ශ්රී ලංකාවේ විශ්වවිද්යාල ප්රවේශය: දිස්ත්රික් කෝටා ක්රමයේ සාධාරණත්වය පිළිබඳ විමර්ශනයක් 🧠
දිස්ත්රික් කෝටා ක්රමය මඟින් ශ්රී ලංකාවේ ග්රාමීය දිස්ත්රික්කවලට ලැබී ඇති වාසි පිළිබඳව මත භේදයක් නොමැත. සමාජ සාධාරණත්වය ඉලක්ක කරගත් මෙවැ ක්රමයක් ක්රියාත්මක වීම සම්බන්ධයෙන් මූලික වශයෙන් විරුද්ධ විය නොහැකි වුවද, එවැනි යාන්ත්රණයන් සාධාරණ, යථාර්ථවාදී හා කාලානුරූපීව සංශෝධනය විය යුතු බවද අවිවාදිතය. මේ මොහොතේ අප සිටින්නේ එවැනි තීරණාත්මක අවස්ථාවක බව, මෙම ක්රමය මඟින් ඇතිවී ඇති ප්රතිඵල විමසන විට පැහැදිලි වේ.
මහාචාර්ය කාලෝ ෆොන්සේකා විසින් වරෙක පෙන්වා දී ඇති පරිදි, වාර්ෂිකව ශිෂ්යයන් දහසක් පමණ වෛද්ය විද්යා පීඨයට ඇතුළත් වන විට, ඒ අතර සිටින අවම ලකුණු ලැබූ ශිෂ්යයාට වඩා ඉහළ ලකුණු ලබා තිබියදීත් විශ්ව විද්යාලයට ඇතුළත් වීමට නොහැකි වන සිසුන් සංඛ්යාව දෙදහසකට ආසන්න වේ. එමඟින් දිස්ත්රික් කෝටා ක්රමය හරහා අප ලබා ගන්නා ප්රතිලාභය සඳහා ගෙවනු ලබන සමාජීය "මිල" සාධාරණද යන්න ගැටළුවක් මතු වේ. එමෙන්ම මෙම ක්රමයෙන් අපේක්ෂිත මූලික අරමුණු සම්පූර්ණයෙන්ම සාක්ෂාත් වේද යන්නද විමසිය යුතුය. මෙම ක්රමයේ මූලික අරමුණ වන්නේ අඩු අධ්යාපන පහසුකම් ඇති ප්රදේශවල සිසුන්ට අසාධාරණයක් වීම වැළැක්වීමය. නමුත් ප්රායෝගිකව, මෙහිදී ප්රතිලාභ ලැබෙන ඒකකය ලෙස සැලකෙන්නේ පුද්ගල සිසුවා හෝ ඔහුගේ පාසල නොව, ඔහු අයත් දිස්ත්රික්කයයි. එහෙත් ශ්රී ලංකාවේ පරිපාලන දිස්ත්රික්ක යනු අධ්යාපන පහසුකම් මට්ටම මැනීම සඳහා විශේෂයෙන් සැලසුම් කරන ලද ඒකක නොව, පරිපාලන පහසුව සඳහා නිර්මාණය කරන ලද ඒකක බව පැහැදිලිය. ඒ අනුව, දිස්ත්රික්කයක් යනු සමාන අධ්යාපන පහසුකම් පවතින ඒකකයක් ලෙස සැලකිය නොහැක. උදාහරණයක් ලෙස, පැලියගොඩ සිට කොළඹ නගරයට ගමන් කිරීමට ගත වන්නේ ඉතා කෙටි කාලයකි. එහෙත් එය ගම්පහ දිස්ත්රික්කයට අයත් වන බැවින්, කොළඹ දිස්ත්රික්කයට සාපේක්ෂව වෙනස් කඩ ඉම් ලකුණු ක්රමයක් යටතේ ක්රියාත්මක වේ. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, කොළඹ නගරයේ පහසුකම් භුක්ති විඳින පැලියගොඩ සිසුන්ටත්, අවට ප්රදේශ වල සිසුන්ටත් විවිධ ප්රවේශ අවස්ථා හිමිවී ඇත. අවිස්සාවේල්ල ප්රදේශය සැලකූ විට මෙම අසමතුලිතතාව තවදුරටත් පැහැදිලි වේ. එය කොළඹ නගරයෙන් පැය දෙක හමාරක පමණ දුරකින් පිහිටි ග්රාමීය ප්රදේශයක් වුවද, එහි සිසුන්ට තරග කිරීමට සිදුවන්නේ නාගරික ප්රමුඛ පාසල්වල සිසුන් සමඟය. එබැවින්, ඔවුන්ට විශ්ව විද්යාල ප්රවේශය සඳහා ඉතා ඉහළ ලකුණු ප්රමාණයක් අවශ්ය වේ.
වෙන්නප්පුව ප්රදේශය තවත් විශේෂ උදාහරණයකි. එය නාගරික මට්ටමට ආසන්න ලෙස සංවර්ධිත ප්රදේශයක් වුවද, පුත්තලම දිස්ත්රික්කයට අයත් වීම හේතුවෙන් "දුෂ්කර දිස්ත්රික්" කෝටා ප්රතිලාභ ලබාගැනීමේ අවස්ථාව ඇත. මෙවැනි තත්ත්වයන් දිවයින පුරා විවිධ ආකාරයෙන් දැකිය හැක. ඒ අනුව, අධ්යාපන පහසුකම් මට්ටම දිස්ත්රික්කය මත පදනම්ව නිර්ණය කිරීම තාර්කික නොවේ. "අධ්යාපන පහසුකම්" යන්නෙන් අදහස් වන්නේ හොඳ පාසල්, ගුරු සම්පත් සහ අවස්ථා යනාදියයි. එහෙත් කොළඹ දිස්ත්රික්කය තුළම ඉතා ප්රසිද්ධ පාසල්වලට ආසන්නවම දුර්වල පාසල්ද පවතී. එසේම බොහෝ දිස්ත්රික්කවල ප්රධාන නගරවල කොළඹ ප්රධාන පාසල් සමඟ තරග කළ හැකි පාසල්ද පවතී.
ඒ අනුව දිස්ත්රික්කය යනු අධ්යාපන ගුණාත්මකභාවය හෝ සංවර්ධන මට්ටම මැනීමට සුදුසු ඒකකයක් නොවේ. එබැවින් මෙම ක්රමය මඟින් සාධාරණත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම ලබාදෙන බව ප්රකාශ කළ නොහැක. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, අධ්යාපනයට තම ජීවිතයම කැප කරන නාගරික සිසුන්ට දැඩි අසාධාරණයක් සිදුවන බව පෙනේ. ඇතැමුන් මෙම ගැටලුව දෙස බලන්නේ “දුප්පත් සිසුන්ට අවස්ථාව ලබාදීම සඳහා යම් අසාධාරණයක් සිදුවීම පිළිගත හැක" යන අදහසින් වුවද, යථාර්ථයේදී මෙයින් වැඩි පුරම පීඩාවට පත්වන්නේ ධනවත් පන්තිය නොව නාගරික මධ්යම පන්තියේ සාමාන්ය සිසුන්ය. දිස්ත්රික් කෝටා ක්රමය සම්පූර්ණයෙන් අහෝසි කිරීම හෝ සංශෝධනය කිරීම පිළිබඳ යෝජනාවන් අලුත් ඒවා නොවේ. 1987 දී විශ්ව විද්යාල ප්රතිපාදන කොමිසම විසින් පත් කළ කමිටුවක්ද මෙය අහෝසි කිරීම යෝජනා කර තිබේ. එසේම 1991 සහ 1995 වසරවලදීද සංශෝධන යෝජනා ඉදිරිපත් විය. එහෙත් ඒවා සම්පූර්ණයෙන් ක්රියාත්මක නොවූ අතර, සීමිත වෙනස්කම් පමණක් සිදුවිය. ඒ අනුව, වසර ගණනාවක් පුරා මෙම ක්රමය නොවෙනස්ව පැවතීම සැබෑ ලෙසම දක්ෂ සිසුන්ට අසාධාරණයක් බව පැහැදිලිය. එබැවින් මෙම ක්රමය දැන්වත් සංශෝධනය කිරීම අවශ්ය වේ.
මෙය යම් මට්ටමකින් සංශෝධනය කළහොත්, වෛද්ය හා ඉංජිනේරු වැනි පීඨවලට ඇතුළත් වීමේ දැඩි තරගය යම් තරමකින් ලිහිල් විය හැකි අතර, නාගරික සිසුන්ගේ අපේක්ෂාභංගත්වයද අඩු විය හැක. අවශ්ය නම්, මෙය සම්පූර්ණයෙන් අහෝසි කළ නොහැකි තත්ත්වයකදී වුවද, කුසලතා පදනම 70% ක් සහ දිස්ත්රික් කෝටාව 30% ක් ලෙසවත් සංශෝධනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
https://www.facebook.com/share/p/19EF8yFbKj/
