت قانون را دور بزند و اراده سیاسی خود را بر کل سپهر سیاسی کشور تحمیل کند.
📎زمانی که پیشنهاد ملی کردن صنعت نفت در ۲۶ آذر ۱۳۲۹ به سرانجام نرسید مطبوعات نزدیک به دکتر مصدق، موضوع ملی کردن صنعت نفت را به عنوان یک مساله ملی رسانهای کردند. در۳۰ آذر دانشجویان با تجمع در میدان بهارستان با شعار «نفت باید ملی شود» به تظاهرات پرداختند. روز بعد یعنی اول دی، به دعوت آیتالله کاشانی تظاهرات بزرگی با حضور هزاران نفر از طبقات مختلف مردم در مسجد شاه برگزار شد و ناطقین این تظاهرات دربارة ابطال قرار داد ۱۹۳۳ و ملی کردن صنعت نفت سخنرانی کردند.
📎آنچه در آغاز کار، طرفداران نهضت ملی در باب محسنات ملی کردن صنعت نفت میگفتند و برای مردمان عادی کوچه و بازار هم بسیار جالب مینمود، تاکید روی دو نکته بود: یکی منافع اقتصادی بسیار زیاد و دیگری استقلال سیاسی کشور و مصون ماندن از نفوذ سیاسی بیگانگان. این دو نکته در نطق ۲۶ آذر دکتر مصدق در مجلس به روشنی مورد تاکید قرار گرفته است. این نطق که به علت کسالت دکتر مصدق از سوی حسین مکی خوانده شد، در واقع، آغاز جریانی بود که نهایتا به ملی کردن صنعت نفت انجامید. آنجا ابتدا منافع اقتصادی ملی کردن صنعت نفت توجیه شده و سپس بر محسنات سیاسی این اقدام از جهت تضمین استقلال سیاسی کشور تاکید شده است.
🔻 ادامه مطلب را اینجا بخوانید 🔻
#مقاله #مصدق #نفت #دولتی_سازی #سوسیالیسم #ایران
🗞 @andishee_noo 🍃
Forwarded from♟Liberty 🍃new idea
Telegraph
📌نگاهی به اندیشه و عمل سیاسی دکتر محمد مصدق
✒️موسی غنینژاد قسمت اول 🖇نگاهی به اندیشه و عمل سیاسی دکتر محمد مصدق 📎پیدایش نهضت ملی در دهه ۱۳۲۰ به جریانات مجلس دوره چهاردهم و مخالفت اقلیت نمایندگان این مجلس با اعطای امتیاز نفت شمال به روسیه شوروی برمیگردد. در ۱۱ آذر ۱۳۲۳ دکتر محمد مصدق لیدر اقلیت…
18
12August 23, 2026 4.7K 51
