🇮🇷 İran: son saatların xəbərləri
🔸 Hörmüz boğazı ətrafında yeni mərhələ başlayır. İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzayi bildirib ki, ABŞ-ın dəniz blokadası xəttindən Fars körfəzinədək uzanan yeni “qadağan zona” yaradılacaq.
🔸 Tehran gəmilər üçün ayrıca “qara siyahı” mexanizmi hazırlayır. İranın müəyyən etdiyi qaydaları pozan gəmi, onun sahibi və icarəçisi qeydə alınacaq, sonrakı keçidlər məhdudlaşdırılacaq.
🔸 İran hərbi strategiyasını sərtləşdirir. Rzayi gecə saatlarında bildirib ki, ABŞ hərbi gəmiləri və bazalarına münasibətdə əməliyyat mövqeyi “əsaslı şəkildə yenidən nəzərdən keçirilib”.
🔸 “Qasim Bəsir” raketi yenidən gündəmdədir. Tehran yeni ballistik raketin Hörmüz yaxınlığındakı ABŞ hərbi gəmilərinə qarşı istifadə olunduğunu bildirir. ABŞ tərəfi raketlərin gəmilərə dəymədiyini açıqlayıb.
🔸 Hörmüzdə gəmi hərəkəti yenidən zəifləyib. Kpler məlumatına görə, bazar ertəsi boğazdan cəmi yeddi yük gəmisi keçib; son on gündə orta göstərici gündə təxminən on gəmi olub.
🔸 Tehran Omanla yeni dəniz marşrutu hazırlayır. Xarici işlər naziri Abbas Əraqçi parlamentdə Hörmüz üzrə razılaşma, təhlükəsiz keçid xətti və boğazın açılması üçün İranın şərtlərinin müzakirə edildiyini bildirib.
🔸 Parlament Hörmüzlə bağlı sərt mexanizm hazırlayır. Milli Təhlükəsizlik Komissiyası İrana sanksiya tətbiq edən ölkələrin gəmilərinin boğazdan keçidini məhdudlaşdıran maddəni təsdiqləyib.
🔸 Tehran neft satışının davam etdiyini bildirir. Rzayinin sözlərinə görə, dəniz blokadasına baxmayaraq yaranan imkanlardan istifadə etməklə gündə 1–1,5 milyon barel neft satılır.
🔸 İran rialına təzyiq güclənib. ABŞ dolları bazarda təxminən 2,22 milyon riala çatıb. Rəsmi statistikaya əsaslanan hesablamalarda illik inflyasiya təxminən 67 faiz göstərilir.
🔸 Benzinin üçüncü tarifi iki dəfə artırılıb. Gecədən etibarən kvotadan artıq yanacağın litri 5 min tüməndən 10 min tümənə qalxıb.
🔸 Əsas subsidiyalı kvotalar dəyişməyib. Ayda 60 litr benzin 1500 tümənə, əlavə 50 litr isə 3000 tümənə satılmağa davam edəcək.
🔸 Yanacaq istehlakı rekord həddə çatıb. Avqustda gündəlik benzin tələbatı 145 milyon litr olub, ölkənin istehsal gücü isə 122 milyon litr səviyyəsində qalıb; çatışmazlıq idxalla bağlanır.
🔸 Yanacaqdoldurma məntəqələrinin kartları məhdudlaşdırılmayacaq. Neft Nazirliyi qiymət dəyişikliyinin yalnız üçüncü tarifə aid olduğunu və məntəqə kartlarının istifadədə qalacağını açıqlayıb.
🔸 Enerji qənaəti üçün məsafədən iş genişləndirilir. Prezident Məsud Pezeşkian dövlət qurumlarına həftədə bir gün distant iş imkanlarından daha geniş istifadə etməyi tapşırıb.
🔸 İran ticarət yollarını dəyişməyə çalışır. Hakimiyyət dəniz blokadasının təsirini azaltmaq üçün yük axınlarını cənub limanlarından quru və dəmir yolu dəhlizlərinə yönəltməyi, 15 qonşu ölkə üzərindən alternativ marşrutları genişləndirməyi planlaşdırır.
September 8, 2026 103
