✅ خاتمی؛ صلح شرافتمندانه و بازسازی سرمایه ملی
🖊 یادداشتی از مسعود تهرانی
🔸سخنان اخیر آقای سیدمحمد خاتمی را میتوان فراتر از یک موضعگیری سیاسی روزمره، تلاشی برای بازگرداندن مفهوم «عقلانیت راهبردی» به مرکز تصمیمگیری ملی دانست؛ گفتمانی که امنیت پایدار را نه در استمرار بحران، بلکه در پیوند میان انسجام اجتماعی، مشروعیت داخلی و دیپلماسی هوشمند جستوجو میکند.
🚨جنگ، هر اندازه که در میدانهای نبرد با آتش و ویرانی شناخته شود، در عرصه سیاست با آزمونی دشوارتر همراه است؛ آزمون تشخیص لحظهای که استمرار تقابل، دیگر به افزایش قدرت نمیانجامد و عبور به سوی صلح، خود به عالیترین نماد پاسداری از منافع ملی تبدیل میشود. هنر سیاست در چنین بزنگاههایی، نه صرفاً ایستادگی، بلکه تشخیص زمان گذار از منطق میدان به منطق تدبیر است.
🔸در چنین بستری، سخنان اخیر آقای سیدمحمد خاتمی درباره ضرورت حمایت از دیپلماسی، پرهیز از دوقطبیسازی، تقویت انسجام ملی و دستیابی به «صلح شرافتمندانه» را باید در افقی فراتر از یک اظهار نظر سیاسی روزانه نگریست. این سخنان، اگر از منظر جامعهشناسی سیاسی و روابط بینالملل تحلیل شوند، بازتاب نوعی اندیشه درباره نسبت میان قدرت، مشروعیت، امنیت و سرمایه اجتماعی هستند؛ اندیشهای که میکوشد نشان دهد در جهان امروز، اقتدار ملی تنها محصول توان نظامی نیست، بلکه برآیند ظرفیت یک جامعه برای حفظ همبستگی، اعتماد عمومی و عقلانیت در تصمیمگیری است.
👈 از این منظر، اهمیت سخنان آقای خاتمی بیش از آنکه در دفاع از مذاکره باشد، در بازتعریف مفهوم قدرت ملی نهفته است؛ قدرتی که اگر از پشتوانه اجتماعی تهی شود، حتی با برخورداری از ابزارهای سخت نیز دوام و کارآمدی خود را از دست خواهد داد.
✔️ در ادبیات کلاسیک روابط بینالملل، صلح هرگز مترادف با انفعال نبوده است. از توسیدید تا ریمون آرون، از هانس مورگنتا تا هنری کیسینجر، سیاست خارجی موفق آن سیاستی دانسته شده که بتواند میان آرمانها و امکانات واقعی کشور توازن برقرار کند. دولت خردمند، دولتی نیست که همواره در وضعیت تقابل باقی بماند؛ بلکه دولتی است که بداند در چه زمانی ادامه بحران به فرسایش قدرت ملی میانجامد و در چه زمانی توافق میتواند خود به ابزاری برای تقویت همان قدرت تبدیل شود.
✔️ صلح شرافتمندانه، در این معنا، نه عقبنشینی از منافع ملی، بلکه شیوهای متفاوت برای صیانت از آنهاست. در چنین برداشتی، دیپلماسی ادامه سیاست ملی با ابزارهای متفاوت است؛ همانگونه که جنگ نیز، در اندیشه کلاسیک، ادامه سیاست با ابزار نظامی تلقی شده است. هنر حکمرانی در آن است که تشخیص دهد هر ابزار در کدام مقطع بیشترین کارآمدی را برای تأمین منافع ملی دارد.
☑️ جامعهشناسی سیاسی، سالهاست که امنیت را صرفاً در مرزها و تجهیزات نظامی تعریف نمیکند. امنیت، پیش از آنکه در خطوط دفاعی شکل گیرد، در ذهن و روان جامعه ساخته میشود. جامعهای که میان مردم و ساختار حکمرانی آن اعتماد متقابل برقرار باشد، در برابر بحرانها مقاومتر از جامعهای است که گرفتار شکافهای عمیق اجتماعی و سیاسی شده است. سرمایه اجتماعی، همان شبکه اعتماد، مشارکت و احساس تعلق مشترک است که امکان بسیج ملی را در شرایط دشوار فراهم میکند. هیچ کشوری بدون برخورداری از این سرمایه، قادر به حفظ اقتدار بلندمدت خود نیست.
☑️ از همین منظر، تأکید آقای خاتمی بر پرهیز از قطبیسازی، حمایت از گفتوگو و ضرورت حفظ همبستگی ملی را باید دعوتی به بازسازی یکی از بنیادیترین منابع قدرت ایران دانست؛ منبعی که شاید در آمارهای نظامی دیده نشود، اما در بزنگاههای تاریخی، تعیینکنندهترین عامل بقا و پیشرفت کشورها بوده است.
🔆 متن کامل این یادداشت را در جماران بخوانید:
https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1718826
🇮🇷 @jamarannews
Forwarded fromجماران
جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه
خاتمی؛ صلح شرافتمندانه و بازسازی سرمایه ملی
شاید مهمترین پیام سخنان آقای خاتمی، در این نکته نهفته باشد؛ اینکه آینده ایران را باید با تکیه بر عقلانیت، انسجام اجتماعی، گفتوگو و بازسازی سرمایه ملی طراحی کرد، نه با گسترش شکافهایی که بیش از هر چیز توان داخلی کشور را فرسوده میسازند.
1
1
1July 20, 2026 397
