در بازدید تخصصی انجامشده از شرکت بهیار صنعت، با فرآیند طراحی و ساخت شتابدهنده خطی پزشکی (LINAC) بهعنوان یکی از پیشرفتهترین تجهیزات پرتودرمانی آشنا شدیم. ⚡️
شتابدهنده خطی دستگاهی پیچیده و چندرشتهای است که تلفیقی از فیزیک پزشکی، مهندسی برق و کنترل، مکانیک دقیق و بهطور ویژه مهندسی متالورژی و مواد پیشرفته را در بر میگیرد و تنها در اختیار تعداد محدودی از کشورهای صاحب فناوری قرار دارد که جمهوری اسلامی ایران نیز با توسعه این سامانه در زمره آنها قرار گرفته است. 🇮🇷
در این دستگاه، الکترونها توسط تفنگ الکترونی تولید شده و در موجبرهای ساختهشده از آلیاژهای مس با خلوص بالا و کنترل دقیق ریزساختار، تا انرژیهای چند مگاالکترونولت شتاب میگیرند. ⚙️
تولید پرتو فوتونی از طریق برخورد الکترونها با تارگتهای تنگستنی انجام میشود که از نظر متالورژیکی باید دارای پایداری حرارتی، مقاومت به آسیب پرتویی و استحکام بالا در شرایط تنش حرارتی شدید باشند. 🔥
همچنین در سیستم شکلدهی پرتو، استفاده از کولیماتورهای چندبرگی (MLC) با آلیاژهای سنگین پایه تنگستن، دقت زیر میلیمتری تابش و کاهش دوز دریافتی بافت سالم را تضمین میکند. 🎯
از دیدگاه مهندسی مواد، انتخاب آلیاژهای مقاوم به تابش، کنترل تغییرات ریزساختاری ناشی از پرتو، پایداری ابعادی قطعات و کیفیت سطحی بالا، نقشی مستقیم در دقت دوز و ایمنی درمان دارد. 🧬
عملکرد صحیح این مجموعه موجب تخریب هدفمند DNA سلولهای سرطانی و حفظ نسبی بافتهای سالم میشود.
در مجموع، شتابدهنده خطی بهیار صنعت نمونهای از یک فناوری راهبردی و پیشرفته است که دستیابی به آن نیازمند دانش عمیق در حوزه مواد و متالورژی، زیرساخت صنعتی پیشرفته و مهندسی دقیق بوده و قرار گرفتن کشور در جمع دارندگان این فناوری، دستاوردی مهم در مسیر خودکفایی علمی و درمان نوین سرطان محسوب میشود. 🌱🇮🇷
🔸گروه علمی فرهنگی مشکات🔸
🆔@aut_meshkat
