🔺 تحلیل روانسنجی جدید دانشگاه ویرجینیا (۲۰۲۶): اثبات پایایی و ثبات ساختاری «مقیاس گریسون» با مدلسازی راش🔺
پژوهشگران دپارتمان مطالعات ادراکی دانشگاه ویرجینیا (UVA DOPS) به سرپرستی دکتر ماریتا پهلیوانووا و با همکاری دکتر بروس گریسن و رنس لانگه، در پژوهشی تازه در ژورنال Consciousness and Cognition، ویژگیهای روانسنجی ابزارهای ارزیابی تجارب نزدیک به مرگ را مورد ارزیابی مجدد قرار دادند:
🔶 ارزیابی تطبیقی دو ابزار استاندارد سنجش: این مطالعه بر روی دادههای ۷۰۵ تجربهگر، دو مقیاس اصلی این حوزه یعنی «مقیاس ۱۶گویهای گریسون» (Greyson NDE Scale - 1983) و «مقیاس محتوایی جدید» (NDE-C Scale - Martial et al., 2020) را از منظر نظریه پاسخگویه و مدلسازی راش (Rasch Modeling) مقایسه کرده است.
🔶 ثبات ساختار سلسلهمراتبی طی دو دهه: نتایج نشان میدهد ساختار سلسلهمراتبی گویهها و ضرایب دشواری/شدت مؤلفهها (Item Hierarchy) نسبت به تحلیلهای دو دهه قبل، همبستگی فوقالعاده بالایی ( r= 0.98) نشان میدهد که بیانگر ثبات ساختاری قدرتمند این ابزار در نمونههای مختلف است.
🔶 تثبیت مقیاس گریسُن به عنوان شاخص استاندارد: تحلیل مدل راش اثبات کرد که مقیاس کلاسیک گریسون تکبعدیتر بوده، کارایی اندازهگیری بالاتری دارد و افزودن گویههای جدید در مقیاس NDE-C ویژگی روانسنجی متمایزی ایجاد نمیکند؛ بنابراین مقیاس ۱۶گویهای گریسون همچنان معیار بهینه در مطالعات بالینی باقی میماند.
🔶 اهمیت روششناختی برای پژوهشهای آینده: این مطالعه نشان میدهد یکپارچگی ابزارهای اندازهگیری NDE تضمین میکند که پژوهشگران در ارزیابی شدت و تفکیک تجارب واقعی از سایر حالات غیرعادی، از ابزاری پایا و با روایی ساختاری معتبر استفاده میکنند.
📚 منبع:
Pehlivanova, M., Lange, R., Greyson, B., & Houran, J. (2026). Operationalizing near-death experiences: Stability of the NDE Rasch hierarchy over two decades. Consciousness and Cognition, 139, 103979.
DOI: https://doi.org/10.1016/j.concog.2025.103979
#پژوهش_علمی #روان_سنجی #بروس_گریسون #دانشگاه_ویرجینیا #DOPS #IANDS
گروه وابسته به انجمن بین المللی تحقیقات تجارب نزدیک به مرگ (IANDS) در ایران
@IranNDE
