دكتر على دارابى

Name: آمار دكتر على دارابى (@dr_alidarabi) — مشترکان، بازدهی، ER — TG.ME
Creator: TG.ME

@dr_alidarabi · ۵۷۵ مشترک

سلامت

جهت ارتباط با دكتر علي دارابى از طريق آدرس زير اقدام فرماييد @Dr_ali_darabi

نمایش بیشتر

باز کردن در Telegram

اطلاعات

نام‌کاربری@dr_alidarabi

لینکt.me/dr_alidarabi

تاریخچهٔ کانال

۲۲ رویداد در ۲۹ روز

از ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ آن را رصد می‌کنیم

فقط آنچه را خودمان دیده‌ایم نشان می‌دهیم.

تولد دوباره در ۱۷ آبان ۱۴۰۵

این کانال تصویرش و موضوعش را عوض کرد. ممکن است به مخاطبان قبلی خود چیز دیگری وعده داده باشد — پیش از عضویت موضوع را بررسی کنید.

۱۷ آبان ۱۴۰۵

آواتارش را عوض کرد — ۱۷ بار در ۲۹ روز

نمایش تک‌تک

۱۰:۴۱عکس پروفایل تغییر کرد

۰۱:۳۵عکس پروفایل تغییر کرد

۱۷:۴۵عکس پروفایل تغییر کرد

۱۱:۵۴عکس پروفایل تغییر کرد

۱۵:۲۳عکس پروفایل تغییر کرد

۲۲:۳۱عکس پروفایل تغییر کرد

۱۴:۲۳عکس پروفایل تغییر کرد

۰۰:۱۱عکس پروفایل تغییر کرد

۲۲:۴۶عکس پروفایل تغییر کرد

۲۱:۵۶عکس پروفایل تغییر کرد

۱۵:۴۹عکس پروفایل تغییر کرد

۰۶:۰۲عکس پروفایل تغییر کرد

۰۸:۲۸عکس پروفایل تغییر کرد

۰۳:۲۱عکس پروفایل تغییر کرد

۱۹:۵۲عکس پروفایل تغییر کرد

۰۰:۵۱عکس پروفایل تغییر کرد

۲۳:۴۳عکس پروفایل تغییر کرد

۱۴ آبان ۱۴۰۵

موضوع تغییر کرد — ۵ بار در ۲۶ روز

نمایش تک‌تک

۰۱:۳۵شباهت به پروفایل قدیمی 66٪

۱۴:۲۳شباهت به پروفایل قدیمی 72٪

۲۲:۴۶شباهت به پروفایل قدیمی 62٪

۲۱:۵۶شباهت به پروفایل قدیمی 65٪

۲۳:۴۳شباهت به پروفایل قدیمی 62٪

۵۷۵

مشترکان

۹۵

میانگین بازدهی

۱۶٫۵%

تعامل (ER)

‎−۱٫۰%

رشد طی ۲۱ روز

آمار کامل ←

جدیدترین ابتدا

جدیدترین ابتدا قدیمی‌ترین ابتدا

در مطالعه حافظه سیاسی معاصر نیز پژوهش لیور استرنفلد درباره جایگاه محمد مصدق در حافظه ملی ایرانیان و پژوهش درباره عواطف و خاطرات جنگ ایران و عراق، نشان می‌دهند که حافظه جمعی تنها از طریق روایت‌های تاریخی منتقل نمی‌شود، بلکه احساسات، تجربه‌های زیسته و منازعات سیاسی نیز در استمرار آن نقش دارند. بنابراین، تاریخ فرهنگی ایران برای شناخت گذشته باید دو پرسش مکمل را دنبال کند: جامعه چه چیزهایی را به یاد می‌آورد و چرا؟ و چه تجربه‌هایی را فراموش می‌کند یا امکان بازگویی آن‌ها را از دست می‌دهد؟ در نهایت، تاریخ حافظه و فراموشی می‌تواند به فهم عمیق‌تری از چگونگی تحول هویت ایرانی منجر شود؛ زیرا هویت تاریخی نه فقط از میراث مشترک، بلکه از منازعه بر سر تفسیر آن میراث، انتخاب گذشته و بازتعریف نسبت جامعه با تجربه‌های پیشین پدید می‌آید.

۱۴۱۸ آبان

در دوره مشروطه، برای نمونه، مفهوم آزادی، عدالت، استبداد و قانون در روایت‌های متفاوت از گذشته ایران بازتعریف شد. برخی نویسندگان و روشنفکران با ارجاع به شکوه ایران باستان، گذشته پیشااسلامی را برجسته می‌کردند؛ گروهی دیگر بر سنت‌های اسلامی و عدالت‌خواهی مذهبی تأکید داشتند؛ و برخی نیز تاریخ را از منظر مبارزه با استبداد و دستیابی به حکومت قانون روایت می‌کردند. بنابراین، حافظه ملی نه میراثی از پیش آماده، بلکه محصول منازعه بر سر معنای گذشته بود. مطالعات کرونین درباره روشنفکران، ملی‌گرایی و سیاست در ایران دوره قاجار و پهلوی نشان می‌دهد که بازنمایی گذشته ایران با پروژه‌های سیاسی و اجتماعی جدید پیوند داشت. همچنین مطالعات امانت درباره تاریخ‌نگاری و حافظه سیاسی ایران، اهمیت توجه به موقعیت نویسندگان و شرایط تولید روایت‌های تاریخی را آشکار می‌کند. موضوع مهم دیگر، نسبت حافظه و فراموشی است. فراموشی همیشه به معنای از میان رفتن خاطره نیست؛ گاهی نتیجه انتخاب، حذف، سکوت یا تغییر اولویت‌ های اجتماعی است. برخی رویدادها در حافظه رسمی برجسته می‌شوند و برخی دیگر به حاشیه می‌روند. بعضی گروه‌ها امکان ثبت تجربه خود را پیدا می‌کنند، در حالی که تجربه گروه‌های دیگر در خاطرات شفاهی یا روایت‌های پراکنده باقی می‌ماند. در این زمینه، آثار پل ریکور، به‌ویژه حافظه، تاریخ، فراموشی اهمیت دارد. ریکور نشان می‌دهد که حافظه و فراموشی با مسئله عدالت و مسئولیت اخلاقی در برابر گذشته ارتباط دارند. فراموش کردن یک رویداد ممکن است به معنای پایان منازعه نباشد؛ گاه خود نشانه حل‌نشده باقی ماندن آن است.تاریخ معاصر ایران نمونه‌های متعددی از این وضعیت را در خود دارد. انقلاب مشروطه، کودتای ۱۲۹۹، نهضت ملی شدن نفت، کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ و جنگ ایران و عراق، هر کدام در دوره‌های مختلف با روایت‌ها و تفسیرهای متفاوتی بازنمایی شده‌ اند. اهمیت این رویدادها فقط در وقوع تاریخی آن‌ها نیست، بلکه در استمرار منازعه بر سر معنا و جایگاهشان در حافظه عمومی نیز هست.برای مثال، حافظه کودتای ۲۸ مرداد در ایران صرفاً یادآوری یک واقعه سیاسی نیست؛ بلکه به مسئله استقلال، مداخله خارجی، دموکراسی و رابطه دولت و جامعه پیوند خورده است. آبراهامیان در کتاب کودتای ۱۹۵۳ در ایران با بررسی اسناد و زمینه‌های تاریخی، امکان تمایز میان روایت‌های سیاسی و بازسازی مستند رویداد را فراهم می‌کند. در عین حال، خود تداوم حضور این واقعه در گفتار عمومی، موضوعی مستقل برای مطالعه تاریخ حافظه است. حافظه جنگ ایران و عراق نیز نمونه مهم دیگری است. خاطرات رزمندگان، خانواده‌های شهدا، اسناد نظامی، ادبیات جنگ، فیلم‌ها و آیین‌های یادبود، مجموعه‌ای از روایت‌ها را پدید آورده‌اند که در کنار یکدیگر، تجربه جنگ را در حافظه جامعه حفظ می‌کنند. ژانت افری در مطالعات خود درباره ادبیات و فرهنگ جنگ، به نقش روایت‌های ادبی و بازنمایی‌های فرهنگی در انتقال تجربه جنگ توجه کرده است. این منابع نشان می‌دهند که حافظه جنگ را نمی‌توان فقط با تاریخ عملیات نظامی یا تصمیم‌ های سیاسی توضیح داد؛ باید تجربه خانواده‌ها، شهرها، آوارگان و نسل‌ های بعدی را نیز در نظر گرفت. روش مطالعه حافظه در تاریخ فرهنگی نیز متنوع است. خاطرات، تاریخ شفاهی، مطبوعات، کتاب‌های درسی، فیلم‌ها، مراسم یادبود، نام‌گذاری مکان‌ها موزه‌ها، بناهای یادمانی و حتی سکوت اسناد، همگی می‌توانند موضوع پژوهش باشند. با این حال، پژوهشگر باید میان حافظه فردی، خانوادگی، محلی، دینی و ملی تمایز بگذارد و از فرض وجود یک حافظه واحد و همگن برای کل جامعه پرهیز کند. ۳.حافظه به‌مثابه میدان بازسازی هویت تاریخی: مطالعه حافظه و فراموشی در ایران نشان می‌دهد که گذشته هیچ‌گاه صرفاً متعلق به زمان سپری‌شده نیست؛ بلکه در هر دوره، متناسب با نیازهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی جامعه، دوباره تفسیر می‌شود. آنچه یک نسل به‌عنوان گذشته پر افتخار، تجربه رنج یا نقطه عطف تاریخی به یاد می‌آورد، ممکن است برای نسل دیگر معنایی متفاوت داشته باشد. یکی از مهم‌ترین نتایج این رویکرد، ضرورت تفکیک حافظه رسمی از حافظه اجتماعی است. دولت‌ها از طریق آموزش رسانه، یادمان‌ها و مناسبت‌های عمومی می‌کوشند روایتی منسجم از گذشته ارائه کنند؛ اما جامعه همواره دریافت‌کننده منفعل این روایت نیست. خاطرات خانوادگی، روایت‌های محلی، ادبیات، تجربه‌های نسلی و حافظه گروه‌های اجتماعی می‌توانند روایت‌های موازی یا رقیب ایجاد کنند. مطالعه درباره کتاب‌های درسی ایران پس از انقلاب نشان می‌دهد که حتی با تغییر نظام سیاسی و زبان ایدئولوژیک رسمی، برخی عناصر روایت ملی پیشین استمرار یافته‌اند.

۱۴۱۸ آبان

جهان زیسته ایرانیان؛ جستارهایی در تاریخ فرهنگی۶ تاریخ حافظه و فراموشی در ایران؛ جامعه چگونه گذشته خود را به یاد می‌آورد؟ محمدوحیدقلفی ۱۸ آبان ماه ۱۴۰۵ ۱.گذشته‌ای که در زمان حال زندگی می‌کند گذشته صرفاً مجموعه‌ای از رویدادهای سپری‌شده نیست که در اسناد و کتاب‌های تاریخی باقی مانده باشد؛ گذشته در زندگی جوامع استمرار می‌یابد، بازخوانی می‌شود، به یاد آورده می‌شود و گاه به‌تدریج یا آگاهانه به فراموشی سپرده می‌شود. هر جامعه‌ای از طریق روایت‌ ها، آیین‌ها، یادبودها، بنا های تاریخی، نام‌گذاری مکان‌ها و مناسبت‌های جمعی، رابطه خاصی با گذشته خود برقرار می‌کند. این رابطه نه ثابت است و نه الزاماً با واقعیت تاریخی رویداد ها انطباق کامل دارد؛ بلکه تحت تأثیر نیازهای زمان حال، تحولات سیاسی، رقابت‌های اجتماعی و تصورات فرهنگی دگرگون می‌شود. از این منظر، حافظه جمعی یکی از موضوعات مهم تاریخ فرهنگی است. مسئله فقط آن نیست که مردم چه چیزی را به یاد می‌آورند، بلکه باید پرسید چه کسانی حق روایت گذشته را در اختیار دارند، کدام رویدادها به خاطره عمومی تبدیل می‌شوند، چه گروه‌هایی در روایت رسمی غایب می‌مانند و چگونه یک جامعه میان گذشته مطلوب و گذشته نامطلوب تمایز می‌گذارد. تاریخ ایران، بابرخورداری از سنت‌های دیرپای روایت تاریخی، آیین‌های مذهبی، یادمان‌های ملی و تجربه‌های مکرر دگرگونی سیاسی، زمینه مناسبی برای مطالعه این موضوع فراهم می‌کند. هدف این گفتار، بررسی حافظه و فراموشی به‌ عنوان فرایندهایی تاریخی و اجتماعی و نشان دادن ظرفیت آن‌ها برای فهم تحولات فرهنگ ایرانی است. ۲.حافظه جمعی، روایت تاریخی و سیاست یادآوری: یکی از مبانی نظری اصلی مطالعه حافظه جمعی، آثار موریس هالبواکس، به‌ویژه کتاب حافظه جمعی است. هالبواکس استدلال می‌کند که یادآوری گذشته صرفاً عملی فردی و ذهنی نیست؛ انسان‌ها در چارچوب گروه‌های اجتماعی و با اتکا به زبان، روابط و ساختار های جمعی گذشته را به یاد می‌آورند. خانواده، گروه دینی، جامعه محلی و ملت، هرکدام چارچوب‌ هایی برای سازمان‌دهی خاطره فراهم می‌کنند. بنابراین، حافظه جمعی نه انباشتی از خاطرات فردی، بلکه شیوه‌ای اجتماعی برای بازسازی گذشته است.این دیدگاه در مطالعه تاریخ ایران اهمیت فراوان دارد. برای مثال، واقعه کربلا در حافظه مذهبی شیعیان صرفاً یک رویداد تاریخی متعلق به قرن نخست هجری نیست؛ بلکه از طریق آیین‌های محرم، مجالس روضه‌خوانی، تعزیه، مرثیه و مناسک سوگواری، به تجربه‌ای زنده و تکرارشونده تبدیل شده است. در این فرایند، گذشته در زمان حال بازآفرینی می‌شود و معنای آن در ارتباط با شرایط اجتماعی و سیاسی هر دوره تغییر می‌کند. پژوهش ناتان هوفر و ویلم فلور درباره تاریخ مناسک محرم و تعزیه در ایران نشان می‌دهد که این آیین‌ها در دوره‌های مختلف، از جمله صفوی و قاجار، در پیوند با حمایت حکومت‌ ها، نهادهای مذهبی و مشارکت گروه‌های اجتماعی تحول یافته‌اند. چلکوفسکی نیز در کتاب تعزیه؛ آیین و نمایش در ایران بر این نکته تأکید می‌کند که تعزیه صرفاً بازنمایی نمایشی یک واقعه تاریخی نیست، بلکه سازوکاری برای انتقال حافظه مذهبی و بازتولید احساس تعلق جمعی است.در اینجا باید میان حافظه تاریخی و تاریخ‌نگاری تمایز گذاشت. تاریخ‌نگاری می‌کوشد با روش‌های انتقادی، شواهد و اسناد را ارزیابی کند و درباره گذشته توضیحی مستند ارائه دهد؛ اما حافظه جمعی ممکن است بر عناصر نمادین، عاطفی و هویتی تأکید کند. این دو الزاماً در تقابل با یکدیگر نیستند، ولی کارکرد یکسانی نیز ندارند. تاریخ‌ نگار باید بتواند میان روایت‌های حافظه و شواهد تاریخی تمایز بگذارد، بی‌آنکه اهمیت اجتماعی خود حافظه را نادیده بگیرد. پی‌یر نورا در مجموعه پژوهشی قلمروهای حافظه مفهوم مکان‌های حافظه را برای توضیح پیوند میان گذشته و نمادهای مادی و معنوی جامعه بسط داد. از نظر او، یادمان‌ها، بناها، موزه‌ها، مناسبت‌ها، پرچم‌ها و حتی برخی متون و نمادهای ملی، مکان‌هایی هستند که حافظه جمعی در آن‌ها تثبیت و بازتولید می‌شود. در ایران نیز میدان‌ها، آرامگاه‌ها، بناهای تاریخی، مقبره شخصیت‌های ملی و مذهبی و حتی نام خیابان‌ها و شهرها، در ساخت حافظه عمومی نقش داشته‌اند. آرامگاه فردوسی در توس، برای مثال، فقط محل دفن یک شاعر نیست؛ بلکه در دوره معاصر به نمادی از زبان فارسی، هویت ملی و پیوند با گذشته ایران تبدیل شده است. بازسازی و افتتاح آرامگاه او در دوره رضاشاه باید در ارتباط با سیاست‌های فرهنگی و ملی‌گرایانه آن دوره مطالعه کرد. مرادی در پژوهش‌های خود درباره میراث باستانی و سیاست هویت در ایران معاصر نشان می‌دهد که یادمان‌های تاریخی می‌توانند در فرایند باز تعریف هویت ملی و انتخاب گذشته مطلوب نقش‌آفرین باشند.در این میان، حافظه ملی همواره حاصل توافق عمومی نیست. روایت‌ های مختلف از گذشته ممکن است با یکدیگر رقابت کنند.

🔶 دکتر علی دارابی از الزامات راهبردی ایران در دوران «صلح مسلح» نوشت

🔷 دکتر علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و عضو هیئت‌امنای اندیشکده دتا، در یادداشتی به بررسی الزامات راهبردی ایران در شرایط موسوم به «صلح مسلح» پرداخت.

🔻 وی در بخشی از این یادداشت، با اشاره به پیامدهای سیاسی جنگ با ایران در عرصه داخلی آمریکا و رژیم صهیونیستی، نوشت:

در پی پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای و دستیابی آنان به اکثریت در هر دو مجلس سنا و نمایندگان، دونالد ترامپ، جی‌دی ونس و شماری از متحدان سیاسی آنان، جنگ با ایران را یکی از عوامل اصلی شکست جمهوری‌خواهان عنوان کرده‌اند.

همچنین، بر اساس نظرسنجی منتشرشده به نقل از روزنامه «تایمز اسرائیل»، حدود ۹۲ درصد از اسرائیلی‌ها، شکست احتمالی بنیامین نتانیاهو در انتخابات را به‌منزله پیروزی ایران در جنگ ارزیابی کرده‌اند.

🆔️ @Cdi_iri

تلگرام | روبیکا | اینستاگرام | ایتا | بله | ایکس |🇮🇷

🔷 چاپ ایتالیایی کامل‌ترین شاهنامه فردوسی به ایران رسید

🔷 مدیرکل اروپا و آمریکای سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در دیدار با قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور، نسخه برگردان (فاکسیمیله) شاهنامه فردوسی را که با همکاری متخصصان ایتالیایی تهیه شده است، به معاونت میراث فرهنگی تقدیم کرد.

www.chtn.ir/x4xWX

۲۱۶۱۷ آبان

از اینرو، به گمانم یک حمله نظامی به ایران و جنایتی جدید و اعلام پیروزی و خاتمه جنگ، بسیار محتمل است که باید فرماندهان نیروهای مسلح، شورای عالی امنیت ملی، دولت و سایر مسئولان آمادگی لازم را برای این شرایط داشته باشند. در چنین وضعیت و هنگامه‌ای که «دوران صلح مسلح» و «عدم خاتمه جنگ» را شاهد هستیم، باید دستگاه دیپلماسی کشور با حمایت بایسته همه مسئولان و مردم، بیشتر از گذشته بتواند ابتکار عمل در افزایش ائتلاف همراهان ایران و کاهش حلقه دشمنان در عرصه جهانی را به دست گیرد. ایران کشوری مستقل، آزاد ، ایستاده و سربلند است. راهبردهای حکمرانی آن متأثر از آمد و شد، فراز و فرود این حزب یا آن فرد در فلان کشور نیست. شعار «نه شرقی ـ نه غربی» ترجمان حقیقی این راهبرد است. آنچه که بارها همه دلسوزان کشور هشدار داده‌اند، همانا حفظ وحدت و افزایش انسجام ملی حول پرچم ایران، مذموم شمردن هر گونه دو قطبی سازی، حاشیه سازی و اختلاف، اجتناب از مقدم شمردن منافع فردی، باندی و حزبی سیاسی بر منافع ملی کشور، تأمین زیست شرافتمندانه برای آحاد مردم از سوی دولت و مسؤلان در راستای تاب‌آوری اجتماعی و تجلیل از نقش آفرینی حماسی و عزتمندانه مردم از جنگ ۱۲ روزه در خرداد ۱۴۰۴ تاکنون است. ✅️ این یادداشت در روزنامه اطلاعات مورخ ۱۷ آبان ماه ۱۴۰۵ به آدرس زیر منتشر شده است . 👇 www.ettelaat.com/x3wPk

۳۵۶۱۷ آبان

اعترافات بزرگ !
در پی پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان دوره‌ای و تسلط آنها بر هر دو مجلس (سنا و نمایندگان)، ترامپ، ونس و بسیاری از متحدان آنها جنگ با ایران را دلیل اصلی شکست جمهوری خواهان دانسته‌اند. برابر یک نظرسنجی به نقل از «روزنامه تایمز اسرائیل»، حدود ۹۲% اسرائیلی‌ها شکست نتانیاهو در انتخابات را به معنای پیروزی ایران در جنگ دانسته‌اند. نخست وزیر کودک‌کش رژیم صهیونیستی اعتراف کرده بود که: «ایران به دنبال شکست من در انتخابات است و شکست من، شکست اسرائیل خواهد بود».
«امانوئل مکرون»، رئیس جمهور فرانسه نیز عامل اصلی اعتراضات در فرانسه را «جنگ علیه ایران و مسدود شدن تنگه هرمز و افزایش قیمت سوخت» دانسته است. همچنین «رافائل گروسی»، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در جدیدترین مصاحبه خود گفته است که: «ایران در حال حاضر سلاح هسته‌ای ندارد». تاریخ فراموش نکرده است که «جک استراو»، وزیر خارجه اسبق انگلیس نیز سالیان پیش (۸ سال بعد از حمله آمریکا، انگلیس... به عراق) گفته بود که: «آن جنگ غیر قانونی بود و عراق سلاح هسته‌ای نداشت». همچنین به یاد داریم که «مادلین آلبرایت»، وزیر خارجه کلینتون نیز بعدها رسماً اعتراف کرد که: «سال ۱۹۵۳ آمریکا نقش بارزی در سرنگونی نخست وزیر مردمی ایران یعنی دکتر محمد مصدق داشت و اکنون می‌توان به سادگی دریافت که چرا بسیاری از ایرانیان از این دخالت آمریکا در امور داخلی شان خشمگین هستند». چندی قبل «جان کری» وزیر امور خارجه اوباما هم اعتراف کرد که: «آمریکا در سرنگونی دولت ملی مصدق نقش داشته است».
«جی‌دی‌ونس» معاون رئیس جمهور آمریکا گفته است که اگر بخواهیم در انتخابات آینده مردم به جمهوری خواهان رای دهند، باید جنگ با ایران را پایان دهیم و در روابط‌مان با اسرائیل تجدید نظر کنیم. در کتاب ۴ جلدی «دیپلماسی با صدای بلند» که توسط دفتر پژوهشهای تاریخ شفاهی دانشگاه کلمبیا با همکاری بنیاد مطالعات ایران انجام شده است و موسسه انتشاراتی روزنامه ایران آن را ترجمه و منتشر کرده است، دخالت‌های آشکار آمریکا در امور داخلی ایران در دوران پهلوی با ذکر منابع و مستندهای فراوان از زبان مقامات آمریکایی بیان شده است. «اوباما» رئیس جمهور اسبق آمریکا تصریح کرده که: «ایران سلاح هسته‌ای نداشت». حال اگر بخواهیم این مداخلات غیرقانونی ضد بشری را ادامه دهیم، فهرست بلند بالایی از تجاوزات آمریکا را که برگرفته از صفت استکباری، سلطه طلبی و زورگویی اوست، شامل خواهد شد. اما به بهانه شکست دو خیانتکار تاریخ (دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو) در انتخابات اخیر آمریکا و سرزمین‌های اشغالی، نباید از ادامه جنگ و جنایات این دو بازنده بزرگ غافل باشیم؛ بلکه باید میزان آمادگی، بازدارندگی، قدرت دفاعی و تهاجمی خود را همزمان با ابتکار عمل داشتن در عرصه دیپلماسی مورد توجه بایسته قرار دهیم.
اسرائیل در ۲ سال گذشته به ۸ کشور ایران، سوریه، لبنان، مالی، قطر، یمن، یونان، تونس و نیز غزه حمله کرده است. «دنیل درزنر» و «الیزابت ساندرز» در نشریه «فارن افرز» با استفاده از اصطلاح سیاسی «اردک لنگ» ( Lame Duck ) دربارۀ ترامپ، هشدار داده‌اند که ترامپ با شکست بزرگ در انتخابات و از دست دادن مجلس سنا و نمایندگان و کاهش پشتوانه‌های سیاسی، اینک از هر زمان دیگری خطرناک تر شده است.
«رویترز» نیز نوشت: «به حرف‌های ترامپ گوش ندهید، او چیزی برای از دست دادن ندارد». اخبار پیدا و نهان موجود هم حاکی از عملیات انتقال واحدهای عملیات ویژه ارتش آمریکا علیه ایران در منطقه است. اگر چه «برنی سندرز» سناتور دموکرات اعلام کرد که: «جنگ با ایرانی‌ها غیرقانونی و مغایر با قانون اساسی است و ما این جنگ را متوقف خواهیم کرد، نه تنها با تصویب قطعنامه‌ها، بلکه با قطع بودجه». در عین حال باید از این شکاف میان دموکرات‌ها و جمهوری خواهان حداکثر استفاده را برد. اگر چه بیشترین تحریم‌های فلج کننده توسط همین دموکرات‌های آمریکایی علیه ایران در طول ۵۰ سال اخیر صورت گرفته است، اما تنفر عمومی از ترامپ در افکار عمومی آمریکا به قدری گسترده شده که جامعه آمریکا برای کسب مجدد اعتبار و جایگاه جهانی گذشته‌اش خط فاصله زیادی با ترامپ خواهد داشت و این یک فرصت سیاسی مهم برای دیپلماسی ایران محسوب می‌شود.
از سوی دیگر، بی آبرویی و شکست مفتضحانه نخست وزیر رژیم غاصب اسرائیل هم اختلافات زیادی را در اردوگاه غاصبان ایجاد کرده است که قدرت گیری اعراب داخل سرزمین‌های اشغالی، یکی از این پیامدها است. ترامپ قبل از انتخابات تهدید کرده بود که اگر در انتخابات شکست بخورد به «آقای وتو» تبدیل خواهد شد و از اختیارات قانونی که به عنوان رئیس جمهور و فرمانده کل قوا دارد استفاده خواهد کرد.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد که این پلتفرم‌ها نه‌تنها کانال توزیع محتوا، بلکه نهادهایی هستند که ماهیت تولید، ارزش‌ گذاری و مصرف فرهنگی را دگرگون کرده‌اند. حکمرانی فرهنگی سنتی که بر نهادهای رسمی و فیزیکی متکی بود، اکنون با منطق پلتفرمی—داده‌محور، الگوریتمی و شبکه‌ای—روبه‌روست و نیازمند بازتعریف است.مساجد نیز در این فضا در حال بازتعریف نقش خود هستند. تلاش‌ هایی برای تبدیل مساجد به کانون‌های حل مسائل اجتماعی و استفاده از ظرفیت رسانه‌ای آنها صورت گرفته است. دبیر شورای فرهنگ عمومی بر ضرورت گفتمان مسجد محور و هم‌افزایی میان مسجد، مدرسه و محله به‌عنوان سه ضلع شکل‌گیری فرهنگ عمومی تأکید کرده است. این تلاش‌ها نشان‌دهنده تلاش برای بازتولید نهادهای واسط سنتی در بستر جدید است. تحلیل نهادگرایانه: تداوم، گسست و مکمل بودن از منظر نهادگرایی، تحول نهادهای واسط صرفاً تغییر ابزار نیست؛ تغییر در ساختار انگیزشی و قواعد بازی است. نهادهای سنتی بر اعتماد محلی، تکرار تعامل و هنجارهای مشترک متکی بودند. نهادهای دیجیتال بر مقیاس، سرعت، شخصی‌سازی الگوریتمی و داده‌محوری استوارند. این تغییر، وابستگی به مسیر را نیز دگرگون می‌کند: مسیرهای قدیمی (مانند نقش محوری مسجد و خانواده) همچنان اثرگذارند، اما مسیرهای جدید (الگوریتم‌های توصیه محتوا) به‌سرعت خود تقویت‌شونده می‌شوند. چالش اصلی، ناسازگاری نهادی است. قواعد رسمی سیاست‌گذاری فرهنگی هنوز عمدتاً برای نهادهای سنتی و رسانه‌ های متمرکز طراحی شده‌اند، در حالی که واقعیت فرهنگی روزمره در فضای الگوریتمی جریان دارد. این شکاف، هزینه‌های مبادله را افزایش می‌دهد و اثربخشی سیاست‌ها را کاهش می‌دهد. در رویکرد نهادگرایی باید به‌جای تلاش برای کنترل کامل، بر ایجاد مکمل بودن نهادی تمرکز شود: تقویت ظرفیت نهادهای سنتی برای حضور مؤثر در فضای دیجیتال، و تنظیم قواعد پلتفرم‌ها به‌گونه‌ ای که با هنجار های پایدار جامعه هم‌ راستا شوند. این رویکرد نهادگرایانه باید سه سطح را پوشش دهد: نخست، تحلیل تاریخی تحول نهادهای واسط و نقاط عطف آنها؛ دوم، بررسی قواعد رسمی و غیررسمی حاکم بر پلتفرم‌های دیجیتال در ایران؛ و سوم، مطالعه تجربی تأثیر این نهادها بر بازتولید یا تغییر هنجارهای فرهنگی

۴۸۱۶ آبان

۴۱۱۶ آبان

اما موسیقی تنها زمانی اهمیت تاریخی خود را آشکار می‌کند که به موقعیت اجرا و شنیدن توجه کنیم. یک آواز در مجلس خصوصی اجرای موسیقی در دربار، نوای نوازندگان در قهوه‌ خانه و اجرای عمومی در سالن کنسرت، از نظر اجتماعی یکسان نیستند. هرکدام مخاطبان، قواعد رفتاری، مناسبات قدرت و شیوه شنیدن متفاوتی دارند. فاطمی در مقاله موسیقی، جشن و جنسیت در ایران از دوره قاجار تا اوایل پهلوی نشان می‌دهد که موسیقی و سرگرمی را باید در ارتباط با ساختار جشن‌ها، موقعیت اجتماعی نوازندگان و مناسبات جنسیتی مطالعه کرد.این مسئله به‌ویژه در مطالعه صدای زنان اهمیت دارد. حضور زنان در مجالس موسیقی، محدودیت‌های اجرای عمومی، ضبط صدای خوانندگان و تحول موقعیت اجتماعی آوازخوانی، بخشی از تاریخ فرهنگی جنسیت در ایران است. پژوهش نکویی درباره جنسیت و آوازخوانی در چشم‌انداز صوتی پهلوی نشان می‌دهد که تحول موسیقی در دوره پهلوی با تغییرات فرهنگ عمومی، گسترش زیر ساخت‌های صوتی و مناسبات جنسیتی ارتباط داشت. در این دوره، تولید و گردش موسیقی از محافل محدود فراتر رفت و با رشد سالن‌های اجرا، کافه‌ها و بازار صفحه‌های گرامافون، صورت تازه‌ای از فرهنگ شنیداری پدید آمد. تحول مهم دیگر، ورود فناوری‌های ضبط و پخش صدا بود. پیش از این فناوری‌ها، بخش بزرگی از تجربه موسیقایی به حضور فیزیکی اجراکننده و شنونده وابسته بود؛ اما گرامافون و سپس رادیو امکان جدایی صدا از موقعیت اولیه اجرا را فراهم کردند. صدا می‌توانست ضبط شود، تکثیر گردد، به خانه‌ها راه یابد و مخاطبانی بسیار فراتر از محل اجرا پیدا کند. تأسیس رادیو تهران در سال ۱۹۴۰م، نقطه عطفی در این تحول بود. نکویی در مقاله رادیو: تاریخ فرهنگی جدیدی از شنیدن موسیقی ایرانی (۱۹۴۰–۱۹۵۲) نشان می‌دهد که رادیو فقط وسیله انتقال موسیقی نبود؛ بلکه در بازآرایی فرهنگ شنیدن، گسترش ارتباط میان دولت و جامعه و شکل‌گیری مخاطبان جدید نقش داشت. رادیو به تدریج نوعی تجربه مشترک شنیداری ایجاد کرد که در آن افراد در مکان‌های مختلف می‌توانستند برنامه‌های مشابهی را بشنوند. در نتیجه، تاریخ موسیقی به تاریخ رسانه، مصرف فرهنگی و تحول رابطه دولت و جامعه نیز پیوند خورد. در کنار موسیقی، آیین‌های مذهبی و مناسبت‌های جمعی نیز از مهم‌ترین عرصه‌های تولید و انتقال صدا بوده‌اند. تلاوت، اذان، نوحه‌، مرثیه، تعزیه و مناسک سوگواری، علاوه بر کارکرد دینی، حافظه جمعی و احساس تعلق اجتماعی را بازتولید می‌کنند. به‌ویژه در آیین‌ های محرم، صدا نقش مهمی در تبدیل یک روایت تاریخی به تجربه‌ای جمعی و تکرار شونده دارد. مرثیه و نوحه، گذشته را از سطح خاطره و روایت به سطح تجربه عاطفی و شنیداری منتقل می‌کنند. بنابراین، مطالعه تاریخ آیین‌ها بدون بررسی صدا، آهنگ، شیوه اجرا و مخاطبان آن‌ها ناقص خواهد بود.از سوی دیگر، باید به صداهایی توجه کرد که در تاریخ رسمی کمتر ثبت شده‌اند: آواز در محیط خصوصی، لالایی مادران، آواز کارگران و کشاورزان، نغمه‌های محلی، صدای کودکان و گروه‌های حاشیه‌ای. این صداها می‌توانند تاریخ تجربه گروه‌هایی را آشکار کنند که در اسناد سیاسی و اداری کمتر حضور دارند. سکوت منابع درباره این صداها نباید به معنای فقدان آن‌ها تلقی شود؛ بلکه خود می‌تواند مسئله‌ای برای پژوهش تاریخی باشد. ۳.شنیدن جامعه و بازخوانی نظم فرهنگی: تاریخ صدا و سکوت در ایران، امکان تازه‌ای برای مطالعه رابطه فرهنگ و قدرت فراهم می‌آورد. در این رویکرد، موسیقی تنها هنر نیست، بلکه فعالیتی اجتماعی است؛ اذان فقط یک عمل عبادی نیست، بلکه بخشی از سازمان‌دهی زمان و فضای عمومی است؛ رادیو صرفاً فناوری ارتباطی نیست، بلکه عاملی در تحول فرهنگ شنیدن و شکل‌ گیری تجربه مشترک اجتماعی است؛ و سکوت نیز همیشه فقدان صدا نیست، بلکه گاه حاصل محدودیت، حذف یا نظم‌بخشی اجتماعی است.البته تدوین چنین تاریخی مستلزم تنوع‌ بخشی به منابع است. رساله‌های موسیقی، سفرنامه‌ها، خاطرات، اسناد حکومتی، مطبوعات، صفحات گرامافون، آرشیوهای رادیویی، گزارش‌ها و روایت‌های شفاهی باید در کنار یکدیگر قرار گیرند. همچنین باید تفاوت‌های منطقه‌ای، قومی، دینی و طبقاتی را در نظر گرفت. در نهایت، شاید بتوان گفت جامعه ایرانی را نه فقط از آنچه نوشته و ساخته است، بلکه از آنچه شنیده، نواخته، منع شده نیز می‌توان شناخت. تاریخ فرهنگی زمانی به افق‌های تازه دست می‌یابد که گوش تاریخ‌نگار نیز در کنار چشم او قرار گیرد.

جهان زیسته ایرانیان؛ جستارهایی در تاریخ فرهنگی۳ تاریخ صدا و سکوت در ایران؛ موسیقی، آیین، قدرت و زندگی محمدوحیدقلفی ۱۵ آبان ماه ۱۴۰۵ حدود۱۲۰۰ کلمه/ ۳دقیقه ۱.تاریخ را می‌توان شنید بخش بزرگی از تاریخ‌ نگاری بر آن چیزی متمرکز است که می‌توان دید، خواند یا در اسناد مکتوب یافت؛ اما جوامع گذشته علاوه بر جهان دیداری و نوشتاری، جهان شنیداری خاص خود را نیز داشته‌اند. صدای اذان از مناره‌ها، نوای موسیقی در مجالس، طبل و نقاره در دربار، آواز در بازار و کارگاه، صدای فروشندگان دوره‌گرد، زنگ کاروان‌ها، هیاهوی میدان‌ها، مرثیه‌خوانی در آیین‌های سوگواری و حتی سکوت تحمیل‌شده بر برخی صداها، همگی بخشی از تجربه تاریخی جامعه بوده‌اند. از این منظر، صدا صرفاً پدیده‌ ای فیزیکی یا موضوعی متعلق به تاریخ موسیقی نیست؛ بلکه پدیده‌ای اجتماعی و فرهنگی است که با قدرت، دین، جنسیت، طبقه، فضای شهری و مناسبات عمومی ارتباط دارد. هر جامعه‌ای نظام شنیداری خاصی دارد: برخی صداها را مشروع و محترم می‌شمارد، برخی را تحمل می‌کند و برخی دیگر را نامطلوب، مزاحم یا ممنوع می‌داند. بنابر این، آنچه شنیده می‌شود و آنچه امکان شنیده‌ شدن نمی‌یابد، می‌تواند اطلاعات مهمی درباره نظم اجتماعی و فرهنگی یک دوره تاریخی فراهم آورد.تاریخ صدا و سکوت در واقع مطالعه تحول رابطه انسان‌ها با محیط شنیداری و بررسی چگونگی سازمان‌یابی، کنترل و بازتفسیر صداها در زندگی اجتماعی است. هدف این گفتار، طرح این رویکرد برای مطالعه تاریخ فرهنگی ایران و نشان دادن ظرفیت آن در بازخوانی مناسبات میان موسیقی، آیین، قدرت و جامعه است. ۲.صدا به‌مثابه پدیده‌ای تاریخی و اجتماعی: مطالعات جدید تاریخ فرهنگی و مطالعات صدا، توجه پژوهشگران را از موسیقی به معنای محدود آن به کل محیط شنیداری جوامع گسترش داده است. در این چارچوب، مفهوم چشم‌ انداز صوتی اهمیت دارد؛ مفهومی که موری شافر در کتاب تنظیم جهان برای توضیح محیط صوتی و نسبت انسان با صداهای پیرامونی بسط داد. بر اساس این نگاه، هر شهر و جامعه دارای مجموعه‌ای از صداهای مشخص است که از طبیعت، فعالیت اقتصادی، مناسبات اجتماعی، فناوری و نهادهای فرهنگی سرچشمه می‌گیرند. در تاریخ ایران، می‌توان این رویکرد را از بررسی صداهای محیطی و آیینی آغاز کرد. صدای آب در جوی‌ها و باغ‌ها، زنگ کاروان‌ها، صدای فعالیت پیشه‌وران، آوازهای کار، بانگ مؤذنان و نواهای آیینی، اجزای محیط شنیداری شهرها و روستاهای ایرانی بوده‌اند. این صداها علاوه بر کارکرد ارتباطی، در تنظیم زمان اجتماعی نیز نقش داشته‌اند. اذان زمان عبادت را اعلام می‌کرد، نقاره در برخی مراکز حکومتی نشانه زمان و اقتدار بود و بانگ‌ های عمومی، اطلاعات و اخبار را در فضای شهری منتشر می‌کردند. از این منظر، تاریخ صدا با تاریخ زمان و مکان پیوند می‌خورد. شهر فقط مجموعه‌ای از بناها و خیابان‌ها نیست؛ فضایی است که در آن صداها توزیع می‌شوند، با یکدیگر رقابت می‌کنند و گاه در خدمت بازنمایی اقتدار قرار می‌گیرند. پژوهشی با عنوان جرایم صوتی: صدا، موسیقی نامشروع و انتظام‌بخشی در شهرهای ایران سده ۱۹ نشان می‌دهد که در شهرهای دوره قاجار، صداهای مجاز و غیرمجاز در چارچوبی از احکام دینی، اخلاق اجتماعی و اقتدار حکومتی تعریف می‌شدند این پژوهش با بررسی گزارش‌ها، روزنامه‌ها و خاطرات، نشان می‌دهد که صداهایی مانند موسیقی نامطلوب، هیاهوی افراد حاشیه‌نشین و برخی رفتارهای عمومی می‌توانستند موضوع مداخله و مجازات قرار گیرند. حتی سکوت نیز گاه نشانه نظم و فقدان آشوب تلقی می‌شد. موسیقی یکی از مهم‌ ترین عرصه‌های این تاریخ است، اما مطالعه تاریخی آن باید از محدود کردن موضوع به تحول دستگاه‌ها، سازها و استادان موسیقی فراتر رود. پورجوادی در کتاب موسیقی‌سازی در ایران از سده پانزدهم تا اوایل سده بیستم، با استفاده از رساله‌های موسیقی، مجموعه‌های اشعار، سفرنامه‌ها، زندگی‌نامه‌ها، خاطرات موسیقی‌دانان، تصاویر و اسناد، موسیقی را در زمینه‌های اجتماعی و تاریخی آن بررسی می‌کند. اهمیت این پژوهش در آن است که موسیقی را با حامیان درباری، سازمان اجتماعی نوازندگان، مجالس اجرا، فرهنگ درباری و ارتباطات فرهنگی منطقه‌ای پیوند می‌دهد. برای مثال، موسیقی در دوره صفوی را نمی‌توان فقط از طریق آثار نظری یا ساختار نغمه‌ها شناخت؛ باید جایگاه موسیقی‌دانان در دربار، نقش محافل خصوصی، حضور نوازندگان در آیین‌ها و نسبت موسیقی با فرهنگ شهری و درباری را نیز بررسی کرد. در دوره قاجار نیز حمایت درباری، تحول مجالس موسیقی و نقش استادانی چون میرزا عبدالله و درویش‌خان، بخشی از تاریخ اجتماعی موسیقی را تشکیل می‌دهند. ایرانیکا در مدخل موسیقی ایرانی به تداوم مناقشه درباره اجرای موسیقی در دوره اسلامی و نقش دربارها، سلسله‌های صوفیانه و نیروهای اجتماعی جدید در حمایت از آن اشاره می‌کند.

تصمیم‌ها و نهادهای گذشته، گزینه‌های امروز را محدود می‌کنند. تجربه تاریخی دولت‌های متمرکز، جایگاه ویژه دین در زندگی اجتماعی، و ساختارهای پس از انقلاب، مسیر خاصی برای توسعه فرهنگی ایجاد کرده‌اند که خروج از آن پرهزینه است. مطالعاتی که از نظریه وابستگی به مسیر در حوزه‌های مختلف ایران استفاده کرده‌اند، نشان می‌دهند که نهادهای اولیه پس از نقاط عطف تاریخی (مانند انقلاب یا جنگ) خودتقویت‌شونده می‌شوند و تغییر آنها دشوار می‌گردد. این وابستگی در فرهنگ عمومی خود را به شکل شکاف میان مصوبات رسمی و واقعیت‌های غیررسمی نشان می‌دهد. بسیاری از تحلیل‌گران داخلی به این نکته اشاره کرده‌اند که با وجود شبکه گسترده شوراهای فرهنگ عمومی، بخش قابل‌توجهی از مصوبات فاقد ضمانت اجرایی مؤثر هستند یا با هنجارهای روزمره جامعه هم‌خوانی ندارند. این پدیده دقیقاً همان چیزی است که نهادگرایی پیش‌بینی می‌کند: نهادهای رسمی بدون حمایت نهادهای غیررسمی و باورهای مشترک، کارایی محدودی دارند. علاوه بر این، نهادگرایی بر مکمل بودن نهادی تأکید می‌کند. کارایی یک نهاد به هماهنگی آن با نهادهای دیگر وابسته است. اگر خانواده ارزش‌های خاصی را منتقل کند، مدرسه آنها را تقویت نکند، رسانه آنها را تضعیف کند و نهادهای دینی پیام متناقضی بفرستند، نتیجه نه توسعه فرهنگ عمومی، بلکه گسست و سردرگمی خواهد بود. معماری پنهان فرهنگ عمومی در ایران دقیقاً در این شبکه پیچیده تعاملات نهفته است. *دلالت‌های پژوهشی و چالش‌ها این بحث باید سه لایه را همزمان بررسی کند: نخست، نهادهای رسمی و قواعد نوشته‌شده؛ دوم، نهادهای غیررسمی و هنجارهای نانوشته؛ و سوم، نظام‌های باور و شناختی که این دو لایه را به هم پیوند می‌دهند. چالش اصلی این است که تغییر نهادی تدریجی و زمان‌بر است. نورث هشدار می‌دهد که نهادها به‌سرعت تغییر نمی‌کنند و تلاش‌های رادیکال برای «مهندسی» فرهنگ اغلب با مقاومت مسیرهای تاریخی مواجه می‌شوند. بنابراین، هر برنامه توسعه فرهنگ عمومی باید از شناسایی نقاط قفل‌شدگی نهادی آغاز شود و سپس به‌دنبال اصلاحات تدریجی و مکمل باشد. *نتیجه‌گیری گفتار نخست بر این نکته اساسی تأکید دارد که فرهنگ عمومی در ایران معماری نهادی دارد، نه معماری شخصی. افراد بازیگران این معماری هستند، اما قواعد بازی را نهادها تعیین می‌کنند. شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای فرهنگ عمومی ستون‌های رسمی این معماری‌اند، اما ستون‌های غیررسمی—خانواده، دین، هنجارهای محلی و رسانه‌های جدید—نقش تعیین‌کننده‌تری در شکل‌دهی رفتار روزمره ایفا می‌کنند. درک این معماری پنهان، پیش‌شرط هرگونه سیاست‌گذاری موفق در حوزه توسعه فرهنگ عمومی است. بدون این درک، تلاش‌ها در سطح افراد باقی می‌ماند و معماری عمیق‌تر همچنان مسیر را تعیین خواهد کرد. رویکرد نهادگرایانه، راه را برای شش گفتار بعدی می‌گشاید: از تحول نهادهای واسط تا امکان مهندسی تدریجی تغییر. هر گفتار، لایه‌ای دیگر از این معماری را آشکار خواهد ساخت.

۵۳۱۵ آبان

🔰از کیمیاگری تا بحران اقلیم؛ پرفروش‌ترین کتاب‌های سال ۲۰۲۶(ibna.ir/x6KYL)

🔸بازار جهانی نشر در سال ۲۰۲۶ میلادی شاهد شکوفایی کم‌نظیری بود؛ سالی که در آن خوانندگان تشنه حقیقت، با استقبال چشمگیر از پژوهش‌های عمیق در حوزه‌های تاریخ علم، محیط زیست و سلامت روان، رکوردهای تازه‌ای به ثبت رساندند

🔸بررسی آمارهای فروش در کتابفروشی‌های معتبر جهان و گزارش‌های موسسات سنجش بازار نشان می‌دهد که خوانندگان در این سال گرایش چشمگیری به آثار تحقیقی، کتب دینی و پژوهش‌های عمیق در حوزه‌های تاریخ علم، محیط زیست و سلامت روان نشان داده‌اند. در حالی که دهه‌ها پیش برخی کارشناسان زوال کتاب‌های کاغذی و تخصصی را پیش‌بینی می‌کردند، سال ۲۰۲۶ نشان داد که مخاطب امروز تشنه خواندن روایت‌های مستند و عمیق درباره مسائل بنیادین بشری است. این گزارش به بررسی و معرفی دقیق پرفروش‌ترین و شاخص‌ترین کتاب‌های منتشر شده در جهان در سال ۲۰۲۶ می‌پردازد و هر اثر را با جزئیات کامل معرفی می‌کند.

🔸 بازار نشر کتاب در سال ۲۰۲۶ میلادی، فراتر از یک سرگرمی ساده، به میدانگاهی برای پاسخگویی به بزرگ‌ترین دغدغه‌های بشری تبدیل شد. از مطالعات عمیق دینی و قرآنی گرفته تا افشاگری‌های فناوری، تاریخ علم و بحران‌های زیست‌محیطی، کتاب‌های پرفروش امسال توانستند آینه‌ای تمام‌نما از چالش‌ها و امیدهای انسان معاصر باشند و رکوردهای درخشانی در تاریخ نشر جهانی به ثبت برسانند.

@ibna_official

۳۸۱۵ آبان

اشتراک‌گذاری کانال «دكتر على دارابى»

لینک کوتاه کانال را مستقیم در اپ Telegram باز می‌کند — نه در تب مرورگر.

tg.me/go/dr_alidarabi

این کانال شماست؟ اضافه کنید @tgme به‌عنوان ادمین — و ببینید چند نفر روی لینک‌های شما کلیک می‌کنند. مشاهده آمار ←

کانال‌های مشابه

همه مشابه‌ها ←

می

میراث‌‌آریا۳٫۷ هزار مشترک

باز کردن

سی

سید عزت الله ضرغامی۲٫۶ هزار مشترک

باز کردن

اخ

اخبار میراث فرهنگی استان زنجان۵۵۷ مشترک

باز کردن

Channel 2021۳۵۳ مشترک

باز کردن

خب

خبر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان شرقی۱٫۲ هزار مشترک

باز کردن

سی

سیدمحمد حسینی۴۳۶ مشترک

اخبار میراث استان اصفهان (چاپارخانه)۶۵۹ مشترک

باز کردن