ملاحظات در انجام تصویربرداری با کنتراست وریدی در بخش اورژانس
بخش دوم
👈 مواردی که توصیه نمیشوند:
❌ کاهش دلخواه دوز کنتراست تا حدی که تصویر غیردیاگنوستیک شود؛ در صورت تصمیم به تزریق، دوز استاندارد لازم برای کیفیت مناسب استفاده شود.
❌ استفاده از N-acetylcysteine برای پروفیلاکسی کنتراست وریدی.
❌ فوروزماید، مانیتول یا سایر «داروهای محافظ کلیه».
❌ شروع دیالیز یا تغییر برنامه دیالیز فقط برای خارجکردن کنتراست.
❌ ترجیح روتین بیکربنات بر نرمالسالین؛ برتری اثباتشدهای ندارد و تجویز نرمالسالین منطقی است.
👈 متفورمین:
✅ متفورمین خطر AKI ناشی از کنتراست را افزایش نمیدهد؛ نگرانی این است که اگر AKI ایجاد شود، تجمع متفورمین زمینه اسیدوز لاکتیک را فراهم کند.
✅ بدون AKI و eGFR ≥30: نیازی به قطع متفورمین قبل یا بعد از کنتراست وریدی و نیازی به کنترل اجباری کراتینین پس از آن نیست.
✅ وجود AKI یا eGFR <30: متفورمین هنگام انجام بررسی یا پیش از آن قطع شود، تا 48 ساعت ادامه نیابد و فقط پس از ارزیابی مجدد و پایدار بودن عملکرد کلیه شروع شود.
👈 سابقه واکنش متوسط یا شدید به کنتراست:
✅ در صورت امکان:از ماده کنتراست متفاوت با عامل مسئول استفاده شود.
✅ هنگام تزریق، فرد مسلط به احیا و داروهای مورد نیاز براب واکنش های آلرژیک و آنافیلاکسی در دسترس باشد. (برای درمان آنافیلاکسی این پست را ببینید)
✅ در بیماران با سابقه واکنش مهم، حداقل 30 دقیقه تحت نظر و با مسیر وریدی برقرار نگه داشته شوند.
✅ پیشدارویی (Premedication):
▫️دگزامتازون 7.5 میلیگرم یا متیل پردنیزولون 40 میلیگرم یا هیدروکورتیزون 200 میلگیرم بلافاصه و تکرار هر 4 ساعت تا زمان انجام تصویربرداری و دیفن هیدرامین 50 میلیگرم 1 ساعت قبل از تصویر برداری توصیه شده است. انجمن رادیولوژی آمریکا ارایه این رژیم پیش دارویی را حداقل به میزان 4 تا 5 ساعت قبل از تصویربرداری مناسب می داند. گرچه در موارد اورژانس تا حدود 1 ساعت قبل از تصویربرداری هم توصیه کرده است.
👈 ناشتایی:
✅ برای تزریق روتین کنتراست یددار یا گادولینیوم، ناشتایی لازم نیست و شواهدی وجود ندارد که ناشتا بودن خطر تهوع، استفراغ یا آسپیراسیون را کاهش دهد. ناشتایی ممکن است بهخصوص در بیمار دیابتی باعث هیپوگلیسمی و تأخیر در انجام تصویربرداری شود.
👈 بارداری و شیردهی:
کنتراست یددار از جفت عبور میکند، اما وقتی برای تشخیص لازم باشد، ACR توصیه نمیکند صرفاً بهدلیل بارداری از آن صرفنظر شود. البته ضرورت CT و تابش یونیزان باید جداگانه ارزیابی شود. گادولینیوم در بارداری فقط زمانی استفاده شود که اطلاعات ضروری با روش دیگری بهدست نیاید و منفعت قابلتوجه برای مادر یا جنین بر خطر نامشخص غلبه داشته باشد.پس از کنتراست یددار یا گادولینیوم، قطع روتین شیردهی یا «دوشیدن و دور ریختن شیر» لازم نیست؛ مقدار جذبشده توسط شیرخوار بسیار ناچیز است.
👈 بیماری تیروئید:
✅ سابقه ساده پرکاری تیروئید معمولاً منع تزریق نیست، اما در طوفان تیروئیدی فعال کنتراست یددار باید در صورت امکان اجتناب شود. همچنین اگر بیمار قرار است بهزودی اسکن یا درمان با ید رادیواکتیو داشته باشد، رادیولوژی و پزشکی هستهای باید مطلع شوند. غربالگری روتین عملکرد تیروئید در همه بیماران لازم نیست.
👈 مسیر وریدی و اکستراوازیشن:
✅ برای تزریق پرفشار، ورید آنتیکوبیتال یا ساعد با آنژیوکت مناسب (حداقل سایز 20 - صورتی) ترجیح دارد. قبل از تزریق، محل از نظر درد، تورم و مقاومت بررسی و با سالین تست شود؛ بیمار باید بداند افزایش درد یا تورم را فوراً اعلام کند.
✅ در صورت اکستراوازیشن:
▫️تزریق متوقف و اندام از نظر درد، تورم، حس، حرکت، پرفیوژن و پرشدن مویرگی معاینه شود.
▫️اندام بالا نگه داشته شود؛ کمپرس گرم یا سرد هر دو قابل استفادهاند و برتری قطعی یکی ثابت نشده است.
▫️آسپیراسیون روتین، سوراخکردنهای متعدد یا تزریق هیالورونیداز توصیه نمیشود.
▫️مشاوره جراحی بر اساس علائم انجام شود، درد شدید یا پیشرونده، اختلال حس یا پرفیوژن، محدودیت حرکت، تاول یا زخم پوستی علائم هشدار هستند.
بدین ترتیب مطلب ملاحظات در انجام تصویربرداری با کنتراست وریدی در بخش اورژانس در اینجا به پایان می رسد. امید است مورد توجه و استفاده شما قرار گرفته باشد. لطفا این کانال را به دوستان و همکاران خود معرفی فرمایید.
منبع
@emedupdates
15July 23, 2026 1.1K 25
