АЛЛОҲ ТАОЛОГА “СИЗ” ДЕБ МУРОЖААТ ҚИЛИШ
❓ 2214-САВОЛ: Нима учун Аллоҳ таолога “сиз” деб эмас, “сен” деб мурожаат қиламиз. “Сиз” ҳурмат маъносида ишлатиладику.
💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Аллоҳ таолога мурожаат қилишда У Зотнинг ягона эканини ифодаловчи сўзлар билан хитоб қилиш лозим бўлади. Бизнинг тилимизда эса бунга фақатгина “сен” олмоши тўғри келади. Чунки ўзбек тилшунослик қоидасига кўра иккинчи шахсда “сиз” олмоши “сен”нинг кўплик шакли ҳисобланади. Тўғри, “сиз” дейишда ҳурмат, эҳтиром маъноси бор, шу билан бирга кўплик маъноси ҳам бор. Шу сабабли “сиз” сўзини Аллоҳ таолога мурожаат қилишда қўллаб бўлмайди.
Қолаверса, бизнинг диёрларда ёзилган туркий манбаларнинг барчасида Аллоҳ таолога “сен” деб ишлатилгани учрайди.
Масалан, 1644-1724 йилларда яшаган тасаввуф намоёндаларидан бири ҳазрати Сўфи Аллоҳёр раҳимаҳуллоҳнинг юртимизда севиб ўқиладиган асари “Саботул ожизин”да у кишининг “сен” деб муножот қилгани учрайди:
“Сан осон этмасанг андоғ саволи,
Нечук кечгай ғариб бандангни ҳоли?
Деса: “ман роббук” икки абди даргоҳ,
Тилимга жорий қилғил: “Роббим – Оллоҳ!
Шундай экан, Аллоҳ таолога мурожаат қилишда “сен” дейиш ҳурматсизлик эмас, балки юртимиздаги мусулмонлар қадимдан амал қилиб келаётган мурожаат, муножот услуби, тилшунослик қоидасининг тақозоси ҳисобланади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
👍YouTube 👍Instagram 👍Facebook 👍Ummalife
😎 РАСМИЙ САҲИФА ✅ УЛАШИНГ🗣
