🇬🇷📜 Yunanıstanlı politoloq Afinanı ordusunun Anadoluda törətdiyi cinayətləri tanımağa çağırıb.
▪️ Yunanıstanlı politoloq, Panteon Universitetinin professoru Tanasis Diamantopulos dövlət teleradio şirkəti ERT-nin efirində bildirib ki, Yunanıstan 1919-1922-ci illər Yunanıstan-Türkiyə müharibəsi zamanı ordusunun Anadoluda törətdiyi cinayətləri rəsmən tanımalıdır. O, nümunə kimi Əlcəzairdəki cinayətləri və Vişi rejiminin məsuliyyətini tanıyan Fransanı, həmçinin Katın hadisələrinə görə məsuliyyəti qəbul edən SSRİ-ni göstərib.
▪️ Diamantopulos müsəlman əhaliyə qarşı kütləvi qətllərdən, zorlamalardan və digər cinayətlərdən danışıb. Xüsusilə amansız epizodlardan biri Yunanıstanın Istorima şifahi tarix arxivində yer alan ifadə ilə bağlıdır. Orada yunan hərbçilərinin müsəlman qadınların döş uclarını kəsərək onlardan ənənəvi yunan təsbehi olan “komboloi” hazırladıqları bildirilir. İfadənin müəllifi belə yekunlaşdırır: “Biz də cinayətlər törətmişik. Təkcə türklər yox”.
▪️ Diamantopulos 1923-cü il Lozanna müqaviləsinin 59-cu maddəsini də xatırladıb. Həmin maddədə Yunanıstan Anadolu ərazisində yunan ordusunun müharibə qanunlarına zidd hərəkətləri nəticəsində vurulmuş zərərin ödənilməsi öhdəliyini qəbul edib. Maddə konkret vəhşilik epizodlarını təsdiqləmir, lakin yunan qoşunlarının müharibə qanunlarını pozmasına görə məsuliyyətinin artıq həmin dövrün beynəlxalq sazişində təsbit edildiyini göstərir.
▪️ Yunanıstanda bu çıxış millətçi dairələrin sərt reaksiyasına səbəb olub. Hərbi analitik Savvas Kalenteridis Diamantopulosdan sənədlər təqdim etməyi tələb edib və onu bu cür açıqlamalarla “Türkiyə narrativini qidalandırmaqda” ittiham edib. Bu arqumentin özü də diqqətçəkəndir: öz tərəfinin cinayətlərini tanımaq tarixi rəqibə siyasi güzəşt kimi qəbul edilir.
▪️ Bu, Osmanlı imperiyasının süqutu dövrü tarixinin az tanınan səhifələrindən biridir. Avropada geniş yayılmış tarixi narrativdə yunanlara və ermənilərə qarşı törədilmiş cinayətlər ətraflı təqdim olunsa da, yunan və erməni silahlı birləşmələrinin Anadolunun müsəlman əhalisinə qarşı kütləvi zorakılığı xeyli az tanınır. Regionun tarixi cinayətlərin yalnız bir tərəf tərəfindən törədildiyi rahat sxemdən qat-qat mürəkkəb olub.
#Yunanıstan #Türkiyə #Anadolu #Lozanna #Tarix
1September 1, 2026 238
