🔭تلسکوپ اقلیدس اختروشهایی را در محدوده ۷۰۰ میلیون سال پس از مهبانگ، شناسایی کرده است.
🪐اختروَشها (Quasars)، سیاهچالههای ابرجرمی هستند که در مرکز کهکشانهای بزرگ جا خوش کردهاند. این سیاهچالهها که در اوایل پیدایش کهکشانها به وجود آمدهاند در طی این سالها، میلیونها برابر جرم خورشید، گاز و ستاره بلعیدهاند. جمع آوری این همه جرم در این مدت کوتاه نشان میدهد که این سیاهچالهها میبایستی با جرم زیادی متولد شده باشند. چالشی که ستاره شناسان هنوز در پی درک آن هستند.
تلسکوپ و دوربین اقلیدس وضوحی مشابه با تلسکوپ فضایی هابل دارد، در عین حال میدان دید وسیعی هم دارد و در طول ۱.۵ سال اول فعالیتش حدود ۳۰۰۰ درجه مربع (یعنی یک دهم کل آسمان) را بررسی کرده است.
🔴اختروشهای اولیه از نادرترین اجرام آسمانی هستند. آنهایی که مربوط به ۷۷۰ میلیون سال ابتدای کیهان هستند: به طور متوسط تنها یکی از آنها در هر ۱۰۰ درجه مربع از آسمان پیدا میشوند.(۱۰۰ درجه مربع معادل فضایی است که از کنار هم قرار دادن ۵۰۰ ماه کامل در آسمان پوشیده میشود). به لطف میدان دید وسیع اقلیدس، توانستهایم تعدادی از آنها را مشاهده کنیم.
صرف تصویر برداری کافی نیست. ستاره شناسان میبایستی طیف سنجی تکمیلی برای تضمین شناسایی خود انجام دهند که به مراتب زمانبرتر است.
🎓دامینگ یانگ (دانشگاه لیدن-هلند) به کمک هوش مصنوعی و همچنین روشهای آماری برای انتخاب اولیه امیدوارکننده ترین کاندیداها استفاده کرده است.
📈قبل از اقلیدس ۹ اختروش با انتقال به سرخ بیش از ۷ مشاهده شده بود. با ثبت ۱۲ اختروش اولیه و ۱۹ اختروش کمی مدرنتر (انتقال به سرخ بیش از ۶)، در مجموع این عدد به ۳۱ اختروش میرسد.
کهکشانهای اولیه پیرامون سیاهچاله مرکزیشان، جرم بسیار زیادی دارند.(نسبت به جوان بودن این کهکشانها سنگین هستند و گرنه تنها یک دهم جرم کهکشان راه شیری را دارا هستند). بنابراین غیر طبیعی نیست که سیاهچاله مدام جرم زیاد کند. معمولا جرم کهکشانها حدود ۲۰۰ برابر جرم سیاهچاله مرکزیشان است. اما در مورد دو تا از این اختروشهای اولیه که جرمشان تخمین زده شده است، این نسبت ۱۰۰ به ۱ است. یعنی سیاهچالهها دو برابر سنگینتر از آن هستند که انتظار میرفت.
جرم این اختروشهای اولیه در طول این زمان کم به حدود ۱۰۰ میلیون برابر جرم خورشید رسیده است. در طی ۲۰۰ میلیون سالی که گاز و ستاره کافی برای بلعیدن وجود داشته است، سیاهچالهها میتوانستند ۱۰۰ برابر رشد کنند. اما حتی بلعیدن گاز هم نمیتواند جرم بسیار زیاد این اختروشها را توضیح دهد.
❗️مگر اینکه این سیاهچالهها از ستارگان متولد نشده باشند. این سیاهچالهها نمیتوانند حتی از نسل اولیه ستارگان که سنگینتر بودهاند تشکیل شده باشند. ستاره شناسان فکر میکنند در عوض در این شرایط امکان به وجود آمدن "بذرهای سیاهچاله" با حداقل جرم ۱۰۰۰ خورشید، وجود داشته است.
با این حال بسیار زود است که بگوییم این دو اختروش چنین نتیجهای را تأیید میکنند. دلایلی برای تردید در تخمین جرم هردو اختروش وجود دارد و این گروه قصد دارد اندازهگیری های بیشتری انجام دهد. به گفته یانگ این اندازهگیریها برای حالت ایدهآل به تلسکوپ فضایی وب نیازمند هستند و این دقیقا همان چیزی است که اتفاق افتاده است: وب مشاهدات خود را انجام میدهد.
هر یک از این ۳۱ کوازار، سر نخی است که ما را به پاسخ پرسشهایمان در مورد سیاهچالههای اولیه در مرکز کهکشان نزدیک میکند.
برای مطالعه بیشتر:
https://skyandtelescope.org/astronomy-news/euclid-telescope-finds-quasars-within-700-million-years-of-the-big-bang/
Forwarded fromستاره شناسان
July 20, 2026 226
