💥چملیگؤل؛ وقتی فرهنگ آزربایجان بدون بودجه و پشتوانه رسمی، خود را به نمایش میگذارد
سومین فستیوال کوراوغلو در چملی(چاملی)گؤل تیکانتپه، در ۵ شهریورماه ۱۴۰۵ با حضور حدود ۲۰ هزار نفر از نقاط مختلف، فراتر از یک جشن فرهنگی برگزار شد. این گردهمایی را میتوان تصویری از مقاومت مدنی آزربایجان در برابر فراموشی، یکسانسازی و سیاستهای آسیمیلاسیون دانست.
از قاشقاییوردو و خراسان تورکنشین تا زنگان، ابهر، همدان، قیروه/قوروه، بیجار، تیکانتپه، قوشاچای، اورمو، تبریز، اردبیل و ... مردم با زبان، موسیقی، رقص، پوشش و روایتهای تاریخی خود در یک نقطه گرد آمدند. این حضور گسترده نشان داد که تقسیمات اداری و مرزبندیهای سیاسی نمیتواند پیوند تاریخی و فرهنگی شهرها و جوامع تورک را از میان ببرد.
در قلب این گردهمایی، نام کوراوغلو قرار داشت. شخصیتی که در حافظه شفاهی مردم، تنها یک قهرمان افسانهای نیست، بلکه نمادی از ایستادگی، عدالتخواهی و مقاومت در برابر زور و ستم است. حضور گسترده مردم در کنار نام و روایت کوراوغلو، نشان میدهد که میراث فرهنگی زمانی زنده است که خود مردم حامل و منتقلکننده آن باشند.
اهمیت این رویداد زمانی بیشتر میشود که بنا بر گفته برگزارکنندگان، بدون بودجه دولتی و بدون تکیه بر تبلیغات اقتصادی برگزار شده است. مردم خود آمدند، خود هزینه کردند و خود این گردهمایی را شکل دادند. با این حال، هزاران نفر از نقاط مختلف خود را به چملیگؤل رساندند، کیلومترها پیادهروی کردند، با کمبود امکانات کنار آمدند و با نظم و مشارکت جمعی، مراسم را برگزار کردند.
در مقابل، قطع کامل اینترنت در جریان مراسم، کمبود امکانات رفاهی و مشکلات زیرساختی، پرسشهای جدی درباره نگاه رسمی به چنین رویدادهای مردمی ایجاد میکند. چگونه ممکن است برای یک گردهمایی فرهنگی با این حجم از مشارکت مردمی، حتی امکان ارتباط و اطلاعرسانی آزاد نیز محدود شود؟
اما شاید مهمترین پیام چملیگؤل همین باشد: فرهنگ را نمیتوان با محدودیت اداری و خاموشکردن اینترنت خاموش کرد.
وقتی هزاران انسان از شهرهای مختلف برای شنیدن زبان مادری، دیدن رقص و پوشش بومی، شنیدن موسیقی و زنده نگهداشتن روایت کوراوغلو کنار هم قرار میگیرند، دیگر با یک برنامه ساده گردشگری مواجه نیستیم، با نمایش زنده یک حافظه جمعی روبهرو هستیم.
چملیگؤل در تیکانتپه، امروز فقط یک دریاچه طبیعی نیست. صحنهای بود که در آن فرهنگ، زبان، تاریخ و همبستگی ملت تورک خود را به نمایش گذاشت.
و کوراوغلو، همچنان از دل همین مردم سخن میگوید. مردمی که میراثشان را نه از دولت، بلکه از نسلهای پیشین گرفتهاند و خود را مسئول انتقال آن به نسل آینده میدانند.
«ارکین وطن اوغلو» - ۱۴۰۵/۶/۸
