⭕️ «صمد بهرنگی» اوشاقلارێـن مهربان عمیسی
✍️ یازان: #شبنم_توحیدی
سئویملی و عزیز بالالارێـم! بوگۆن ایستیرم سیزه ایران و آذربایحانێمیزین دڲرلی بیر معلّم، یازیچی، دۆشونجهلی شخصین تانێدام.
«صمد بهرنگی» اوشاقلارێن مهربان و تایسیز عمیسی...
عزیز اوشاقلار! صمد عمی، ایکی تیر ۱۳۱۸. تبریزده دۆنیایا گلدی، ۹ شهریور ۱۳۴۷. آراز چایێنین دالغالارینان* دنیزلره قوْشولدو. اوْنون جانسێز جسدی اۆچ گۆن سوْنرا، ۱۲ زومار* آیێ تاپێـلدی.
۱۸ یاشێـندا معلّم اوْلدو و حیاتێنین سوْنونادک آذربایجانێـن چوْخ اوزاق کندلرینده بالاجا و یئنییئتمه اوشاقلارا درس وئردی. اوْ، تبریز بیلیمیوردوندا* انگلیسجه دیل و ادبیاتێ اوْخودو. چوْخلو اثرلری فارسجادان تۆرکجهیه ترجمه ائتدی. اوْ، فوْلکلورا بؤیۆک ایلگی* گؤستریردی و آذربایجان ناغێللارینی توْپلایێردی.
«صمد عمی» اوشاقلاری چوْخ سئویردی. اوْ اوشاقلارێن اۆرک دۆنیاسێـنی یاخشێ تانێییردی و اوْلارا دوْغرو یوْلو تانێـتماق ایستهییردی. بونا گؤره ده اوْنو ایران و گونئی آذربایجان اوشاق ادبیاتێنین قوروجوسو سایێـرلار. ان مشهور اثری ده «بالاجا قارا بالێـق»دیر. بو کتابدان قێسا سطرلری بوردا سیزه یازێرام؛
قاراجا بالێـق دئدی:
- هرنه سوْنا چاتار؛ گئجه، گۆندۆز، هفته، آی، ایل... من ایستهییرم بیلم، یاشام ائله بیر بالاجا یئرده هئی گئدیب – قایێـدیب، قوْجالماقدیر؟! یوْخسا آیرێ جۆر دا یاشاماق اوْلار دۆنیادا؟...
سیزلر چوْخ فکرلشیرسیز، یالنێـز فکرلشمکله اوْلماز. یوْلا دۆشسک، قوْرخوموز تؤکۆلهجک...
***
🔷 اوْنون باشقا اثرلریندن بعضیلری بونلاردێر؛
- اولدوز و قارقالار (اولدوز و کلاغها)
- اولدوز و دانێشان قوْلچاخ (اولدوز و عروسک سخنگو)
- بیر شفتالێ، مین شفتالێ (یک هلو و هزار هلو)
- تلخون
و....
****
صمد عمی! سنین بالاجا قارا بالێـغین هله ده چایلاردا اۆزور. اولدوز هله ده سمانێـن* ان جسور اێـشیغیدیر. من، سنین ناغێللارینلا بؤیۆدوم. هر آخشام کتابلارێنین صفحهلرینده گزدیم. سودا اۆزدوم، توْرپاقدا دوْلاندێـم، قوشلارێن قانادلارێندا اوچدوم.
سن بیزه اؤڲرهتدین کی، «بالاجا» اوْلساق دا، بؤیۆک دۆشونه بیلهریک.
«سوال» سوْروشماق، قوْرخولو دڲیل!
«یوْخ» دئمک، ان جسورجا حرکتدیر.
سن یازدێن کی، هر اوشاق بیر اولدوزدور. بعضاً بولودلار اوْنون قاباغێـن آلار، امّا اولدوز سؤنمز.
صمد عمی! ایندی من ده بؤیۆدوم. امّا هله ده سنین سؤزلریندهکی اوْ ایستی نفَسی حسّ ائلییرم. سن گئتدین، امّا هر ناغێـلین بیر پنجره آچدێ. جملهلرین اۆرکلریمیزه یوْل چکدی.
سن، هر اوْخویان اوشاقدا یاشایێرسان. سنین «بالاجا قارا بالێـغین» هله ده چایلاردا آخێـشینا اۆزور و بیز هله ده سنینلهییک – سوْروشان، آختاران، اینانان –
سن دئدین: «سو وارکن، حیات وار! دۆشونجه وارکن، یوْل مطلق تاپێـلار.» سن، اوشاقلارێن گؤزۆنده،
بیر افسانه دڲیل، بیر حقیقتسن.
مهربان عمی! سندن آیرێـلیغیمیز ۵۸ ایل اوْلور. آراز چایێنین سوْیوق سولارێ سنی آپاردێ، امّا سنین گۆنش کیمی ایستی کتابلارێن قالدێ. هله ده اوشاقلار سنین کتابلارێنی اوْخویوب، قارا بالێغین دۆشونجهسی، گۆجو ایله یوْللارێنا باخێرلار. سن، اونودولمازسان و کؤنلۆموزده عؤمۆرلوک یاشایاجاقسان.
🔶 آچێقلامالار؛
دالغا: موج
زومار آیێ: شهریور
بیلیمیورد: فا. دانشگاه
ایلگی: علاقه
سما: فا. آسمان – گؤڲ
(۶ شهریور ۱۴۰۵ – خیاو شهری)
@MuncuqAz
https://t.me/Sancaq_media/8389
Forwarded fromمونجوق MUNCUQ
Telegram
Sancaq Media
@MuncuqAz
4
1August 31, 2026 77 2
