#بوتولیسم
همانطور که از شرح حال مشخص بود او در کلینیک زیبایی بوتاکس زده بود. در طی ماه گذشته این چندمین بیمار است که متعاقب تزریق بوتاکس با علایم بوتولیسم به ما مراجعه کرده است و لازم است نکاتی در مورد تشخیص و نحوه برخورد با بیماران ذکر گردد.
👈 مقدمه
بوتولیسم ناشی از سم #کلوستریدیوم_بوتولینوم است که بنابر گزارش مرکز کنترل بیماریهای آمریکا (#CDC) ، 10% از راه مسمومیت غذایی، 77% بوتولیسم شیرخواران، 10% ناشی از زخم و 3% با اتیولوژی نامشخص است. ابتلا به بوتولیسم از طریق تجویز بوتاکس نادر است اما مواردی از ابتلا در اثر بوتاکس گزارش شده است. توکسین (انواع A,B,E) بلوککنندهٔ پیشسیناپسی آزادسازی استیلکولین است و بیماری حاصله یک فلج شل پایین رونده است که ابتدا با درگیری اعصاب کرانیال و عضلات بولبر و سپس با ضعف عمومی ظهور می یابد. به دلیل کاهش تولید استیل کولین، علایم آنتی کولینرژیک شایع هستند (یبوست، احتباس ادراری، پوست خشک، تب و مردمک دیلاته). اختلال حسی وجود ندارد و رفلکس های تاندونی عمقی معمولا نرمال یا در بعضی موارد کاهش یافته هستند.
بوتولیسم شیرخواران معمولا به دنبال بلع ارگانیسم موجود در غذا و سپس آزاد شدن توکسین در معده قلیایی آنها است. به دلیل احتمال زنده مانده اسپورهای بوتولیسم در عسل، دادن عسل به شیرخواران منع دارد. بوتولیسم ناشی از زخم معمولا در سوء استفاده کنندگان داروی وریدی (بخصوص هروئین قیر سیاه) دیده میشود.
👈 اقدامات تشخیصی
توکسین بوتولیسم را میشود از سرم یا مدفوع جدا کرد اما ممکن است در بسیاری از بیمارستانها قابل انجام نباشد ( در حال حاضر در کشور امکان آزمایش در مراکز بهداشتی نمونه موجود است لذا در هر مورد شک به بوتولیسم باید نمونه سرم یا مدفوع بیمار به مرکز بهداشتی ارسال گردد). تشخیص در اغلب موارد با شرح حال و معاینه فیزیکی دقیق امکان پذیر است.
👈 برخورد با بیمار مبتلا به بوتولیسم در بخش اورژانس
✅ محافظت راه هوایی: اولین اقدام در اورژانس مراقبت از راه هوایی بیمار است. با توجه به الگوی درگیری در روزهای اولیه میتواند با درگیری عضلات بولبر و تنفس مخاطره راه هوایی ایجاد کند. تشخیص اینکه کدام بیمار دچار مخاطره است مهم است.
▫️علایم: حفظ بلع و سرفه نشانگر قدرت مناسب بیمار برای حفظ راه هوایی است. همچنین قدرت بلندکردن سر از تخت نشانه مناسبی از عدم درگیری جدی عضلات تنفسی است.
▫️ تستهای تشخیصی: اندازه گیری #ظرفیت_حیاتی_اجباری (#FVC) و #حداکثر_فشار_دمی_منفی (#NIF) ارزیابی خوبی از کفایت تنفسی به دست می دهد. ظرفیت حیاتی اجباری کمتر از 15 ml/kg و فشار دمی منفی کمتر از 15 سانتیمتر آب (اندازه گیری حداکثر قدرت دم عمیق از طریق یک ابزار اندازه گیری) اندیکاسیون نیاز به حمایت راه هوایی و انتوباسیون است. #کاپنوگرافی ابزار بهتری از #پالس_اکسیمتری است چرا که در اینجا ونتیلاسیون مختل است نه اکسیژناسیون. افزایش فشار دی اکسید کربن در گازهای خون در مراحل انتهایی رخ می دهد و نشانه ارست قریب الوقوع است.
✅ بوتولیسم ناشی از زخم: #دبریدمان زخم، تجویز توکسوئید #کزاز درصورتی که از آخرین تزریق 5 سال یا بیشتر گذشته باشد و آنتی بیوتیک ( پنی سیلین جی 3 میلیون واحد هر 4 ساعت و مترونیدازول 500 میلیگرم هر 8 ساعت به مدت 7 تا 10 روز)
✅ تجویز آنتی توکسین: در موارد شک به بوتولیسم تجویز آنتی توکسین اندیکاسیون دارد. در حال حاضر فرم سه ظرفیتی ضد توکسین های A,Bو E در مراکز بهداشتی موجود است( ویالهای 10 سی سی حاوی 50000 واحد ضد A و 5000 واحد ضد B و 10000 واحد ضد E ). این آنتی توکسین از اسب تهیه میشود و با توجه به احتمال واکنش های حساسیتی تزریق ان در شیرخواران توصیه نمیشود. برای شیرخواران از نوع انسانی آن استفاده می شود که توسط سازمان غذا و داروی امریکا مورد تایید قرار گرفته است. طرز تجویز این آنتی توکسین به شکل زیر است:
▫️دوز ابتدایی: 0.5 ml/kg که نیمی از ان وریدی ( در 100 سالین نرمال طی 30 دقیقه) و نیم دیگر بصورت عضلانی ( در سه دوز منقسم و تزریق در سه جای مختلف) تجویز می گردد.
▫️دوز دوم 12 تا 24 ساعت بعد، 2/3 دوز اولیه که نیمی از ان وریدی ( در 100 سالین نرمال طی 30 دقیقه) و نیم دیگر بصورت عضلانی ( در دو دوز منقسم و تزریق در دو جای مختلف) تجویز می گردد.
▫️دوز سوم در صورت نیاز 12 تا 24 ساعت بعد، 1/3 دوز اولیه که نیمی از ان وریدی ( در 100 سالین نرمال طی 30 دقیقه) و نیم دیگر بصورت عضلانی ( در یک جا) تجویز می گردد.
✅ پیریدوستیگمین: بصورت پراکنده شواهدی از تاثیر پیریدوستیگمین در درمان عوارض ناشی از بوتاکس دیده شده است (60 میلیگرم خوراکی هر 6 ساعت تا 10 روز). گرچه این دارو نباید جایگزین آنتی توکسین گردد.
به این ترتیب بحث بوتولیسم و معرفی بیمار در همین جا به پایان می رسد. امید است مورد استفاده شما قرار گرفته باشد.
منبع1 منبع2
@emedupdates
18
4
3July 29, 2026 1.5K 21
