درگذشت «یان یوست ویتکام»، نسخهشناس برجسته میراث مکتوب جهان اسلام
📜 پروفسور یان یوست ویتکام (Jan Just Witkam)، استاد ممتاز دانشگاه لیدن، در تاریخ ۵ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۴ شهریور ۱۴۰۵) درگذشت.
🔹 ویتکام متولد ۱۹۴۵ در شهر لیدن هلند بود. زبان عربی، فارسی و تاریخ خاورمیانه را در دانشگاه لیدن خواند، در سال ۱۹۷۲ مدرک کارشناسی ارشد گرفت و رساله دکتری خود را در سال ۱۹۸۹ درباره زندگی و آثار «ابنالاکفانی»، پزشک و دانشمند دوره ممالیک، نوشت.
🔹 تخصص او در حوزه نسخهشناسی اسلامی، وی را به مرجعی در مطالعات تاریخ کتاب و فرهنگ کتابت در جهان اسلام بدل کرده بود. برجستهترین میراث علمیاش تدوین مجموعه چندجلدی Inventory of the Oriental Manuscripts of the Library of the University of Leiden است؛ اثری که امروزه مرجع استاندارد دسترسی به نسخههای خطی عربی و فارسی کتابخانه لیدن به شمار میرود و راهگشای پژوهشگران بسیاری در سراسر جهان بوده است.
🔹 در حوزه مطالعات فارسی، فهرستنگاری دقیق او از نسخههای فارسی لیدن در سال ۲۰۰۲ و راهاندازی «فهرست آنلاین نسخههای شرقی»، گامی بلند در تسهیل مطالعات ایرانشناسی بود. ارجاع مکرر نسخهپژوهان به این فهرستها، گواهی بر دقت علمی و جامعیت آثار اوست.
🔹 ویتکام به واسطه مطالعات عمیق بر روی متون کلاسیک فارسی – از جمله نسخههای نفیس «اسکندرنامه» نظامی گنجوی – پیوندی ناگسستنی با فرهنگ و ادبیات ایران داشت.
با درگذشت او، جامعه علمی نسخهشناسی یکی از دقیقترین راویان تاریخ کتابت را از دست داد. یادش گرامی و روانش شاد باد.
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
September 6, 2026 872 8
