آموزش در سراشیبی؛ هزینهای سنگین که امروز دیده نمیشود!!
مدتی است آموزش در ایران، بهدلیل ناامنی و شرایط جنگی، ناگزیر به فضای غیرحضوری رفته است و این احتمال وجود دارد که بخشی از سال تحصیلی پیشرو نیز به همین شکل سپری شود.
اما مسئله فقط «غیرحضوری بودن آموزش» نیست. آموزش غیرحضوری حتی در شرایط مطلوب، بهسختی میتواند با آموزش حضوریِ باکیفیت رقابت کند؛ چه رسد به شرایطی که زیرساختهای لازم برای آن کامل نیست، دسترسی دانشآموزان یکسان نیست و بسیاری از معلمان نیز برای طراحی و اجرای اثربخش یادگیری در فضای غیرحضوری آمادگی کافی ندارند.
از سوی دیگر، نباید فراموش کنیم که حتی در سالهایی که آموزش کاملاً حضوری بوده است، وضعیت یادگیری دانشآموزان ایرانی در ارزیابیهای بینالمللی مانند تیمز و پرلز چندان امیدوارکننده نبوده است. نتایج امتحانات نهایی نیز بارها از وجود مشکلات جدی در کیفیت یادگیری خبر دادهاند. بنابراین، اگر همین آموزش کمرمق با اختلال، تعطیلی، آموزش غیرحضوری و کاهش ارتباط مؤثر میان معلم و دانشآموز همراه شود، طبیعی است که نگرانی درباره افت بیشتر کیفیت یادگیری جدیتر شود.
هزینه اصلی این وضعیت شاید امروز دیده نشود. ممکن است دانشآموزی از مدرسه فاصله بگیرد، دانشآموز دیگری ترک تحصیل کند و دانشآموزی دیگر سالها در مدرسه بماند، اما بخش مهمی از یادگیری را از دست بدهد. اینها فقط «آمار آموزشی» نیستند؛ هر دانشآموزی که کمتر یاد میگیرد، دانش و مهارت کمتری به دست میآورد و در نتیجه فرصت و توانایی او برای مشارکت مؤثر در جامعه نیز کاهش مییابد.
کیفیت آموزش فقط کیفیت مدرسه را تعیین نمیکند؛ کیفیت نیروی انسانی، اقتصاد، فرهنگ، اشتغال، مدیریت، سیاست ، بهداشت ، علم و حتی کیفیت زندگی آینده جامعه، به آن وابسته است. به همین دلیل، نباید مسئله آموزش در شرایط بحرانی را فقط به این پرسش تقلیل داد که «چگونه کلاسها را برگزار کنیم؟» پرسش مهمتر این است که چگونه اجازه ندهیم نسل آینده، هزینههای پنهان بحران امروز را سالها بعد بپردازد؟
اگر آموزش ضعیف شود، جامعه بلافاصله فرو نمیریزد؛ اما آرامآرام، در کیفیت انسانهایی که تربیت میکند، ضعیفتر میشود. شاید خطرناکترین ویژگی این هزینه نیز همین باشد که وقتی خود را نشان میدهد، ممکن است دیگر برای جبران آن دیر شده باشد.
https://t.me/Educamanagement
کانال توسعه مدیریت آموزشی
5August 26, 2026 474 1 2
