اگر یک ساعت‌ساز در استانبول می‌ماند، شاید انقلاب فرانسه هرگز رخ… — 𝐙𝐞𝐢𝐭 & 𝐆𝐞𝐢𝐬𝐭 — TG.ME

📜 ژان-ژاک روسو در کتاب قرارداد اجتماعی که در سال ۱۷۶۲ نوشت، استدلال کرد که صاحب واقعی حکومت، مردم هستند و حاکمیت به ملت تعلق دارد. به باور او، پادشاهان نمی‌توانستند صرفاً با ادعای اینکه «خدا مرا برای حکومت برگزیده است»، مشروعیت خود را اثبات کنند.

✧ این افکار رادیکال، کم‌کم بر مردم تأثیر گذاشت و سرانجام در سال ۱۷۸۹، انقلاب فرانسه رخ داد؛ انقلابی که جهان را برای همیشه تغییر داد.

👑 ملت‌ها علیه پادشاهان شوریدند.
🏛️ امپراتوری‌ها فروپاشیدند.
🌍 و دولت‌های ملیِ امروزی شکل گرفتند.

◆ امپراتوری عثمانی نیز از پیامدهای این انقلاب بی‌نصیب نماند.

◆ اما شاید اگر روزی کاخ عثمانی به یک نفر می‌گفت:

«برادر، نرو! همین‌جا بمان؛ تو که کار ساعتت را خوب انجام می‌دهی!» ⏱️

◆ شاید تاریخ مسیر دیگری پیدا می‌کرد!

✧ چرا؟ چون پدر ژان-ژاک روسو، یعنی آیزاک روسو (Isaac Rousseau)، پیش از تولد او، بین سال‌های ۱۷۰۵ تا ۱۷۱۱ در دوره سلطنت احمد سوم، به‌عنوان ساعت‌ساز در کاخ عثمانی فعالیت می‌کرد.

✧ او وظیفه نگهداری و تنظیم ساعت‌های پاندولی را بر عهده داشت؛ ساعت‌هایی که برای تعیین زمان‌های نماز نیز مورد استفاده قرار می‌گرفتند. ⏰

✧ آیزاک در آن دوران در گالاتا زندگی می‌کرد. حتی امروزه نیز در نزدیکی برج گالاتا پلاکی به نام «آیزاک روسو» وجود دارد. تصویر آن در پست بعدی ارسال شده است...

◆ اما در سال ۱۷۱۱، آیزاک روسو به ژنو بازگشت و تنها یک سال بعد، ژان-ژاک روسو متولد شد.

◆ تراژدی زندگی روسو از همان آغاز شروع شد؛ مادرش تنها ۹ روز پس از تولد او درگذشت.

✧ پدرش که هم در کاخ عثمانی و هم در سوئیس بارها با صاحبان قدرت و مقامات در ارتباط بود، جنبه‌های مثبت و منفی قدرت و اقتدار را از نزدیک تجربه کرده بود.

✧ حتی در سال ۱۷۲۲، پس از درگیری‌هایی ابتدا با افسران انگلیسی و سپس با افراد بانفوذ ژنو، از ترس پیامدهای این درگیری‌ها، ژنو را ترک کرد و ژان-ژاک روسو را در ژنو تنها گذاشت و گریخت.

✧ داستان‌هایی که روسو از پدرش درباره قدرت و صاحبان اقتدار شنیده بود، همراه با تجربه‌های شخصی پدرش در برخورد با حکومت‌ها، بعدها بر نگاه او به اقتدار و سلطنت مطلقه تأثیر گذاشت.

✧ روسو به تدریج شروع به زیر سؤال بردن اقتدار حکومت کرد، درباره سلطنت مطلقه اندیشید، کتاب‌هایی درباره این موضوع نوشت و اندیشه‌هایش بعدها بر نسلی تأثیر گذاشت که علیه قدرت مطلق پادشاهان شوریدند.

◆ به‌راستی که اثر پروانه‌ای می‌تواند چنین باشد! 🦋

✧داگر آیزاک روسو هرگز از استانبول به ژنو بازنمی‌گشت، شاید ژان-ژاک روسو هرگز به دنیا نمی‌آمد؛ و اگر روسو نبود، شاید تاریخ اندیشه سیاسی مسیر دیگری پیدا می‌کرد.

◆ و شاید... انقلاب فرانسه هرگز رخ نمی‌داد و امپراتوری‌ها تا امروز پابرجا می‌ماندند.