ملاحظات در انجام تصویربرداری با کنتراست وریدی در بخش اورژانس
بخش اول
در بخش اورژانس بسته به طیف بیمارانی که مراجعه می کنند بعضی مواقع لازم میشود از تصویربرداری با کنتراست وریدی استفاده شود. در این پست و پست بعدی با نگاهی به آخرین توصیه های انجمن رادیولوژی آمریکا (ACR) قصد داریم تا ملاحظات مربوط به تزریق ماده کنتراست را بررسی کنیم. با ما همراه باشید.
👈 چکلیست پیش از انجام تزریق:
1️⃣ آیا واقعاً کنتراست لازم است؟
اندیکاسیون، سؤال بالینی و اینکه نتیجه چگونه درمان را تغییر میدهد، روشن باشد.
2️⃣ سابقه واکنش قبلی را بپرسید.
مهمترین عامل خطر، واکنش آلرژیک مانند قبلی به همان کلاس کنتراست است.
باید مشخص شود: عامل اصلی، علایم، شدت و نتیجه درمان چه بوده است؟ حساسیت به غذاهای دریایی، بتادین، آسم، آلرژی فصلی یا آلرژی دارویی بهتنهایی دلیل حذف کنتراست نیستند. واکنش به گادولینیوم نیز بهخودیخود واکنش به کنتراست یددار را پیشبینی نمیکند.
3️⃣ وضعیت کلیه:
برای بیماری که سابقه بیماری کلیه، AKI قبلی، دیالیز، جراحی کلیه، آلبومینوری یا مصرف متفورمین ندارد، اندازهگیری روتین کراتینین قبل از کنتراست الزام ندارد. دیابت میتواند بر اساس سیاست مرکز یک عامل غربالگری اضافی باشد. در بیمار بستری، سپتیک، دهیدراته، دچار افت فشار، الیگوری یا دارای تغییر بالینی جدید، نتیجه قدیمی کراتینین قابل اتکا نیست و آزمایش باید متناسب با وضعیت فعلی باشد.
✅ مقدار eGFR پایدار ≥45 و بدون شواهد AKI: انجام کنتراست بلامانع است ؛ پروفیلاکسی با هیدراسیون بصورت روتین لازم نیست
✅ مقدار eGFR بین 30–44: اغلب قابل انجام؛ مایع وریدی فقط در شرایط پرخطر مانند AKI اخیر، دهیدراتاسیون یا عوامل خطر متعدد بهصورت فردی
✅ مقدار eGFR <30 یا AKI و بدون دیالیز مزمن: منع نسبی؛ بررسی منفعتـخطر و روش جایگزین، شروع نرمالسالین در صورت امکان و نبود خطر اضافهبار
✅ بیمار دیالیزی و آنوریک: خطر از دست رفتن بیشتر عملکرد کلیه مطرح نیست؛ دیالیز اضافی یا تغییر زمان دیالیز صرفاً بهعلت کنتراست لازم نیست
✅ بیمار دیالیزی ولی دارای ادرار قابلتوجه: مانند بیمار پرخطر با عملکرد کلیوی باقیمانده برخورد شود.
4️⃣ پیشگیری از آسیب کلیه:
✅د ر AKI یا eGFR کمتر از 30، اگر منع حجمی وجود ندارد، محلول ترجیحی نرمالسالین 0.9% است.
✅ رژیمهای ذکرشده در ACR معمولاً از حدود یک ساعت قبل شروع میشوند و 3 تا 12 ساعت پس از بررسی ادامه مییابند؛ دوزهای متداول 1 تا 3 میلیلیتر بر کیلوگرم در ساعت یا حجمهای ثابت متناسب با بیمار است. همچنین دوز ثابت 500 میلی لیتر قبل و بعد هم توصیه شده است.
✅ در اورژانس نباید تصویربرداری نجاتبخش را برای تکمیل یک رژیم طولانی مایع به تعویق انداخت؛ مایع از اولین زمان عملی شروع و بر اساس نارسایی قلبی، ادم ریه و وضعیت همودینامیک تنظیم میشود.
@emedupdates
5July 23, 2026 867 16
