Ta'limni isloh qilishni ilk bosqichi haqida
Aholi soni maktablar soniga nisbatan juda tez oshgan
1991–2023 yillar oralig‘ida:
Aholi soni ~78.6% ga oshgan
Maktablar soni faqat ~25.6% ga oshgan
Bu shuni anglatadi: Har bir maktabga to‘g‘ri keladigan o‘quvchilar soni ortmoqda, bu esa haddan tashqari gavjumlik (perenapolnennost) va sifat pasayishiga olib keladi.
2. Ta’lim tizimi infratuzilmasi demografik portlashga tayyor emas
Maktablar soni aholining o‘sish sur’atiga yetisha olmayapti.
Ayniqsa, qishloq joylarda maktablar yetishmasligi yoki eski maktab binolari dolzarb muammoga aylangan.
3. Maktab sifati va soni orasida bog‘liqlik bor
Aholi soni o‘sib borayotgan bir paytda maktab yetarli bo‘lmasa:
O‘qituvchi boshiga o‘quvchi ortadi
Sifatli darsga vaqt kam bo‘ladi
Bolalarning individual ehtiyojlari ko‘zdan qochadi
4. Kelajakda bu tendensiya kuchaysa – salbiy oqibatlar yuz beradi
Universitetga kirishdagi raqobat ortadi
Shaxsiy rivojlanishga e’tibor kamayadi
Repetitorlik va shaxsiy maktablar bozori haddan tashqari kuchayadi
Ijtimoiy tengsizlik kuchayadi (puling bo‘lsa o‘qiysan, bo‘lmasa – yo‘q)
Strategik tavsiyalar (amaliy yechimlar):
1. Har yili barpo etiladigan maktablar sonini 2 baravar oshirish
– Hozir yillik o‘sish 150–200 ta atrofida. Bu kamida 300–400 taga chiqishi kerak.
2. Bo‘sh turgan binolarni ta’mirlab, maktablarga aylantirish
– Tez va byudjetga nisbatan arzonroq yechim
3. Shaxsiy maktablar (nodavlat sektor)ni qo‘llab-quvvatlash
– Davlat yetolmagan joylarda xususiy sektorni rag‘batlantirish tezlikni oshiradi
4. O‘qituvchilar soni va sifati bo‘yicha favqulodda chora-tadbirlar
– Ko‘plab yangi maktablar ochilsa ham, ularni sifatli o‘qituvchilar bilan ta’minlash uchun reja zarur
Xulosa:
"Agar biz 1991 yildagi infratuzilma bilan 2025 yildagi aholi sonini o‘qitmoqchi bo‘lsak — sifatli ta’lim emas, qog‘ozdagi statistika olamiz."
Haqiqiy islohot – bu maktablar soni va sifati o‘rtasidagi tafovutni bartaraf etishdan boshlanadi.
22
11
3July 24, 2026 2.7K 1 6
