فلسفه و دانش (@fargasht22) — Telegram — TG.ME

فلسفه و دانش (@fargasht22) — Telegram — TG.ME

درباب مسئله شر

جان استوارت میل

اگر سازنده‌ی جهان قادر باشد هر کاری را که می‌خواهد انجام دهد، آنگاه نتیجه‌ای که راه گریزی از آن نیست، این است که او همین رنج و فلاکتی را که در جهان می‌بینیم خواسته است.
کسانی که خود را شایسته‌ی آن دانسته‌اند که، به تعبیر الکساندر پوپ، «راه‌های خدا را در برابر انسان توجیه کنند. »
برای گریز از این دو راهی کوشیده‌اند دل خود را سخت کنند و اساساً منکر این شوند که رنج و فلاکت «شر» است.
آنان می‌گویند خیرخواهی خداوند نه در این است که سعادت مخلوقاتش را بخواهد، بلکه در این است که فضیلت آنان را بخواهد و حتی اگر جهان سعادتمند نیست، دست‌کم عادلانه است. البته می‌توان ایرادهای فراوانی به این دستگاه اخلاقی وارد کرد، اما فعلاً از آنها می‌گذرم، زیرا این شیوه‌ی پاسخگویی اساساً دشواری‌ای را که اکنون درباره‌اش سخن می‌گوییم از میان نمی‌برد.
اگر آفریننده‌ی بشر طرحش این بوده باشد که همه‌ی انسان‌ها را «فضیلت‌مند» سازد، طرح او به همان اندازه به شکست انجامیده که اگر قصدش این بود همه‌ی آنان را «سعادتمند» کند؛ زیرا نظم طبیعت حتی کمتر از آنکه با مقتضیات خیرخواهی سازگار باشد، با مقتضیات عدالت سازگار است. اگر قانون سراسر آفرینش، عدالت بود و آفریدگار نیز قادر مطلق، سهم هر انسان از رنج و خوشبختی باید دقیقاً متناسب با اعمال نیک و بد خودش می‌بود، هیچ انسانی نباید وضعی بدتر از دیگری می‌داشت مگر آنکه سزاوار وضعی بدتر باشد، در چنین جهانی تصادف یا تبعیض هیچ نقشی ایفا نمی‌کرد و زندگی هر فرد چیزی می‌شد شبیه نمایشی که همانند یک داستان اخلاقی بی‌نقص، هر صحنه‌اش با استحقاق اخلاقی بازیگرش تنظیم شده است؛ اما هیچ‌کس نمی‌تواند خود را نسبت به این واقعیت کور کند که جهانی که در آن زندگی می‌کنیم به کلی با چنین تصویری متفاوت است.

به نقل از کتاب سه رساله درباره دین

@fargasht22

➖➖➖

🌾 @Naqdagin