☪ ایران مسکن اقوام و ملل گوناگون است. این اقوام و ملل هر قدر آزادتر زندگی کنند،یگانگی بیشتری خواهند داشت. قانون اساسی ما نیز با تصویب قانون انجمنهای ایالتی و ولایتی،کوشیده است که بدینوسیله تمام مردم ایران را در تعیین سرنوشت کشور هر چه بیشتر دخالت داده و رفع احتیاجات مخصوص ایالات و ولایات را به خود آنها واگذار نماید.
لذا باید هر چه زودتر در اجرا و تکمیل قانون اساسی دست به کار شد و حکومت ملی را از پایین،یعنی از میان خلق و براساس احتیاجات تودههای وسیع و برپایهی خصوصیات مردمی که در ایالات و ولایات زندگی می کنند بنا نهاد.وحدت ملی واقعی زمانی میسر میشود که تمام مردم با حفظ خصوصیات و آزادی داخلی خود ترقی نموده و از هر لحاظ بتوانند با هم برابری نمایند.
ما میگوییم: در خاک آذربایجان یک خلق چهار میلیون نفری زندگی میکنند که آنها قیومیت خود را تشخیص دادهاند،آنها زبان مخصوص به خود و آداب و رسوم جداگانهای دارند.این خلق میگوید که ما میخواهیم ضمن حفظ استقلال و تمامیت ایران در ادارهی امور داخلی خود مختار و آزاد باشیم،آذربایجان میگوید:"تهران به دردهای ما نمیرسد و از تشخیص و رفع احتیاجات ما عاجز است،از ترقی فرهنگ ما جلوگیری میکند،زبان مادری ما را تحقیر کرده و اجازه نمیدهد ما نیز مانند سایر هموطنان خود آزاد زندگی کنیم.با وجود این ما ادعای قطع رابطه با آنجا را نداریم.قوانین کلی و عمومی مملکت را اطاعت خواهیم کرد.در مجلس شورای ملی و حکومت مرکزی دخالت و شرکت خواهیم نمود.زبان فارسی را به عنوان زبان دولتی در مدارس ملی خود توأم با زبان آذربایجانی تدریس خواهیم کرد. اما با تمام اینها،این حق را بخود قایلیم که صاحب امتیاز خانهی خود شده و امکان ادارهی آن را مطابق میل و سلیقهی خود داشته باشیم.حال که در سایهی مبارزهی جوانان قهرمان کشورهای دمکراتیک،اساس فاشیسم سرنگون شده و پوچ بودن نظریهی برتری ملتی بر ملتهای دیگر به ثبوت رسیده و آزادی ملتها در تعیین سرنوشت خود به وسیلهی منشورها و پیمانها اعلام گردیده،در چنین شرایطی طبیعی است که آزادیخواهان و خلق آذربایجان نمیتوانستند به طور منفرد و متفرق، مبارزه در راه آزادی را ادامه دهند،به همین دلیل لازم بود که به خاطر رهبری این مبارزه،سازمان محکم و منظم حزبی به وجود آید.فرقه دمکرات آذربایجان زاییده این احتیاج است.
.
هموطنان عزیز! اینک دورهی مبارزهی تاریخی بزرگی آغاز میشود. فرقهی دمکرات آذربایجان شما را از هر صنف و طبقه، جهت عضویت در تشکیلات خود و شرکت در مبارزهی مقدس ملی دعوت میکند. درهای این فرقه بره روی کلیهی مردم آذربایجان به جز دزدان و خائنین بازاست. هر کس که شعارها و مقاصد ما را قبول کند هر چه زودتر باید عضویت سازمان فرقه را قبول کرده و در صفوف پرچمداران آزادی آذربایجان و تمام ایران داخل شود.
شعارهای ما از این قرار است:
1- توأم با حفظ استقلال و تمامیت ایران، لازم است به مردم آذربایجان آزادی داخلی و مختاریت مدنی داده شود تا بتوانند در پیشبرد فرهنگ خود و ترقی و آبادی آذربایجان با مرعی داشتن قوانین عادلانهی کشور، سرنوشت خود را تعیین نمایند.
2- در اجرای این منظور باید به زودی انجمنهای ایالتی و ولایتی انتخاب شده و شروع به کار نمایند. این انجمنها ضمن فعالیت در زمینهی فرهنگی، بهداشتی و اقتصادی به موجب قانون اساسی، عملکرد تمام مأمورین دولتی را بازرسی کرده و در تغییر و تبدیل آنها اظهار نظر خواهند کرد.
3- در مدراس آذربایجان تا کلاس سوم ابتدایی تدریس فقط به زبان آذربایجان خواهد بود و از آن به بعد زبان فارسی به عنوان زبان دولتی توأم با زبان آذربایجان تدریس خواهد شد. تشکیل دانشگاه ملی (دارلفنون) در آذربایجان یکی از مقاصد اساسی فرقهی دمکرات است.
4- فرقهی دمکرات آذربایجان درتوسعهی صنایع و کارخانهها به طور جدی خواهد کوشید و سعی خواهد کرد برای رفع بیکاری و توسعهی صنایع دستی، وسایل لازم را فراهم نموده و توأم با تکمیل کارخانههای موجود، مؤسسات تولیدی جدیدی ایجاد نماید.
5- فرقهی دمکرات آذربایجان، توسعهی تجارت را یکی از مسایل ضروری و جدی محسوب می دارد. مسدود بودن راههای تجارتی تا به امروز سبب از بین رفتن ثروت عدهی کثیری از دهقانان، به ویژه باغداران و خرده مالکین شده که منجربه فقر و فلاکت آنها گردیده است.
فرقهی دمکرات آذربایجان برای جلوگیری از این وضع در نظر گرفته است که در پیدا کردن بازار و جستجوی راههای ترانزیتی که بتوان با استفاده از آنها کالاهای آذربایجان را صادر نمود و از اتلاف ثروت ملی جلوگیری کرد، اقدام جدی نماید.
آردی وار......
☪ Türk Tarixi Axaqi
☪ @TurkMillati1
1
1September 4, 2026 246 3
